Łasica długoogoniasta
| Łasica dlugoogoniasta | |
| Mustela frenata[1] | |
| Lichtenstein, 1831 | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ssaki |
| Podgromada | ssaki żyworodne |
| Infragromada | łożyskowce |
| Rząd | drapieżne |
| Rodzina | łasicowate |
| Podrodzina | łasice właściwe |
| Rodzaj | Mustela |
| Gatunek | łasica długooganiasta |
| Podgatunki | |
|
zobacz opis w tekście |
|
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 |
|
| Zasięg występowania | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Łasica długoogoniasta (Mustela frenata) – gatunek małego drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych. Najbardziej rozpowszechniony gatunek z tej rodziny na terenie Ameryki Północnej[2]. Największy przedstawiciel rodzaju Mustela na kontynencie północnoamerykańskim.
Spis treści |
Występowanie i biotop [edytuj]
Kanada (Kolumbia Brytyjska, Manitoba, Alberta i Saskatchewan), Stany Zjednoczone (z wyjątkiem południowo-wschodniej Kalifornii, Newady i większej części Arizony), Meksyk, Gwatemala, Honduras, Salwador, Nikaragua, Kostaryka, Panama, północna i południowa część Kolumbii i Wenezueli, Ekwador, Peru, Boliwia i Brazylia[2][3][4]. Zamieszkują umiarkowane i tropikalne obszary obu Ameryk. Spotyka się je na polach uprawnych, w lasach, na obszarach podmiejskich, zazwyczaj w pobliżu wody[5]. Nie występują na pustyniach i w dużych, gęstych lasach[3].
Charakterystyka [edytuj]
| Podstawowe dane[3][6] (samce większe i cięższe od samic) |
|
|---|---|
| Długość ciała | samce 330-420 mm samice 280-350 mm |
| Długość ogona | samce 132-294 mm samice 112-245 mm |
| Masa ciała | samce 160-450 g samice 80-250 g |
| Ciąża | 337 dni (średnio 280 dni) |
| Dojrzałość płciowa | 3-12 miesięcy |
| Liczba młodych w miocie |
4-8 (średnio 6) |
| Długość życia | około 9 lat (w niewoli) |
Wygląd [edytuj]
Mały ssak o długim, smukłym ciele. Głowa mała, wąska z długimi wąsami osadzona na długiej szyi[7]. Nogi krótkie o brązowych łapach. Futro o krótkich, miękkich, lśniących włosach. Linienie odbywa się na wiosnę i jesienią. Sierść koloru brązowego, na brzuchu żółta lub biała. U północnych populacji futro latem brązowem a zimą białe z wyjątkiem czarnej końcówki ogona[5], u południowych brązowe przez cały rok[3][8]. Długi, puszysty ogon (stanowi 50% długości ciała) koloru brązowego z czarną końcówką. Wzór zębowy: I 3/3, C 1/1, P 3/3, M 1/2 X 2 = 34[7].
Tryb życia [edytuj]
Łasica długoogoniasta prowadzi głównie nocny i samotny tryb życia, choć często spotykana jest w dzień. Areał osobniczy samca obejmuje kilka areałów samic[9][3]. Przejawiają silny terytorializm i są agresywne wobec przedstawicieli własnego gatunku. Terytoria oznaczają wydzieliną z gruczołów odbytowych[6]. Są szybkie i zwinne. Dobrze pływają i wspinają się na drzewa. Posiada dobrze rozwinięty zmysł wzroku, słuchu i węchu[10]. Gniazdują w wydrążonych kłodach, w stodołach, szczelinach skalnych, a także wykorzystują nory swoich ofiar. Komunikują się między sobą za pomocą dźwięków i zapachów.
