Łaźnia turecka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Łaźnia turecka
Łaźnia turecka
Malarz Jean-Auguste-Dominique Ingres
Rok wykonania 1862
Muzeum Luwr

Łaźnia turecka (fr. Le Bain turc) – obraz olejny Jeana-Auguste'a-Dominique'a Ingresa namalowany w 1862. Przedstawia on grupę nagich kobiet z haremu. Erotyczna tematyka dzieła nie wywołała - w odróżnieniu od powstałego rok później Śniadania na trawie - skandalu, gdyż obraz przez dłuższy czas pozostawał w kolekcjach prywatnych.

Powstanie i tematyka dzieła[edytuj | edytuj kod]

Przy pracy nad Łaźnią turecką Ingres nie malował modeli, lecz powtórzył szereg postaci i motywów ze swoich wcześniejszych obrazów przedstawiających postacie odalisek i kąpiących się kobiet. Centralna postać kompozycji jest dokładnie skopiowaną postacią z obrazu Kąpiąca się. Również odaliska z podniesionymi w górę rękami umieszczona na pierwszym planie jest kopią szkicu wykonanego przez Ingresa w 1818 i przedstawiającego jego żonę Madeleine Chapelle.

Kobiety przedstawione na obrazie tworzą zwartą kompozycję, jednak każda z nich jest zarazem indywidualnym studium aktu kobiecego. Wszystkie bohaterki obrazu są nagie, niektóre noszą wykonane ze złota ozdoby, jedna z kobiet na pierwszym planie, odwrócona tyłem, trzyma lutnię. Indywidualność każdego z aktów podkreśla fakt, że - poza parą obejmujących się odalisek na pierwszym planie - kobiety nawet nie patrzą na siebie.

Obraz należy do grupy dzieł Ingresa inspirowanych kulturą i sztuką orientalną, podobnie jak szereg innych namalowanych przez niego przedstawień odalisek. Malarz nigdy nie był jednak w krajach Maghrebu ani krajach Wschodu, więc jego wiedza nt. Orientu pochodziła wyłącznie z poznawanych dzieł literackich i wspomnień. Łaźnia turecka jest przykładem wykorzystania orientalnego motywu jako pretekstu do namalowania grupy nagich kobiet w erotycznych pozach. Tezę tę potwierdza niewielka ilość czysto "wschodnich" elementów obrazu, jak biżuteria noszona przez bohaterki obrazu.

Dalsze losy obrazu[edytuj | edytuj kod]

Po namalowaniu obrazu Ingres sprzedał go jednemu z krewnych cesarza francuskiego Napoleona III, który zwrócił go po zaledwie kilku dniach, gdy jego żona zarzuciła obrazowi nieobyczajność. W 1865 dzieło nabył były turecki dyplomata Chalil Bej, kolekcjonujący dzieła o tematyce erotycznej. Na początku XX wieku grupa mecenasów sztuki pragnęła doprowadzić do włączenia obrazu do kolekcji Luwru, jednak rada muzeum dwukrotnie odmówiła. Ostatecznie obraz znalazł się w tym muzeum w 1911, dzięki wykupieniu go przez Towarzystwo Przyjaciół Luwru.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • R.M. Hagen, R. Hagen, Les dessous des chefs-d'œuvre TASCHEN 2000, Köln
  • W. Pach, Ingres, New York, 1973