Łucznictwo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Łucznictwo
Archery pictogram.svg
Archerie-03.jpg
Dyscyplina olimpijska  w latach 1900, 1904, 1908, 1920 i od roku 1972 do dziś
Typ dyscypliny strzelanie do celu
Skoncentrowany na łuku
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona oficjalna: www.archery.org
Zawody łucznicze

Łucznictwo – umiejętność i praktyka posługiwania się łukiem.

Łucznictwo tradycyjne[edytuj | edytuj kod]

Łucznictwo tradycyjne to sztuka posługiwania się repliką bądź rekonstrukcją łuku historycznego, wyglądem oraz charakterystyką zbliżoną do zachowanych egzemplarzy historycznych przy użyciu dawnych technik strzeleckich. W łucznictwie tradycyjnym można wyróżnić dwa style strzelania: przy użyciu techniki śródziemnomorskiej, jak w łucznictwie sportowym, oraz przy użyciu pierścienia łuczniczego, tzw. zekiera.

Osobną formą łucznictwa tradycyjnego jest łucznictwo konne. W 2008 roku w na Mistrzostwach świata w Korei Polak Norbert Kopczyński wywalczył złoty medal.

Z łucznictwa tradycyjnego w XIX wieku wyewoluowało łucznictwo sportowe i w takiej formie obecnie reprezentowane jest na igrzyskach olimpijskich.

Łucznictwo sportowe[edytuj | edytuj kod]

Dyscypliny[edytuj | edytuj kod]

Zawody łucznicze 3D
Łucznictwo podczas Igrzysk Olimpijskich w Atenach, 2004

Zgodnie z regulaminem FITA[1], zawody odbywają się w następujących dyscyplinach:

  • Łucznictwo na torach otwartych
  • Łucznictwo halowe
  • Łucznictwo polowe
  • Łucznictwo niepełnosprawnych
  • Łucznictwo biegowe
  • Łucznictwo – do celu na odległość (clout archery)
  • Łucznictwo – strzelanie na odległość
  • Łuczniczy biathlon
  • Łucznictwo 3D

Kategorie[edytuj | edytuj kod]

Ograniczenia dotyczące sprzętu w używanego poszczególnych kategoriach wg regulaminu FITA[1]:

kategoria sprzęt
łuk klasyczny (olimpijski)
  • łuk z pojedynczą cięciwą, rozpiętą bezpośrednio między gryfami ramion, niedozwolony jest majdan z możliwością strzelania przez majdan
  • cięciwa naciągana i zwalniana palcami, może posiadać owijkę i siodełko na strzałę
  • cięciwa bez przezierników i znaczników ułatwiających celowanie, dopuszczalny jest jedynie jeden element służący jako znacznik ust lub nosa
  • celownik bez pryzmatów, soczewek ani innych urządzeń powiększających i poziomujących
  • dopuszczalne są regulowane podstawki pod strzałę, buttony i klikery
  • stabilizatory nie mogą dotykać cięciwy ani czegokolwiek prócz łuku
  • średnica promienia strzały nie może przekraczać 9,3 mm (grot 9,4 mm)
łuk bloczkowy
  • naciąg łuku jest mechanicznie zmieniany przez system krążków i krzywek (maksymalna siła naciągu to 60 funtów)
  • cięciwa może być naciągana i zwalniana palcami lub spustem
  • dopuszcza się stosowanie pętelki i przezierników na cięciwie
  • dopuszczalne jest stosowanie celowników wyposażonych w urządzenia poziomujące i szkło powiększające lub pryzmat, z wyjątkiem urządzeń elektronicznych
  • stabilizatory nie mogą dotykać cięciwy ani czegokolwiek prócz łuku
  • średnica promienia strzały nie może przekraczać 9,3 mm (grot 9,4 mm)
łuk standardowy
  • łuk prostego kształtu, składany lub jednoczęściowy
  • nie dopuszcza się regulowanych podstawek pod strzałę
  • celownik bez zębatek i mikroregulacji
  • ochrona palców bez usztywnienia
  • nie można stosować lornetek, teleskopów itd. do obserwacji trafień
łuk goły (barebow)
  • łuk pozbawiony jest wszystkich akcesoriów z wyjątkiem podstawki pod strzałę i buttonu.
  • nie dopuszcza się jakichkolwiek oznaczeń, nacięć itp., które mogłyby ułatwiać celowanie
  • dozwolone jest używanie technik string walking oraz face walking

W łuku klasycznym i bloczkowym można korzystać ze sprzętu optycznego po lub przed oddaniem strzału. Sprzęt ten nie może być częścią łuku, może być za to umieszczony na statywie.

Tory łucznicze[edytuj | edytuj kod]

W łucznictwie sportowym na torach otwartych, kobiety strzelają z odległości 70, 60, 50 i 30 m, a mężczyźni z 90, 70, 50 i 30 m. Odległości te są mniejsze w przypadku młodszych kategorii wiekowych.

Teren torów łuczniczych musi być równy, z wykoszoną trawą, ustawiony w kierunku północnym.

