Łoboda (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Łoboda
A. hortensis (po lewej) i A. sagittata Borkh. (po prawej)
A. hortensis (po lewej) i A. sagittata Borkh. (po prawej)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd goździkowce
Rodzina szarłatowate
Rodzaj łoboda
Nazwa systematyczna
Atriplex L.
Sp. Pl. 1052. 1 Mai 1753[2]
Typ nomenklatoryczny
Atriplex hortensis L.[2]
Synonimy

Armola (Kirschl.) Montandon, Blackiella Aellen, Halimione Aellen, Halimus Wallr., Haloxanthium Ulbr., Morrisiella Aellen, Neopreissia Ulbr., Obione Gaertn., Pachypharynx Aellen, Rumicastrum Ulbr., Senniella Aellen, Theleophyton (Hook. f.) Moq.[3]

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Łoboda (Atriplex L.) – rodzaj roślin należący do rodziny szarłatowatych (Amaranthaceae), w systemach klasyfikacyjnych w XX wieku zaliczany zwykle do komosowatych (Chenopodiaceae). Obejmuje około 300 gatunków rozpowszechnionych na całym świecie. Niektóre gatunki spożywane są jako rośliny jadalne i sadzone jako ozdobne[4].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Zasięg rodzaju obejmuje wszystkie kontynenty z wyjątkiem Antarktydy. Najwięcej przedstawicieli ma w strefie klimatu subarktycznego, umiarkowanego i subtropikalnego. Wiele gatunków to halofity oraz rośliny przywiązane do gleb piaszczystych, ubogich w składniki mineralne[5]. W Polsce występuje 6 gatunków rodzimych z tego rodzaju oraz szereg zawleczonych i przejściowo dziczejących[6].

Gatunki flory Polski[6]

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Rośliny jednoroczne i byliny z wzniesionym pojedynczym lub rozgałęzionym pędem, osiągające do 2,5 m wysokości, rzadko krzewy do 3 m wysokości[4].
Liście
Skrętoległe lub naprzeciwległe[4].
Kwiaty
Drobne, jednopłciowe, zebrane w luźne, kłosowate i wzniesione kwiatostany. Kwiaty męskie składają się z 3–5 listków okwiatu i pręcików. Kwiaty żeńskie zwykle pozbawione są okwiatu, ale wsparte są przysadkami. Zalążnia jest jednokomorowa, zwieńczona trzema szyjkami[4].
Owoc
Jednonasienny, ukryty w trwałych i powiększonych przysadkach[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do rodziny szarłatowatych (Amaranthaceae) Juss., która wraz z siostrzanymi rodzinami Achatocarpaceae i goździkowate jest jednym z kladów w obrębie rzędu goździkowców (Caryophyllales) i klasy roślin okrytonasiennych[1].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa goździkowe (Caryophyllidae Takht.), nadrząd Caryophyllanae Takht., rząd goździkowce (Caryophyllales Perleb), rodzina komosowate (Chenopodiaceae Vent.), podrodzina Atriplicioideae Kostel., plemię Atripliceae Duby, podplemię Atriplicinae Moq. in DC., rodzaj łoboda (Atriplex L.)[8].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2009-10-07].
  2. 2,0 2,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-21].
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-03-15].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 83. ISBN 0333748905.
  5. Stanley L. Welsh: Atriplex (ang.). W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-11-15].
  6. 6,0 6,1 Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  7. Według Krytycznej Listy roślin naczyniowych Polski jest to Halimione pedunculata (L.) Aellen, według nowszych ujęć taksonomicznych prawidłowa nazwa to Atriplex pedunculata
  8. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Atriplex (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-21].