Łososiowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Łososiowate
Salmonidae[1]
Przedstawiciel rodziny – Salmo salar
Przedstawiciel rodziny – Salmo salar
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Rząd łososiokształtne
Rodzina łososiowate
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Łososiowate[2] (Salmonidae) – rodzina ryb łososiokształtnych (Salmoniformes). Większość gatunków to ryby anadromiczne, spędzające część życia w wodach morskich, tarło odbywają w rzekach i strumieniach. Niektóre są słodkowodne. Mają duże znaczenie gospodarcze.

Do łososiowatych zaliczane są łososie, trocie, pstrągi, palie oraz ryby wcześniej wyodrębniane w rodzinie siejowatych (Coregonidae).

Łososiowate były dawniej zaliczane w randze podrzędu Salmonoidei (łososiowce) do ryb śledziokształtnych (Clupeiformes). Są znane ze śladów kopalnych od miocenu.

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Półkula północna – wody przybrzeżne i lądowe Ameryki Północnej (po Meksyk), Europy, północnej Afryki (góry Algierii i Maroko) oraz Azji (po Tajwan). Introdukowana w wielu regionach poza naturalnym zasięgiem występowania (m.in. Australia, Nowa Zelandia, jezioro Titicaca w Ameryce Południowej i południowa Afryka).

Do ichtiofauny Polski zaliczono kilkanaście gatunków z tej rodziny.

Cechy charakterystyczne[edytuj | edytuj kod]

Salmo salar (crop).jpg
Łosoś szlachetny
Truite arc-en-ciel.jpg
Pstrąg tęczowy (Oncorhynchus mykiss)
Redbandfish.jpg
Północnoamerykański podgatunek
pstrąga tęczowego
Grålax, Iduns kokbok.jpg
Troć (Salmo trutta)
Oncorhynchus keta.jpeg
Keta (Oncorhynchus keta)
  • linia boczna pełna[2]
  • krótka płetwa grzbietowa położona w połowie długości grzbietu, nad płetwami brzusznymi, w podrodzinie lipieniowatych zawiera ponad 17 promieni, u pozostałych mniej niż 17[2]
  • duży otwór gębowy wyposażony w liczne zęby – w szczękach i na kościach podniebienia
  • występuje płetwa tłuszczowa
  • łuski małe, cykloidalne
  • na skórze charakterystyczne, czarne i czerwone plamki
  • jednokomorowy pęcherz pławny połączony z przełykiem, nie ma połączenia z uchem
  • żołądek w postaci rozszerzonego jelita[2]

Wiele gatunków jest zewnętrznie bardzo do siebie podobnych, rozróżnianych po szczegółach budowy wewnętrznej, uzębieniu, kształcie szczęk itp. cechach. Tkanka tłuszczowa gatunków odżywiających się szczętkami z rodziny Euphausiidae ma barwę pomarańczową, w odróżnieniu od srebrzystobiałej tkanki większości ryb[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Systematyka rodziny jest nieustalona. Od wielu lat prowadzone są intensywne badania zmierzające do wyjaśnienia relacji pokrewieństwa w tej grupie ryb. Większość taksonomów dzieli łososiowate na trzy podrodziny:

Wcześniej wszystkie były klasyfikowane w randze odrębnych, ale blisko spokrewnionych rodzin, następnie zostały połączone jako Salmonidae. Niektórzy autorzy proponują przywrócenie wymienionych podrodzin do rangi rodzin (m.in. Johnson i Patterson, Sanford oraz Reszetnikow)[4].

Klasyfikacja[edytuj | edytuj kod]

Rodzaje zaliczane do tej rodziny[5]:

BrachymystaxCoregonusHuchoOncorhynchusParahuchoProsopiumSalmoSalvelinusSalvethymusStenodusThymallus

Znaczenie gospodarcze[edytuj | edytuj kod]

Łososiowate są cenione ze względu na smaczne mięso o dużej zawartości tłuszczu oraz ikrę, z której produkowany jest czerwony kawior. Są poławiane gospodarczo na dużą skalę, a także sportowo – w wędkarstwie. Ryby te spożywane są w stanie świeżym, wędzone, solone oraz w konserwach.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Salmonidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 G. Nikolski: Ichtiologia szczegółowa. Tłum. Franciszek Staff. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970, s. 168.
  3. Wincenty Kilarski: Zarys anatomii i histologii ryb doskonałokostnych. Olsztyn: Instytut Rybactwa Śródlądowego, 2007. ISBN 978-83-60111-20-8.
  4. Joseph S. Nelson: Fishes of the World. John Wiley & Sons, 2006. ISBN 0-471-25031-7.
  5. Eschmeyer, W. N. & Fricke, R.: Catalog of Fishes electronic version (7 June 2012) (ang.). California Academy of Sciences. [dostęp 14 sierpnia 2012].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mały słownik zoologiczny: ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.
  • Tim M. Berra: Freshwater Fish Distribution. The University of Chicago Press, 2007. ISBN 9780226044422.
  • Maria Brylińska: Ryby słodkowodne Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1986. ISBN 83-01-12286-2.
  • Froese, R. & D. Pauly: Family Salmonidae - Salmonids (ang.). FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org, 2009. [dostęp 5 września 2009].
  • Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2.