Árpád Göncz
| Árpád Göncz | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 10 lutego 1922 Budapeszt |
| Prezydent Węgier | |
| Przynależność polityczna | Związek Wolnych Demokratów |
| Okres urzędowania | od 2 maja 1990 do 4 sierpnia 2000 |
| Pierwsza dama | Mária Zsuzsanna Göntér |
| Poprzednik | Mátyás Szűrös |
| Następca | Ferenc Mádl |
| Odznaczenia | |
   _-_Sash_of_Grand_Collar.svg){kind=small}            |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
Árpád Göncz (ur. 10 lutego 1922 w Budapeszcie) – polityk węgierski, prawnik, pisarz, tłumacz literatury angielskiej i amerykańskiej, działacz węgierskiej opozycji demokratycznej, prezydent Republiki Węgierskiej (1990–2000).
Spis treści |
Życiorys [edytuj]
Urodził się w rodzinie inteligenckiej. W 1944 ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Pétera Pázmány'ego. W latach 1944–1945 w wojsku węgierskim, z którego zdezerterował. Po II wojnie światowej działał w podziemiu zbrojnym i Partii Drobnych Rolników. Wydawał młodzieżową gazetę partyjną "Nemzedék" (pokolenie), był także osobistym sekretarzem Béli Kovácsa, sekretarza frakcji parlamentarnej ugrupowania. W 1952 podjął naukę na Uniwersytecie Rolniczym Gödöllő (studiował do 1956). Brał udział w powstaniu narodowym 1956, za co został skazany na dożywotnie więzienie. Zwolniony w 1963 w wyniku amnestii, wrócił do pracy w przedsiębiorstwie ulepszania gleby, podejmując jednocześnie próbę ukończenia studiów rolniczych. Od 1965 pracował jako niezależny tłumacz i pisarz. W 1988 był współzałożycielem Związku Wolnych Demokratów (był m.in. rzecznikiem partii). W 1990 został wybrany na posła do Zgromadzenia Narodowego. Od maja 1990 do sierpnia 2000 pełnił funkcję pierwszego niekomunistycznego prezydenta Węgier.
Żonaty, ma czwórkę dzieci. Jego córka Kinga Göncz pełniła w latach 2006–2009 obowiązki minister spraw zagranicznych Węgier.
Odznaczenia [edytuj]
- Krzyż Wielki z Kollaną Orderu Zasługi Republiki Węgierskiej – 1991, ex officio
- Wielka Gwiazda Odznaki Honorowej za Zasługi dla Republiki Austrii – 1999, Austria
- Order Białego Lwa I Klasy – 2003, Czechy[1]
- Kollana Orderu Zasług Cywilnych – 1999, Hiszpania
- Krzyż Wielki Orderu Witolda Wielkiego – 1999, Litwa[2]
- Honorary Companion of Honour with Collar Orderu Zasługi Republiki Malty – 1995, Malta[3]
- Stopień Specjalny Krzyża Wielkiego Orderu Zasługi RFN – 2000, Niemcy[4]
- Krzyż Wielki Orderu św. Olafa – Norwegia
- Order Orła Białego – 1994, Polska[5]
- Krzyż Wielki Orderu Wolności – 1993, Portugalia[6]
- Krzyż Wielki Orderu Dobrej Nadziei – 1999, RPA[7]
- Krzyż Wielki z kollaną Orderu Gwiazdy Rumunii – 2000, Rumunia
- Order Podwójnego Białego Krzyża I klasy – 2000, Słowacja[8]
- Królewski Order Serafinów – 1996, Szwecja
- Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Zasługi Republiki Włoskiej Udekorowany Wielką Wstęgą – 1991, Włochy[9]
- Honorowy Obywatel Miasta Poznania[10].
Przypisy
- ↑ Odznaczeni Orderem Białego Lwa (od 1994 r.) (cz.). Pražský hrad (www.hrad.cz). [dostęp 15 lutego 2012].
- ↑ Apdovanotų asmenų duomenų bazė (lit.). prezidente.lt. [dostęp 15 lutego 2012].
- ↑ Honorary Appointments to the National Order of Merit (ang.). opm.gov.mt. [dostęp 17 lutego 2012].
- ↑ Verleihung der Sonderstufe des Großkreuzes des Verdienstordens der Bundesrepublik Deutschland an den Präsidenten der Republik Ungarn, Dr. Arpad Göncz (niem.). bundespraesident.de. [dostęp 15 lutego 2012].
- ↑ M.P. z 1994 r. Nr 27, poz. 219
- ↑ Cidadãos Estrangeiros Agraciados com Ordens Portuguesas (port.). presidencia.pt. [dostęp 15 lutego 2012].
- ↑ National Orders and Awards (ang.). South African History Online. [dostęp 2012-05-15].
- ↑ Rad bieleho dvojkríža, I. trieda (słow.). schuster.prezident.sk. [dostęp 15 lutego 2012].
- ↑ Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italiana, Decorato di Gran Cordone (wł.). quirinale.it. [dostęp 15 lutego 2012].
- ↑ Honorowi i zasłużeni obywatele Miasta Poznania. [dostęp 2013-02-17].
Bibliografia [edytuj]
|
|||||||
- Prezydenci Węgier
- Odznaczeni Orderem Zasługi (Węgry)
- Odznaczeni Królewskim Orderem Serafinów
- Odznaczeni Odznaką Honorową za Zasługi dla Republiki Austrii
- Odznaczeni Orderem Białego Lwa
- Odznaczeni Orderem Dobrej Nadziei
- Odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumunii
- Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Orderem Podwójnego Białego Krzyża
- Odznaczeni Orderem Świętego Olafa
- Odznaczeni Orderem Wolności
- Odznaczeni Orderem Zasługi (Malta)
- Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec
- Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej
- Odznaczeni Wielkim Krzyżem Orderu Witolda Wielkiego
- Odznaczeni portugalskimi odznaczeniami
- Politycy Związku Wolnych Demokratów
- Honorowi Obywatele Miasta Poznania
- Urodzeni w 1922