Okres godowy i lęgowy przypada na lipiec i sierpień. Samiec może kopulować z kilkoma samicami. Po ciąży przedłużonej trwającej 280 dni[11] na świat przychodzi 4-8 młodych o masie urodzeniowej 3,1 g[12]. Młode rodzą się bezradne, z zamkniętymi oczami i rzadkim, białym futrem. Po czternastu dniach futro gęstnieje i uwidaczniają się różnice w wielkości ciała między samcami i samicami[3]. Po 36 dniach młode otwierają oczy i zaczynają być odstawiane od piersi. Zaczynają przyjmować już stały pokarm przynoszony przez matkę. W wieku ośmiu tygodni potrafią same już zabić ofiarę[13]. Samce osiągają wtedy już większe rozmiary od swojej matki[14]. Wkrótce opuszczają gniazdo i prowadzą niezależne życie. Samice dojrzałość płciową uzyskują w 3-4 miesiącu życia natomiast samce około 12[5]. Wiele młodych nie dożywa 1 roku życia. W niewoli osiągają wiek do 9 lat[12][3].
Łasica długoogoniasta jest zwierzęciem głównie mięsożernym. Głównym składnikiem pożywienia są gryzonie (szczury, nornice, wiewiórki, myszy i susły), króliki, ryjówki, gady i małe ptaki. Latem pokarm uzupełnia o owoce (w tym jagody). Ze względu na duże tempo przemiany metabolizmu, dziennie zapotrzebowanie na pokarm stanowi 40% masy jej ciała[5]. Samice polują głównie na małe gryzonie, natomiast samce potrafią upolować nawet królika[3]. Zdobycz zabijają poprzez ugryzienie u podstawy czaszki[15].
Podgatunki [edytuj]
Dotychczas wyróżniono ponad czterdzieści podgatunków łasicy długoogoniastej[16][17]:
|
|
|
Znaczenie [edytuj]
Do wrogów łasicy długoogoniastej zaliczają się kojoty, lisy, duże sowy i grzechotnikowate. Jednak ze względu na dużą agresywność nie jest ona łatwym przeciwnikiem. Głównie ofiarami tych zwierząt padają osobniki młode. Zdarzały się pogryzienia ludzi przez schwytane łasice[14]. Jest cennym tępicielem gryzoni i królików. Zdarzają się też ataki na stada drobiu. Skóra łasicy jest dostępna w handlu, lecz nie zyskała na popularności[3].
Zagrożenie i ochrona [edytuj]
W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (niższego ryzyka)[2]. Populacja tego gatunku jest dość stabilna. Zagrożeniem dla tego ssaka są monokultury i osuszanie terenów podmokłych oraz stosowanie pestycydów.
Przypisy
- ↑ Mustela frenata w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Mustela frenata. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Toni Lynn Newell: Mustela frenata (ang.). Animal Diversity Web. [dostęp 19 września 2009].
- ↑ Mustela frenata - Lichtenstein, 1831 (ang.). NatureServe Explorer. [dostęp 18 września 2009].
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Long-tailed Weasel Mustela frenata (ang.). eNature.com. [dostęp 18 września 2009].
- ↑ 6,0 6,1 Mustela frenata (ang.). Smithsonian National Museum of Natural History, North American Mammals. [dostęp 18 września 2009].
- ↑ 7,0 7,1 Long-tailed Weasel (ang.). Natural Science Research Laboratory, The Mammal of Texas. [dostęp 18 września 2008].
- ↑ Long-tailed Weasel - Mustela frenata (ang.). Nature Works. [dostęp 18 września 2009].
- ↑ Gustave J. Yaki: Long-tailed Weasel (ang.). Talk about Wildlife. [dostęp 18 września 2009].
- ↑ Don Linzey, Christy Brecht: Mustela frenata Lichtenstein (ang.). Discover Life. [dostęp 18 września 2009].
- ↑ Long-tailed Weasel (Mustela frenata) (ang.). Wildlife North America. [dostęp 18 września 2009].
- ↑ 12,0 12,1 AnAge entry for Mustela frenata (ang.). AnAnge : The Animal Ageing & Longevity Database. [dostęp 18 września 2009].
- ↑ Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
- ↑ 14,0 14,1 LONG-TAILED WEASEL (Mustela frenata) (ang.). Northern State University. [dostęp 18 września 2009].
- ↑ G. Ahlborn: Long-tailed Weasel (ang.). Sibr Code. [dostęp 18 września 2009].
- ↑ Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Mustela frenata. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 18 września 2009]
- ↑ Steven R. Scheffield, Howard H. Thomas. Mustela frenata. „Mammalian Species”. 570, s. 1-9, 24 października 1997. American Society of Mammologists.
