Łubnie

	Łubnie
Herb Łubni	Flaga Łubni
Państwo	Ukraina
Obwód	połtawski
Powierzchnia	29,93 km²
Ludność ; • liczba ludności; • gęstość	; 52 218; 1 757 os./km²
Kod pocztowy	37500
	Położenie na mapie Ukrainy ; Łubnie
	50°01′00.01″N 33°00′00″E / 50.01667, 33Na mapach: 50°01′00.01″N 33°00′00″E / 50.01667, 33
	Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
	Strona internetowa miasta

Łubnie (ukr. Лубни, trb. Łubny, trl. Lubni) – miasto na Ukrainie, nad Sułą, w obwodzie połtawskim, siedziba rejonu łubieńskiego; ok. 52,2 tys. mieszk.

Dawna polska rezydencja magnacka, siedziba książąt Wiśniowieckich, w tym sławnego księcia Jeremiego.

[edytuj] Historia

Łubnie są jednym z najstarszych ukraińskich miast, według legendy założonym w 988 roku przez Włodzimierza I Wielkiego. Miejscowość po raz pierwszy w źródłach pisanych pojawia się w 1107 roku.

Początkowo osada miała charakter stricte obronny. Jej rozwój przypada na XV i XVI wiek. Od 1569 roku znajdowało się granicach Korony. W 1591 miasto zostało lokowane na prawie magdeburskim i otrzymało herb.

W 1596 roku w pobliżu Łubni hetman Stanisław Żółkiewski rozbił ostatecznie powstanie kozackie Nalewajki. W tym samym roku Reinhold Heidenstein zapisał "zamek przed siedmią laty przez Aleksandra Wiśniowieckiego starostę czerkaskiego wystawiony. Na rzece Sule jest most bardzo długi, przez który już na stepy się wychodzi...". Na mapie Beauplana zaznaczony jest zamek i obwarowania miejskie.

książę Jarema

W 1648 w czasie Powstania Chmielnickiego po wycofaniu wojsk i dworzan księcia Jeremiego Wiśniowieckiego doszło do powstania chłopskiego na Zadnieprzu, które doprowadziło do zniszczenia Łubniów m.in. pałacu książęcego i kościoła^[1] o.o. bernardynów pw. św. Michała^[2]. Z zabytków z czasów Wiśniowieckich (sprzed 1648 r.) pozostały w muzeum regionalnym jedynie fragmenty kolumny z pałacu o oraz drzwi z kościoła o.o. bernardynów. Teren, gdzie znajdował się pałac - rezydencja Wiśniowieckich nie jest dostępny^[2].

Od 1648 roku w granicach Rosji. W latach 1648-1781 w Łubniach stacjonował Pułk Łubieński wojska zaporoskiego.

Po wybudowaniu kolei prowadzącej przez miasto w 1901 roku nastąpił rozwój przemysłu w Łubniach. Podczas okupacji niemieckiej Łubnie były jednym z głównych skupisk partyzantki sowieckiej.

[edytuj] Demografia

Demografia
1638	1897	1907	1926	1979	1989	2001	2005
2 646	10 097	11 800	21 000	54 216	59 478	52 572	50 232

[edytuj] Osoby związane z miastem

Ludmiła Rudienko - radziecka mistrzyni świata w szachach w latach 1950–1953, urodzona w Łubniach
Melchizedek (Znaczko-Jaworski) - prawosławny mnich, działacz dyzunicki, prawdopodobnie urodzony w Łubniach

[edytuj] Łubnie w literaturze

Miejscowość, jako siedziba Jeremiego Wiśniowieckiego, pojawia się w Ogniem i mieczem Henryka Sienkiewicza. Tak narrator krytykuje niechęć kniahini do wysłania swoich synów do Łubni^[3]:

