Łasica długoogoniasta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Łasica dlugoogoniasta
Mustela frenata[1]
Lichtenstein, 1831
Łasica dlugoogoniasta
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Rodzina łasicowate
Podrodzina łasice właściwe
Rodzaj Mustela
Gatunek łasica długooganiasta
Podgatunki

zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Łasica długoogoniasta (Mustela frenata) – gatunek małego drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych. Najbardziej rozpowszechniony gatunek z tej rodziny na terenie Ameryki Północnej[2]. Największy przedstawiciel rodzaju Mustela na kontynencie północnoamerykańskim.

Występowanie i biotop[edytuj | edytuj kod]

Kanada (Kolumbia Brytyjska, Manitoba, Alberta i Saskatchewan), Stany Zjednoczone (z wyjątkiem południowo-wschodniej Kalifornii, Newady i większej części Arizony), Meksyk, Gwatemala, Honduras, Salwador, Nikaragua, Kostaryka, Panama, północna i południowa część Kolumbii i Wenezueli, Ekwador, Peru, Boliwia i Brazylia[2][3][4]. Zamieszkują umiarkowane i tropikalne obszary obu Ameryk. Spotyka się je na polach uprawnych, w lasach, na obszarach podmiejskich, zazwyczaj w pobliżu wody[5]. Nie występują na pustyniach i w dużych, gęstych lasach[3].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Podstawowe dane[3][6]
(samce większe i cięższe od samic)
Długość ciała samce 330-420 mm
samice 280-350 mm
Długość ogona samce 132-294 mm
samice 112-245 mm
Masa ciała samce 160-450 g
samice 80-250 g
Ciąża 337 dni
(średnio 280 dni)
Dojrzałość płciowa 3-12 miesięcy
Liczba młodych
w miocie
4-8
(średnio 6)
Długość życia około 9 lat
(w niewoli)

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Mały ssak o długim, smukłym ciele. Głowa mała, wąska z długimi wąsami osadzona na długiej szyi[7]. Nogi krótkie o brązowych łapach. Futro o krótkich, miękkich, lśniących włosach. Linienie odbywa się na wiosnę i jesienią. Sierść koloru brązowego, na brzuchu żółta lub biała. U północnych populacji futro latem brązowem a zimą białe z wyjątkiem czarnej końcówki ogona[5], u południowych brązowe przez cały rok[3][8]. Długi, puszysty ogon (stanowi 50% długości ciała) koloru brązowego z czarną końcówką. Wzór zębowy: I 3/3, C 1/1, P 3/3, M 1/2 X 2 = 34[7].

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Łasica długoogoniasta prowadzi głównie nocny i samotny tryb życia, choć często spotykana jest w dzień. Areał osobniczy samca obejmuje kilka areałów samic[9][3]. Przejawiają silny terytorializm i są agresywne wobec przedstawicieli własnego gatunku. Terytoria oznaczają wydzieliną z gruczołów odbytowych[6]. Są szybkie i zwinne. Dobrze pływają i wspinają się na drzewa. Posiada dobrze rozwinięty zmysł wzroku, słuchu i węchu[10]. Gniazdują w wydrążonych kłodach, w stodołach, szczelinach skalnych, a także wykorzystują nory swoich ofiar. Komunikują się między sobą za pomocą dźwięków i zapachów.

Okres godowy i lęgowy przypada na lipiec i sierpień. Samiec może kopulować z kilkoma samicami. Po ciąży przedłużonej trwającej 280 dni[11] na świat przychodzi 4-8 młodych o masie urodzeniowej 3,1 g[12]. Młode rodzą się bezradne, z zamkniętymi oczami i rzadkim, białym futrem. Po czternastu dniach futro gęstnieje i uwidaczniają się różnice w wielkości ciała między samcami i samicami[3]. Po 36 dniach młode otwierają oczy i zaczynają być odstawiane od piersi. Zaczynają przyjmować już stały pokarm przynoszony przez matkę. W wieku ośmiu tygodni potrafią same już zabić ofiarę[13]. Samce osiągają wtedy już większe rozmiary od swojej matki[14]. Wkrótce opuszczają gniazdo i prowadzą niezależne życie. Samice dojrzałość płciową uzyskują w 3-4 miesiącu życia natomiast samce około 12[5]. Wiele młodych nie dożywa 1 roku życia. W niewoli osiągają wiek do 9 lat[12][3].

Łasica długoogoniasta jest zwierzęciem głównie mięsożernym. Głównym składnikiem pożywienia są gryzonie (szczury, nornice, wiewiórki, myszy i susły), króliki, ryjówki, gady i małe ptaki. Latem pokarm uzupełnia o owoce (w tym jagody). Ze względu na duże tempo przemiany metabolizmu, dziennie zapotrzebowanie na pokarm stanowi 40% masy jej ciała[5]. Samice polują głównie na małe gryzonie, natomiast samce potrafią upolować nawet królika[3]. Zdobycz zabijają poprzez ugryzienie u podstawy czaszki[15].