Tarcze[edytuj | edytuj kod]

Tarcza 80 cm z polami punktowanymi 1-10 oraz najmniejszym polem "X"
Dwie strzały w tarczy

Tarcza łucznicza składa się z 10 pól w pięciu kolorach:

  • złotym (punkty 10 i 9),
  • czerwonym (punkty 8 i 7),
  • niebieskim (punkty 6 i 5),
  • czarnym (punkty 4 i 3)
  • białym (punkty 2, 1 i 0).

Wewnątrz pola punktowanego 10 umieszczany jest dodatkowy, mniejszy okrąg (tzw. "X"). Trafienie w to pole jest liczone w kategorii łuków bloczkowych (zawody halowe), za 10 pkt, zaś pozostała część złotego pola to 9 pkt. Liczba trafień w pole "X" jest również używana do określenia zwycięzcy w przypadku uzyskania takiej samej liczby punktów oraz liczby trafień w pole 10[2].

Różne warianty tarczy mogą mieć średnicę 122, 80, 60 i 40 cm. Dodatkowo, w czasie zawodów na torach otwartych używa się tarcz 80 cm z usuniętymi polami 1-5 lub 1-4 (pozostają strefy punktowane 10-6 lub 10-5)[2]. W czasie zawodów halowych, stosuje się warianty tarcz 60 i 40 cm, z usuniętymi polami 1-5 (pozostają strefy punktowane 10-6, a sama tarcza ma odpowiednio 30 i 20 cm). Takie tarcze występują w układzie po 3 na jednym arkuszu – w układzie pionowym lub rozmieszczone na planie trójkąta[3].

Do tarczy 20 cm strzelają na hali wszystkie kategorie wiekowe, nie wliczając w to dzieci, na odległość 18 m. Rzadko używana tarcza o średnicy 40 cm jest stosowana podczas zawodów w otwartym terenie przez starsze kategorie wiekowe na odległości 30 m.

Kategorie wiekowe[edytuj | edytuj kod]

W Polsce od 2010 roku w łucznictwie sportowym obowiązują następujące kategorie wiekowe:

  • Dzieci młodsze w wieku do 10 lat (odległość 10 m, tarcza 122 cm, 18 (6×3) strzał);
  • dzieci starsze w wieku 11-12 lat (odległości 25 i 20 m do tarczy 122 cm, 15 i 10 m do tarczy 80 cm, po 18 (6×3) strzał na każdą odległość);
  • młodzicy młodsi w wieku 13-14 lat (odległości 40 m do tarczy 122 cm i 20 m do tarczy 80 cm, dwa razy po 36 (12×3) strzał na każdą odległość);
  • młodzicy starsi w wieku 15 lat (odległość 50 m do tarczy 122 cm i 30 m do tarczy 80 cm, dwa razy po 36 (12×3) strzał na każdą odległość);
  • juniorzy młodsi (kadet) wiek 16-17 lat
  1. 1,0 1,1 Regulamin FITA, Księga 1, rozdział 4 – ZAWODY. [dostęp 2012-02-20].
  2. 2,0 2,1 Regulamin łucznictwa tarczowego FITA na torach otwartych
  3. Regulamin łucznictwa tarczowego FITA na hali
    • mężczyźni: odległości 70 i 60 m do tarczy 122 cm, po 36 (6×6) strzał na odległość, odległości 50 i 30 m do tarczy 80 cm, po 36 (12×3) strzał na odległość;
    • kobiety: odległości 60 i 50 m do tarczy 122 cm, po 36 (6×6) strzał na odległość, odległości 40 i 30 m do tarczy 80 cm, po 36 (12×3) strzał na odległość;
  • juniorzy wiek 18-20 lat
    • mężczyźni: odległości 90 i 70 m do tarczy 122 cm, po 36 (6×6) strzał na odległość, odległości 50 i 30 m do tarczy 80 cm, po 36 (12×3) strzał na odległość;
    • kobiety: odległości 70 i 60 m do tarczy 122 cm, po 36 (6×6) strzał na odległość, odległości 50 i 30 m do tarczy 80 cm, po 36 (12×3) strzał na odległość;
  • seniorzy to osoby od 18 roku wzwyż (odległości jak w kategorii junior).

Istnieje również kategoria młodzieżowiec, czyli senior w wieku 21-23 lata.

Łucznictwo sportowe w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce istnieje wiele organizacji związanych z łucznictwem, między innymi Polski Związek Łuczniczy z siedzibą w Warszawie.

Pierwsze Mistrzostwa Świata odbyły się w 1931 r. w Polsce we Lwowie, a pierwszymi mistrzami świata byli Polacy: Michał Sawicki i Janina Kurkowska-Spychajowa, która złote medale indywidualnie zdobywała łącznie siedem razy.

Polska znajduje się w posiadaniu dwóch medali olimpijskich w łucznictwie – oba zdobyte w konkurencjach kobiecych. Srebrny medal na Igrzyskach Olimpijskich w Monachium (1972) zdobyła Irena Szydłowska, a brązowy na Igrzyskach w Atlancie (1996) drużyna w składzie: Iwona Dzięcioł, Katarzyna Klata, Joanna Nowicka, której trenerem był Stanisław Stuligłowa.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

  • Kyūdō – japońskie łucznictwo ceremonialne

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]