Łubin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy rośliny. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Łubin
Morfologia (łubin żółty)
Morfologia (łubin żółty)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Podrodzina bobowate właściwe
Rodzaj łubin
Nazwa systematyczna
Lupinus L.
Sp. Pl. 721. 1 Mai 1753
Typ nomenklatoryczny
Lupinus albus L.[2]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Lupinus argenteus
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło łubin w Wikisłowniku

Łubin (Lupinus L.) – rodzaj roślin należących do rodziny bobowatych. Liczy około 200 gatunków[3]. Największe zróżnicowanie gatunkowe występuje w Ameryce Północnej, zasięg niektórych gatunków obejmuje także Andy w Ameryce Południowej (podrodzaj Platycarpos (Wats.) Kurl.). W obszarze śródziemnomorskim występują głównie rośliny jednoroczne (podrodzaj Lupinus) sięgając po Azję południowo-zachodnią. Rośliny z tego rodzaju zasiedlają zwykle siedliska wydmowe i pustynne – suche, piaszczyste lub kamieniste, a także zbiorowiska trawiaste[3]. Niektóre gatunki uprawiane są jako rośliny pastewne, bogate w białka. Liczne gatunki jednak trujące z powodu zawartości alkaloidów[3]. W Polsce liczne gatunki uprawiane[4], łubin trwały jest zadomowionym antropofitem[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Rośliny zielne (w przypadku kilku gatunków także krzewy osiągające do 2 m wysokości)[3].
Liście
Charakterystyczne – dłoniasto złożone z 5–12 listków, skrętoległe[3].
Kwiaty
Motylkowe, pachnące, zebrane w długie grona. Kielich dwuwargowy, złożony z 5 zrosłych, nierównej długości działek. Płatki okazałe, barwy białej, żółtej, niebieskiej lub czerwonej. Górny płatek okazały w postaci żagielka, dwa boczne skrzydełka stulone wokół łódeczki zawierającej pręciki i słupek. Pręcików jest 10 i wszystkie są zrośnięte w rurkę. Słupek pojedynczy, z jednego owocolistka, z zalążnią górną[3].
Owoce
Strąki zwykle drewniejące, zawierające liczne nasiona[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja rodzaju według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Jeden z rodzajów plemienia Genisteae[6] podrodziny bobowatych właściwych Faboideae w obrębie bobowatych Fabaceae s.l.[1]

Pozycja rodzaju według systemu Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Fabanae R. Dahlgren ex Reveal, rząd bobowce (Fabales Bromhead), rodzina bobowate (Fabaceae Lindl.), rodzaj łubin (Lupinus L.)[7].

Gatunki uprawiane w Polsce[8][4]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-01].
  2. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-18].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2011, s. 126. ISBN 0333748905.
  4. 4,0 4,1 Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 119. ISBN 978-83-925110-5-2.
  5. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  6. Family: Fabaceae Lindl., nom. cons. subfam. Faboideae (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-01].
  7. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Lupinus (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-18].
  8. Alicja Szweykowska, Jerzy (red.) Szweykowski: Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003. ISBN 83-214-1305-6.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]