Á

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Á á

A z akutem lub Kreskowane a (isl. borið fram á) – diakrytyczna litera alfabetu łacińskiego powstała od litery a wykorzystująca akcent ostry używana w językach farerskim, węgierskim, islandzkim, czeskim i słowackim. Występuje także w językach irlandzkim, oksytańskim, portugalskim, hiszpańskim oraz wietnamskim jako wariant litery a oraz w transkrypcji chińskiego. Kiedyś używane w języku polskim.

Użycie w różnych językach[edytuj | edytuj kod]

Język farerski[edytuj | edytuj kod]

Á w języku farerski jest drugą literą w alfabecie farerskim i reprezentuje /ɔ/ lub /ɔaː/.

Język islandzki[edytuj | edytuj kod]

Á w języku islandzkim jest drugą literą alfabetu irlandzkiego i reprezentuje /au̯/.

Język węgierski, czeski i słowacki[edytuj | edytuj kod]

Á w języku węgierskim, czeskim, słowacką następuje po a i reprezentuje /aː/.

Język wietnamski[edytuj | edytuj kod]

W alfabecie wietnamskim Á jest tonem sắc (wysoki-opadający ton) litery "A".

Język chiński[edytuj | edytuj kod]

W transkrypcji hanyu pinyin litera Á jest tonem yángpíng (阳平, wznoszący ton) litery a.

Język polski[edytuj | edytuj kod]

Kreskowane a w alfabecie polskim to samogłoska przejściowa między o i a, zanikała już na początku XVIII wieku. Jak podaje Wojciech Kętrzyński („Z księgi pieśni człowieka niemczonego”, ISBN 8370020313), zanikło w języku polskim już na początku XVIII wieku, podczas gdy w Prusach Książęcych wśród Mazurów używane było do początku wieku XIX. W drukowanym w latach trzydziestych XVII wieku V tomie zbioru praw Volumina Legum á było wciąż używane, jak np. w nazwisku Joachima Dominika Plewaki.

Unicode[edytuj | edytuj kod]

W Unicode litera jest zakodowana:

  • Á - wielka litera łacińska A z ostrym akcentem - U+00C1
  • á - mała litera łacińska A z ostrym akcentem - U+00E1