Łaziska Dolne
Łaziska Dolne (niem. Nieder Lazisk, sporadycznie Niederlazisk) - dzielnica miasta Łaziska Górne, dawniej wieś gminna. Położone są w północno-wschodniej części Łazisk Górnych.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Założone prawdopodobnie na przełomie XII i XIII wieku. W 1779 rozpoczęła w Łaziskach Dolnych pracę kopalnia "Szczęście Henryka" (Heinrichsglück), zapoczątkowując tym samym wydobycie węgla kamiennego na terenie dzisiejszego miasta[1]. Działała do 1845. W 1884 na terenie osady znajdowało się 47 domów mieszkalnych[2]. W 1910 w gminie mieszkało 1227 osób, a w obszarze dworskim 6[3]. Podczas plebiscytu w 1921 659 mieszkańców głosowało za Polską, natomiast 59 za Niemcami[4].
We wrześniu 1939 roku polskie oddziały stawiły w miejscowości silny opór armii niemieckiej. Według niektórych źródeł, po zajęciu wsi żołnierze Wehrmachtu wyciągali z domów wszystkich mężczyzn od 15 roku życia, rozstrzeliwując ich bez sądu na miejscu. W sumie zabili ok 50 osób i spalili 8 zabudowań gospodarczych[5]. Z kolei według wspomnień samych mieszkańców opór polskiego wojska był dość krótki (z uwagi na przewagę liczebną armii niemieckiej), a liczba zabitych to 11 osób, głównie byłych powstańców śląskich (gdyby zabijano wszystkich mężczyzn powyżej 15 roku życia, to ofiar byłoby znacznie więcej w przypadku wsi liczącej ponad 1000 mieszkańców; według tych informacji kilkadziesiąt osób zostało rozstrzelanych w sumie w całej dzisiejszej gminie Łaziska Górne). Zbrodni miał dokonać Wehrmacht wraz z oddziałami Freikorpsu. 2 września aresztowano wójta Łaziska Dolnych, po którym ślad zaginął[6].
[edytuj] Zabytki
Z ciekawszych obiektów położonych w dzielnicy należy wymienić wieżę wodną z 1926 roku[7] (zaopatrywana w wodę ze studni głębinowych w Rusinowie - w dolinie Promny) oraz bunkier wchodzący w skład Obszaru Warownego "Śląsk". Interesująca jest również kapliczka przydrożna św. Jana, powstała prawdopodobnie w I poł. XIX wieku oraz kamienny krzyż z XIX wieku. W jego pobliżu znajduje się zbiorowa mogiła 6 niemieckich żołnierzy (według innych źródeł 9 lub 10), poległych w walce z Rosjanami w 1945. W okresie PRLu oficjalnie nie istniała.
Przez Łaziska Dolne biegnie ścieżka przyrodnicza. Na tzw. "Wierzysku" prowadzi ona przez tereny leśne (buczyna) oraz łąki.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Według innych źródeł kopalnia rozpoczęła działalność dopiero w 1839.
- ↑ Łaziska w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom V (Kutowa Wola – Malczyce) z 1884 r.
- ↑ Landkreis Pless
- ↑ Wyniki plebiscytu w powiecie pszczyńskim
- ↑ Józef Fajkowski, Jan Religa: Zbrodnie hitlerowskie na wsi polskiej 1939-1945. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 1981
- ↑ M. Strzelczyk, To był piątek..., "Gazeta Łaziska" nr 17 (187), 15-30 września 2009 r., s. 12-13.
- ↑ Pojawia się też rok 1924 jako data zakończenia budowy.
