Łada (bóstwo)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
M. Priesniakow, Łada, 1998.

Łada (Lyada) – rzekome bóstwo słowiańskie, pojawiające się po raz pierwszy jako bóstwo męskie w panteonie bóstw Jana Długosza. Kronikarz w swoim wyliczeniu bóstw polskich umieścił Ładę na drugim miejscu, opisującym go tymi słowami:

Quote-alpha.png
Marsa nazywali Ładą. Wyobraźnia poetów uczyniła go wodzem i bogiem wojny. Modlili się do niego o zwycięstwa nad wrogami oraz o odwagę dla siebie, cześć mu oddając bardzo dzikimi obrządkami. (cyt. za: Jana Długosza Roczniki czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego, red.:J. Dąbrowski, Warszawa 1961).

Bóstwo imieniem Łada wzmiankowane jest również przez Macieja Miechowitę, który w swojej Kronice Polskiej opisał rzekomy kult bóstw greckich pośród Polaków, utrzymując że Łada jest w istocie Ledą, a nie Marsem, oraz matką Lela i Polela. O trójcy bóstw noszących imiona Łada, Boda i Leli, które miały być czczone na Łysej Górze, mówi też XVI-wieczna Powieść świętokrzyska[1].

Istnienie Łady i jej ewentualne funkcje do dzisiaj są przedmiotem dyskusji wśród badaczy. Aleksander Brückner odrzucił autentyczność bóstwa uznając, że słowo łada jest archaizmem oznaczającym „oblubienica”, „kochanka”, „żona”, ale także „oblubieniec”, „mąż”, jako że według niego jest to rzeczownik dwurodzajowy. Posiłkuje się przy tym przykładami z języka staroczeskiego i staroruskiego. Wskazuje również, że słowo łado było stałym elementem obrzędowych pieśni weselnych[2]. Z kolei Boris Rybakow przyjął autentyczność Łady jako bóstwa żeńskiego związanego z miłością i wegetacją.

Przypisy

  1. Andrzej Szyjewski: Religia Słowian. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2004, s. 229. ISBN 83-7318-205-5.
  2. Aleksander Brückner: Mitologia słowiańska i polska. Warszawa: PWN, 1985, s. 225. ISBN 83-01-06245-2.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]