Łuk aorty

serce i wielkie naczynia u człowieka

Łuk aorty (łac. arcus aortae) - odcinek aorty łączący jej część wstępującą z zstępującą.

Topografia

Łuk leży w całości w śródpiersiu górnym, za rękojeścią mostka. Zaczyna się przy górnym brzegu drugiego prawego stawu mostkowo-żebrowego, wznosi się skośnie do tyłu na stronę lewą nad przednią powierzchnią tchawicy, zatacza łuk nad lewym oskrzelem zostawiając po prawej tchawicę z przełykiem i kończy się przechodząc w aortę zstępującą (poziom kręgów Th3-Th4). Na granicy z częścią piersiową można wyróżnić drobne, przejściowe zwężenie (cieśń aorty) światła naczynia. W życiu płodowym leży ono pomiędzy odejściem lewej tętnicy podobojczykowej i wlotem przewodu tętniczego.

Z przodu od strony lewej łuku położona jest część śródpiersiowa lewego worka opłucnej. Po jego wewnętrznej stronie przebiegają kolejno: n. przeponowy lewy, gałąź sercowa szyjna dolna n. błędnego lewego, n. sercowy szyjny górny lewy (współczulny), n. błędny lewy. Ten ostatni krzyżując łuk oddaje n. krtaniowy wsteczny, zawijający się pod naczyniem i dalej wstępujący po jego prawej stronie. Między n. błędny lewy a lewy n. przeponowy wchodzi ż. międzyżebrowa górna lewa na swej drodze do ż. ramienno-głowowej. Od ściany klatki piersiowej wspomniane obiekty są oddzielone przez lewe płuco wraz ze swoją opłucną. Z tyłu, na prawo leżą: tchawica, część głęboka splotu sercowego, lewy n. krtaniowy wsteczny, przełyk, przewód piersiowy oraz kręgosłup. Poniżej można odnaleźć rozdwojenie pnia płucnego, lewe oskrzele główne, więzadło tętnicze, część powierzchowną splotu sercowego i ponownie lewy n. krtaniowy wsteczny.

Z górnego, wypukłego brzegu łuku aorty odchodzą trzy zasadnicze gałęzie: pień ramienno-głowowy, lewa t. szyjna wspólna oraz lewa t. podobojczykowa, zasłonięte od przodu ż. ramienno-głowową lewą. Z położeniem, przebiegiem i ilością odgałęzień wiążą się liczne odmiany osobnicze; wzorcowy schemat występuje wg różnych źródeł u ok. 65-80% przypadków.

Znaczenie kliniczne

Poniżej wyszczególniono najważniejsze przypadłości związane z omawianym odcinkiem aorty:

• Koarktacja aorty (wrodzone zwężenie światła naczynia proksymalnie lub dystalnie od miejsca przymocowania więzadła tętniczego)
• Tętniak aorty (poszerzenie światła naczynia wynikające z degeneracji jej ścian)
• Rozwarstwienie aorty (in. tętniak rozwarstwiający; poszerzenie światła naczynia spowodowane nieciągłością błony wewnętrznej)

Bibliografia

• Susan Standring: Gray's Anatomy. Elsevier, 2005, s. 1021-1023. ISBN 0-443-07168-3.
• Adam Bochenek, Michał Reicher: Anatomia Człowieka. T. III. Warszawa: PZWL, 1993, s. 165-170. ISBN 83-200-1628-2.
• Richard S. Snell: Clinical Anatomy by Regions. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins, 2007, s. 125. ISBN 0781764041.

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.