Łazar Kaganowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Łazar Kaganowicz

Łazar Moisiejewicz Kaganowicz ros. Лазарь Моисеевич Каганович (ur. 22 listopada 1893 w przysiółku Kabany (obecnie: Dibrowa) koło Chabna, zm. 25 lipca 1991 w Moskwie) – radziecki polityk, członek najwyższych władz państwowych i partyjnych ZSRR, Bohater Pracy Socjalistycznej (1943).

Pochodził z rodziny drobnego żydowskiego handlarza bydła, w dzieciństwie pracował w warsztatach szewskich. Od 1911 w partii bolszewickiej (wstąpił do niej pod wpływem starszego brata Michaiła), 1914-1915 członek Kijowskiego Komitetu Partyjnego, 1915 aresztowano go i nakazano powrót do rodziny, jednak szybko wrócił nielegalnie do Kijowa. W 1916 pod fałszywym nazwiskiem Stomachin pracował w fabryce obuwia w Jekaterynosławiu (obecnie Dniepropetrowsk), gdzie był organizatorem i przewodniczącym nielegalnego Związku Szewców, później pod nazwiskiem Goldenberg w Melitopolu również zorganizował związek szewski i organizację bolszewicką, następnie kierował grupą bolszewicką w Juzowce (obecnie Donieck), gdzie także założył związek szewców. Podczas rewolucji październikowej kierował powstaniem bolszewickim w Homlu. Od 1918 członek WCIK, później CIK ZSRR. Jeden z najbliższych współpracowników Stalina i członek najwyższych władz partyjnych w Rosji komunistycznej i ZSRR: od 1924 do 1957 członek Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików) - (WKP(b)), a potem KPZR, w latach 1930-1952 członek jej Biura Politycznego. W latach 1925 - 1928 i w 1947 był sekretarzem generalnym partii komunistycznej na Ukrainie. Od 22 kwietnia 1931 do 7 marca 1935 I sekretarz Komitetu Obwodowego WKP(b) w Moskwie, współinicjator i organizator budowy metra moskiewskiego. Od 10 lutego 1934 do 28 lutego 1935 przewodniczący Komisji Kontroli Partyjnej WKP(b). Od 28 lutego 1935 do 22 sierpnia 1937 i ponownie od 5 kwietnia 1938 do 25 marca 1942 (komisarz ludowy) transportu, jednocześnie w od 22 sierpnia 1937 do 24 lutego 1939 ludowy komisarz przemysłu ciężkiego, od 24 stycznia do 12 października 1939 ludowy komisarz przemysłu naftowego i surowców energetycznych, po 1945 kilkakrotnie minister przemysłu materiałów budowlanych, a w latach 1953 - 1957 wicepremier ZSRR. Deputowany do Rady Najwyższej ZSRR od 2 do 4 kadencji.

Po śmierci Stalina w 1953, aktywnie współdziałał z Chruszczowem przeciwko Berii, jednakże potem sprzeciwił się potępieniu stalinizmu przez Chruszczowa (później nazwano to działanie grupą antypartyjną). W konsekwencji w 1957 zwolniony ze wszelkich stanowisk partyjnych i rządowych, a w 1961 wykluczony z partii, formalnie w związku z oskarżeniami o udział w represjach stalinowskich. Po 1957 był dyrektorem fabryki azbestu na Uralu, a w 1959 został odesłany na emeryturę.

Współcześnie powszechnie obciążany odpowiedzialnością za kolektywizację i rozkułaczanie (w tym aresztowanie i zesłanie ludności) Ukrainy, północnego Kaukazu, centralnej Rosji i części Syberii. Na tych terenach działał jako specjalny przedstawiciel Stalina ds rozkułaczania i nadzorował oraz inicjował politykę miejscowych władz. Zaliczany do tzw. architektów Wielkiego Głodu jako narzędzia represji przeciw chłopom opierającym się kolektywizacji rolnictwa. Jako pierwszy sekretarz Moskwy w latach 1930-1935 był inicjatorem przebudowy stolicy, w tym także zniszczenia szeregu znakomitych zabytków Moskwy, przede wszystkim cerkwi Chrystusa Zbawiciela (ros. Храм Христа Спасителя) i klasztoru Strastnoj z 1654. Wielokrotnie jeden z głównych realizatorów "czystek stalinowskich" zarówno w partii jak i poza nią. Współodpowiedzialny za zbrodnię katyńską, podpisał decyzję o rozstrzelaniu łącznie 25 700 osób spośród grupy polskich wojskowych i cywilów znajdujących się w obiektach NKWD. Decyzję podjęli członkowie Biura: Beria, Stalin, Woroszyłow, Mołotow, Mikojan, Kalinin, Kaganowicz. Zgodnie z nią wiosną 1940 zamordowano 21 857 osób.

Śledztwo na Ukrainie w sprawie Wielkiego Głodu i wyrok sądu w sprawie[edytuj | edytuj kod]

25 maja 2009 Służba Bezpieczeństwa Ukrainy wszczęła oficjalne śledztwo w sprawie Wielkiego Głodu 1932-33 jako zbrodni ludobójstwa[1].

Po zakończeniu śledztwa w listopadzie 2009, w styczniu 2010 Prokuratura Generalna Ukrainy skierowała do sądu akt oskarżenia. 13 stycznia 2010 Sąd Apelacyjny w Kijowie po rozpoznaniu sprawy uznał Józefa Stalina, Wiaczesława Mołotowa, Łazara Kaganowicza, Pawła Postyszewa, Stanisława Kosiora, Własa Czubara i Mendla Chatajewicza za winnych zbrodni ludobójstwa określonych w art. 442 #.1 kodeksu karnego Ukrainy i umorzył jednocześnie postępowanie karne w związku ze śmiercią oskarżonych[2].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

I medale.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Emanuel Kwiring
Emblem of the Ukrainian SSR.svg I sekretarze KP(b)U
1925-1928
Emblem of the Ukrainian SSR.svg Następca
Stanisław Kosior