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Dotychczas wyróżniono ponad czterdzieści podgatunków łasicy długoogoniastej[16][17]:

  • M. frenata affinis Gray, 1874
  • M. frenata agilis Tschudi, 1844
  • M. frenata alleni (Merriam, 1896)
  • M. frenata altifrontalis Hall, 1936
  • M. frenata arizonensis (Mearns, 1891)
  • M. frenata arthuri Hall, 1927
  • M. frenata aureoventris Gray, 1864
  • M. frenata boliviensis Hall, 1938
  • M. frenata costaricensis Goldman, 1912
  • M. frenata effera Hall, 1936
  • M. frenata frenata Lichtenstein, 1831
  • M. frenata goldmani (Merriam, 1896)
  • M. frenata gracilis (Brown, 1908)
  • M. frenata helleri Hall, 1935
  • M. frenata inyoensis Hall, 1936
  • M. frenata latirostra Hall, 1936
  • M. frenata leucoparia Merriam, 1896
  • M. frenata longicauda Bonaparte, 1838
  • M. frenata macrophonius (Elliot, 1905)
  • M. frenata munda (Bangs, 1899)
  • M. frenata neomexicanus (Barber & Cockerell, 1898)
  • M. frenata nevadensis Hall, 1936
  • M. frenata nicaraguae J. A. Allen, 1916
  • M. frenata nigriauris Hall, 1936
  • M. frenata notius (Bangs, 1899)
  • M. frenata noveboracensis (Emmons, 1840)
  • M. frenata occisor Bangs, 1899
  • M. frenata olivacea Howell, 1913
  • M. frenata oregonensis (Merriam, 1896)
  • M. frenata oribasus (Bangs, 1899)
  • M. frenata peninsulae Hall, 1932
  • M. frenata perda (Rhoads, 1894)
  • M. frenata perotae (Merriam, 1902)
  • M. frenata primulina Jackson, 1913
  • M. frenata pulchra Hall, 1936
  • M. frenata saturata (Merriam, 1896)
  • M. frenata spadix (Bangs, 1896)
  • M. frenata texensis Hall, 1936
  • M. frenata tropicalis (Merriam, 1896)
  • M. frenata washingtoni (Merriam, 1896)
  • M. frenata xanthogenys Gray, 1843

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Do wrogów łasicy długoogoniastej zaliczają się kojoty, lisy, duże sowy i grzechotnikowate. Jednak ze względu na dużą agresywność nie jest ona łatwym przeciwnikiem. Głównie ofiarami tych zwierząt padają osobniki młode. Zdarzały się pogryzienia ludzi przez schwytane łasice[14]. Jest cennym tępicielem gryzoni i królików. Zdarzają się też ataki na stada drobiu. Skóra łasicy jest dostępna w handlu, lecz nie zyskała na popularności[3].

Zagrożenie i ochrona[edytuj | edytuj kod]

W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (niższego ryzyka)[2]. Populacja tego gatunku jest dość stabilna. Zagrożeniem dla tego ssaka są monokultury i osuszanie terenów podmokłych oraz stosowanie pestycydów.

Przypisy

  1. Mustela frenata w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Mustela frenata. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Toni Lynn Newell: Mustela frenata (ang.). Animal Diversity Web. [dostęp 19 września 2009].
  4. Mustela frenata - Lichtenstein, 1831 (ang.). NatureServe Explorer. [dostęp 18 września 2009].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Long-tailed Weasel Mustela frenata (ang.). eNature.com. [dostęp 18 września 2009].
  6. 6,0 6,1 Mustela frenata (ang.). Smithsonian National Museum of Natural History, North American Mammals. [dostęp 18 września 2009].
  7. 7,0 7,1 Long-tailed Weasel (ang.). Natural Science Research Laboratory, The Mammal of Texas. [dostęp 18 września 2008].
  8. Long-tailed Weasel - Mustela frenata (ang.). Nature Works. [dostęp 18 września 2009].
  9. Gustave J. Yaki: Long-tailed Weasel (ang.). Talk about Wildlife. [dostęp 18 września 2009].
  10. Don Linzey, Christy Brecht: Mustela frenata Lichtenstein (ang.). Discover Life. [dostęp 18 września 2009].
  11. Long-tailed Weasel (Mustela frenata) (ang.). Wildlife North America. [dostęp 18 września 2009].
  12. 12,0 12,1 AnAge entry for Mustela frenata (ang.). AnAnge : The Animal Ageing & Longevity Database. [dostęp 18 września 2009].
  13. Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
  14. 14,0 14,1 LONG-TAILED WEASEL (Mustela frenata) (ang.). Northern State University. [dostęp 18 września 2009].
  15. G. Ahlborn: Long-tailed Weasel (ang.). Sibr Code. [dostęp 18 września 2009].
  16. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Mustela frenata. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 18 września 2009]
  17. Steven R. Scheffield, Howard H. Thomas. Mustela frenata. „Mammalian Species”. 570, s. 1-9, 24 października 1997. American Society of Mammologists.