Étienne-Gaspard Robert

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fantasmagoria Robertsona

Étienne-Gaspard Robert, znany również jako Robertson (ur. 15 czerwca 1763 w Liege, zm. lipiec 1837[1]) – belgijski fizyk i iluzjonista, wynalazca fanatyskopu (ruchoma odmiana latarni magicznej, mogąca wyświetlać nie tylko slajdy, ale też powiększone obrazy umieszczonych wewnątrz siebie przedmiotów), autor licznych fantasmagorii.

Od 1797 roku wystawiał w Paryżu fantasmagorie[2] wraz ze swoim asystentem, znanym jako Fritz James[3], wykorzystujące działanie fanatyskopów, luster i liczne efekty dźwiękowe (m.in. krzyki, dźwięki błyskawic, dzwonów, muzykę itp.) oraz maski, lalki, żywych aktorów i inne efekty sceniczne (np. dym). Ponadto Robertsonowi udało się uzyskać duży realizm prezentowanych przez siebie obrazów, dzięki synchronizacji ruchu fanatyskopu z ustawieniami soczewki, dzięki czemu obraz przez cały czas zachowywał ostrość. Fantasmagorie Robertsona miały wywołać przerażenie odbiorców, a ich scenariusze opowiadały m.in. o przygotowaniach do sabatu czarownic, wiedźmach z Makbeta, kuszeniu świętego Antoniego, ożywianiu zmarłych czy o tematach patriotycznych (np. upadek Robespierre'a) itp[4][5]. Pojawiały się w nich postacie sławnych zmarłych, jak np. Wilhelm Tell czy Wolter[5].

Swoje fantasmagorie Robertson prezentował m.in. w Niemczech, Hiszpanii, Rosji i Włoszech[6].

W 1830 opublikował swoje wspomnienia (Mémoires Réeréatifs, Scientifiques et Anecdotiques du Physicien Aéronaute[1]), w których całkowicie wyjaśnił sposób działania swoich fantasmagorii[3].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Benjamin Vincent: A Dictionary of Biography. Read Books, 2006, s. 507. ISBN 9781406793925.
  2. Andrzej Gwóźdź Skąd się (nie) wzięło kino, czyli parahistorie obrazu w ruchu. Chronologia. W: Kino nieme. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, 2010, s. 72. ISBN 978-83-242-1297-2.
  3. 3,0 3,1 Margot Berthold: The history of world theater: from the English restoration to the present. New York: Continuum, 1999, s. 268. ISBN 978-0-8264-1167-9.
  4. Paul Clee: Before Hollywood: from shadow play to the silver screen. New York: Clarion Books, 2005, s. 41-44. ISBN 978-0-618-44533-2.
  5. 5,0 5,1 Margot Berthold: The history of world theater: from the English restoration to the present. New York: Continuum, 1999, s. 269. ISBN 978-0-8264-1167-9.
  6. Barbara Maria Stafford: Artful science: enlightenment, entertainment and the eclipse of visual education. Cambridge, Mass.: MIT Press, 1994, s. 16. ISBN 978-0-262-69181-9.