„	A przecie niedaleko [od Rozłogów - przyp.] były Łubnie, a w nich dwór książęcy, na którym by młodzi kniaziowie mogli nabrać poloru, wyćwiczyć się w kancelarii w sprawach publicznych lub - zaciągnąwszy się pod chorągwie - w szkole rycerskiej.	”
— Henryk Sienkiewicz, Ogniem i mieczem, tom I, rozdz. IV

opis sali niebieskiej w pałacu Wiśniowieckich w Łubniach

„	Audiencje posłów odbywały się zawsze w sali tak zwanej niebieskiej, gdyż na jej suficie firmament niebieski wraz z gwiazdami pędzlem gdańszczanina Helma był wyobrażony. Zasiadał tedy książę pod baldachimem z aksamitu i gronostajów, na wyniosłym krześle do tronu podobnym, którego podnóżek był blachą pozłocistą obity, za księciem zaś stał ksiądz Muchowiecki, sekretarz, marszałek kniaź Woronicz, pan Bogusław Maszkiewicz, dalej paziowie i dwunastu trabantów z halabardami, przybranych po hiszpańsku; głębie sali przepełnione były rycerstwem w świetnych strojach i ubiorach.	”
— Henryk Sienkiewicz, Ogniem i mieczem, tom I, rozdz. V

„	Książę słuchał mszy świętej w kościele Św. Michała, po czym wrócił do zamku i przyjmował deputacje od greckiego duchowieństwa i od mieszczan z Łubniów i z Chorola. Zasiadł tedy na tronie w sali malowanej przez Helma, w otoczeniu co przedniejszego rycerstwa, i tu go burmistrz łubniański Hruby żegnał po rusku w imieniu wszystkich miast do dzierżawy zadnieprzańskiej należących.	”
— Henryk Sienkiewicz, Ogniem i mieczem, tom I, rozdz. XXIV

wymarsz z Łubniów wojsk księcia Jeremiego Wiśniowieckiego w 1648

„	Tabor przechodził właśnie koło stóp mogiły, a na widok księcia, stojącego z buławą w ręku na szczycie pod krzyżem, wszystkim żołnierzom wydarł się naraz z piersi okrzyk: – Niech żyje książę! Niech żyje wódz nasz i hetman, Jeremi Wiśniowiecki! I setki chorągwi zniżyło się do nóg jego, husarie wydały karwaszami dźwięk groźny, kotły huknęły do wtóru okrzykom. Wtedy książę wydobył szablę i wzniósłszy ją wraz z oczami ku niebu tak mówił: – Ja, Jeremi Wiśniowiecki, wojewoda ruski, książę na Łubniach i Wiśniowcu, przysięgam Tobie Boże w Trójcy świętej jedyny i Tobie Matko Najświętsza, jako podnosząc tę szablę przeciw hultajstwu, od którego ojczyzna jest pohańbiona, póty jej nie złożę, póki mi sił i życia stanie, póki hańby owej nie zmyję, każdego nieprzyjaciela do nóg Rzeczypospolitej nie zegnę, Ukrainy nie uspokoję i buntów chłopskich we krwi nie utopię. A jako ten ślub ze szczerego serca czynię, tak mi Panie Boże dopomóż – amen! To rzekłszy stał jeszcze przez chwilę patrząc w niebo, po czym z wolna zjechał z mogiły ku chorągwiom.	”
— Henryk Sienkiewicz, Ogniem i mieczem, tom I, rozdz. XXIV

ks. Jeremi Wiśniowiecki na Mogile (wymarsz z Łubniów), Juliusz Kossak
ks. Jeremi Wiśniowiecki na czele oddziału konnicy (wymarsz z Łubniów), Juliusz Kossak
dawne Łubnie
cerkiew św. Trójcy, Łubnie
cerkiew pw Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Łubniach
Łubnie - dworzec kolejowy
Łubnie - Plac (Majdan) Włodzimierski
bazar w Łubniach - panorama
Sztandar Pułku Łubieńskiego 1648-1781