Łotewska wojna o niepodległość

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Łotewska wojna o niepodległość
Czas 18 listopada 1918 - 11 sierpnia 1920
Miejsce Łotwa
Przyczyna radziecka ofensywa w kierunku zachodnim 1918-1919
Wynik zwycięstwo Łotwy (Traktat ryski)
Strony konfliktu
 Łotwa
Republika Estońska (1918–1940) Estonia
Polska Polska
 Wielka Brytania
 Francja

Baltic German.svg Bałtycka Landeswehra

 Rosyjska FSRR
Dowódcy
Pierwsza Republika Łotewska Jānis Balodis
Pierwsza Republika Łotewska Dāvids Sīmansons
Pierwsza Republika Łotewska Jorģis Zemitāns
Republika Estońska (1918–1940) Johan Laidoner
Polska Edward Śmigły-Rydz
Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Hubert Gough

Cesarstwo Niemieckie Rüdiger von der Goltz

Łotewska Socjalistyczna Republika Radziecka (1918-1920) Jukums Vācietis
Łotewska Socjalistyczna Republika Radziecka (1918-1920) Pēteris Slavens
Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka Siergiej Kamieniew
Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka August Kork

Łotewska wojna o niepodległość (łot. Latvijas brīvības cīņas) - seria konfliktów militarnych, mających na celu utworzenie niepodległego państwa łotewskiego, toczących się w latach 1918-1920 między siłami łotewskimi przeciw oddziałom niemieckim i bolszewickim, przy wsparciu sił estońskich, brytyjskich i polskich.

Przebieg konfliktu[edytuj | edytuj kod]

W wyniku I wojny światowej od 1915 Kurlandia i Semigalia, a od początku 1918 całość terytorium Łotwy znalazły się pod okupacją niemiecką. Po klęsce Niemiec w I wojnie światowej Łotwa proklamowała niepodległość 18 listopada 1918 w Rydze. Premierem nowego państwa został Karlis Ulmanis. Na początku stycznia 1919 wojska Rosji Radzieckiej wkroczyły na terytorium Łotwy i zdobyły Rygę, w której ustanowiono władzę rad narodowych. Wojska niemiecko-łotewskie, za przyzwoleniem aliantów, zmusiły wojska Rosji Radzieckiej do odwrotu w marcu 1919. Choć traktat wersalski zobowiązał Niemców do opuszczenia kraju, podjęli oni próbę zajęcia Łotwy, zostali jednak wyparci pod koniec listopada 1919.

Próby zajęcia Łotwy podjęła więc po raz kolejny Rosja Radziecka. W tej sytuacji delegacja łotewska zwróciła się do rządu polskiego o pomoc, podpisując z nim 30 grudnia 1919 roku układ o pomocy wojskowej, rozszerzony 16 stycznia 1920 roku[1]. Porozumienia te były podstawą do wspólnych polsko-łotewskich działań militarnych przeciwko bolszewikom w ramach tzw. operacji "Zima". Wojska polsko-łotewskie w liczbie 20 000 żołnierzy (z czego 12 000 polskich), dowodzone przez gen. Edwarda Śmigłego-Rydza, prowadziły walki podczas 30-stopniowych mrozów. Sprzymierzone wojska w ciągu stycznia opanowały cały teren Łatgalii (Inflant Polskich), wygrywając bitwę pod Dyneburgiem i zmuszając Rosję Radziecką do zawieszenia broni. W traktacie pokojowym, podpisanym w Rydze 11 sierpnia 1920, Rosja Radziecka uznała niepodległość Łotwy. W 1940, w czasie II wojny światowej, po zajęciu Łotwy przez wojska ZSRR, kraj ten został jedną z republik radzieckich.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Paluszyński Tomasz, Walka o niepodległość Łotwy 1914-1921, Bellona, Warszawa 1999, ISBN 83-11-08959-0

Przypisy

  1. "Polacy w walce o wolność 1904-1922", Bellona, Warszawa2008, ISBN 978-83-11-11312-1