Åhus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Åhus
Åhus
Åhus
Państwo  Szwecja
Region Skåne län vapen.svg Skania
Gmina Kristianstad vapen.svg Kristianstad
Powierzchnia 9,63 km²
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

9423
978 os./km²
Nr kierunkowy (+46) 44
Kod pocztowy 296 3x
Położenie na mapie Skanii
Mapa lokalizacyjna Skanii
Åhus
Åhus
Położenie na mapie Szwecji
Mapa lokalizacyjna Szwecji
Åhus
Åhus
Ziemia 55°55′23″N 14°17′39″E/55,923056 14,294167Na mapach: 55°55′23″N 14°17′39″E/55,923056 14,294167
Strona internetowa
Portal Portal Szwecja
Ulica w Åhus
Rynek w Åhus
Port w Åhus
Täppetstranden

Åhus – miejscowość (tätort) w Szwecji i port nad Morzem Bałtyckim, położony w północno-wschodniej części regionu Skåne, u ujścia północnej odnogi rzeki Helge å do Hanöbukten, ok. 20 km na południowy-wschód od Kristianstad. Druga pod względem zaludnienia miejscowość (tätort) gminy Kristianstad.

Åhus jest jednym z najlepiej zachowanych średniowiecznych miast w Szwecji. Obecnie jest znaną i popularną miejscowością wypoczynkową oraz kąpieliskiem nadmorskim z pasem piaszczystych plaż na wybrzeżu Hanöbukten, licznie odwiedzanym co roku przez turystów. Åhus znane jest także z połowów węgorza, którego przyrządzanie jest miejscową specjalnością i stanowi dużą atrakcję turystyczną.

W 2010 Åhus liczyło 9423 mieszkańców[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia Åhus sięga okresu wikingów. Już w poł. VIII w. istniała tam znacząca osada handlowa. W 1149 miejscowość, nazywana wówczas Aos (ujście rzeki), z okolicą została nadana arcybiskupowi Lund Eskilowi, który w 2 poł. XII w. polecił zbudować tam zamek (Aosehus)[2]. Rok 1149 uważa się za datę założenia miasta. Jednak dopiero z 1299 pochodzi najstarsza wzmianka o posiadaniu przez Åhus praw miejskich. Na XIII-XV w. przypada okres jego świetności, ważnego wówczas w Danii miasta handlowego i portu na wschodnim wybrzeżu Skåne. Na początku XIV w. zbudowano mury miejskie, których fragmenty zachowały się do dziś.

W okresie reformacji, należące dotąd do arcybiskupów Lund, miasto podupadło i straciło na znaczeniu. Przyczyniły się do tego także spustoszenia dokonywane podczas kolejnych wojen duńsko-szwedzkich. W 1617 Chrystian IV odebrał Åhus prawa miejskie, które zostały przekazane założonemu przez niego w 1614 pobliskiemu Kristianstad[3].

Dopiero pod koniec XIX w., kiedy Åhus zostało połączone linią kolejową z Kristianstad (1886) oraz ulepszono i rozbudowano tamtejszy port (1895-1898), miejscowość zaczęła się ponownie rozwijać. W 1887 Åhus uzyskało status municipalsamhälle, a w 1905 köping. W 1971 Åhus köping weszło w skład nowo utworzonej gminy Kristianstad (Kristianstads kommun)[4].

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Do najważniejszych i najbardziej znanych przedsiębiorstw w Åhus należy rozlewnia wódki Absolut stanowiąca filię Vin & Spirit AB, której właścicielem jest od 2008 francuski koncern Pernod Ricard. Ważnym przedsiębiorstwem jest także port Åhus (Åhus Hamn & Stuveri AB), obsługujący głównie kontenerowce[5].

Przypisy

  1. Statistiska centralbyrån: Tätorter; arealer, befolkning. Tätorter 2010 (szw.). [dostęp 2013-01-11].
  2. Kristianstads Vattenrike: Aosehus (szw.). [dostęp 2013-01-11].
  3. Kristianstads kommun: Åhus historia (szw.). [dostęp 2013-01-11].
  4. Kristianstads kommun: Åhus (szw.). [dostęp 2013-01-11].
  5. Åhus Hamn & Stuveri AB: Hamnen idag (szw.). [dostęp 2013-01-11].