Łukowica (powiat limanowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Łukowica
Herb
Herb
Świątynia Matki Bożej Wspomożenia Wiernych
Świątynia Matki Bożej Wspomożenia Wiernych
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat limanowski
Gmina Łukowica
Wysokość 310 m n.p.m.
Liczba ludności (2006) 2220
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 34-606
Tablice rejestracyjne KLI
SIMC 0448953
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Łukowica
Łukowica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łukowica
Łukowica
Ziemia 49°37′N 20°29′E/49,616667 20,483333Na mapach: 49°37′N 20°29′E/49,616667 20,483333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Kościół pw. św.Andrzeja
Rynek w Łukowicy

Łukowicawieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Łukowica. Części wsi: Lasek, Pępówka, Pod Skiełkiem, Rynek, Skiełek, Wielkówka, Wolica i Zawada. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego. Miejscowość jest siedzibą gminy Łukowica.

Położenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Łukowica znajduje się w południowo-wschodniej części Beskidu Wyspowego, pomiędzy kulminacjami: Skiełka (749 m), Cisówki (564 m), Pępówki (774 m) i Bąkowca (599 m ). Osadnictwo rozwinęło się na łagodnych stokach i wierzchowinach,ale przede wszystkim w dolinie potoku Łukowica przepływającego przez środek miejscowości. Wzdłuż tego potoku prowadzi droga z Limanowej przez Łukowicę do Świdnika[1].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Łukowica jako osada należy do prehistorycznych. W miejscowości działała m.in. drukarnia ariańska (Braci Polskich).

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[2]:

  • zespół kościoła par. p.w. św. Andrzeja Apostoła: Kościół św. Andrzeja Apostoła; ogrodzenie kościoła z kapliczkami Drogi Krzyżowej oraz cmentarz przykościelny wraz z kaplicą cmentarną p.w. Krzyża Świętego.
  • Park dworski wraz z założeniem dawnych stajni i budynków gospodarskich. Drewniany dwór modrzewiowy, którego ostatnim właścicielem był Michał hrabia Rostworowski spalony został pod koniec II wojny światowej.

Inne zabytki:

  • Pomniki przyrody – zwłaszcza stare wiekowe drzewa – oraz kapliczki przydrożne. Jedną z takich kapliczek jest pochodząca z 1873 kapliczka znajdująca się w przysiółku Zawada.

Postacie historyczne związane z Łukowicą[edytuj | edytuj kod]

  • Ludwik Kubala (ur. 9 września 1838 w Kamienicy , zm. 30 września 1918 we Lwowie) – historyk, pisarz i publicysta. Wczesną młodość i dzieciństwo przyszły historyk spędził w zakupionej przez jego rodziców w 1838 Łukowicy Łapczyńskiej. Studiował prawo i historię na UJ oraz na Uniwersytecie Wiedeńskim (doktorat 1868). W latach 1880-1881 opublikował dwa tomy szkiców historycznych, które przyniosły mu sławę i popularność. Pod ich wpływem Henryk Sienkiewicz odstąpił od pisania powieści o Władysławie Warneńczyku i stworzył Trylogię.
  • Michał Sędziwój herbu Ostoja (łac. Sendivogius Polonus, ur. 2 lutego 1566 w Łukowicy, zm. 1636 w Karwarzu) – alchemik i lekarz XVII – wiecznej Europy. Współcześni znali go pod przydomkiem Sendivogius Polonus i Cosmopolita. W 1604 wydał traktat alchemiczny De lapide philosophorum (O kamieniu filozoficznym). Księga ostatecznie rozsławiła imię Sendivogiusa Polonusa. Uczonych pobudziły też jego badania nad termicznym rozkładem saletry, czyli azotanu potasu.
  • Marian Karol Leja (1928-2002) – rzeźbiarz i twórca ludowy pochodzący z Łukowicy. Jego prace znalazły szerokie uznanie. Wiele z nich prezentowanych było na szeregu wystaw zarówno w kraju jak i za granicą.
  • Leon Żuławski (1816-1869) – pisarz i lekarz urodzony w Łukowicy. Później związany do końca życia z Limanową i Krynicą. Główne jego dzieło, poemat Oblężenie Limanowy czyli rzeź galicyjska 1846 wierszem dzień po dniu i godzinę po godzinie przedstawia przebieg wydarzeń w samej Limanowej i okolicach podczas rabacji galicyjskiej w ciągu ostatnich sześciu dni lutego 1846. Była to walka o życie i mienie pozbawiona akcentów politycznych.
  • Ks. prof. Szczepan Witold Ślaga (1934-1995) pochodził z Łukowicy. Po ukończeniu szkoły podstawowej i średniej w rodzinnych stronach wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Łodzi.Później związał się z Wydziałem Filozofii Chrześcijańskiej Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie (obecnie Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego) i Wyższym Seminarium Duchownym w Łodzi. Prowadził wykłady także w innych seminariach duchownych i ośrodkach akademickich. Opublikował blisko 200 tekstów naukowych.
  • Zofia Sikoń (1904 – 1971) otrzymała tytuł Sprawiedliwej wśród narodów świata. W czasie II wojny światowej mieszkając w Łukowicy ratowała tamtejszych Żydów.

Urodzeni w Łukowicy[edytuj | edytuj kod]

Panorama miejscowości Łukowica
Panorama miejscowości Łukowica

Przypisy

  1. Beskid Wyspowy 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-86-4.
  2. Rejestr zabytków nieruchomych woj. małopolskiego. [dostęp 2013-06-19].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Jan Wielek: Limanowa i okolice. Warszawa: Wyd. Sport i Turystyka, 1977. ISBN 83-217-2609-7.
  2. Beskid Wyspowy 1:50 000 Mapa turystyczna. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-86-4.
  3. Leon Żuławski: Oblężenie Limanowy czyli rzeź galicyjska 1846 wierszem i inne utwory, opracowała Joanna M. Dziewulska, notą biograficzną opatrzył i wydał Jacek Żuławski. Kraków: Secesja, 2010. ISBN 978-83-61926-01-6.