Łuskożer krasnobrzuchy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Łuskożer krasnobrzuchy
Catoprion mento[1]
(Cuvier, 1819)
Łuskożer krasnobrzuchy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Rząd kąsaczokształtne
Rodzina piraniowate
Rodzaj Catoprion
Müller & Troschel, 1844
Gatunek łuskożer krasnobrzuchy
Synonimy
  • Mylesinus macropterus Ulrey, 1894
  • Serrasalmus mento Cuvier, 1819
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Łuskożer krasnobrzuchy[2] (Catoprion mento) – gatunek słodkowodnej, łuskożernej ryby kąsaczokształtnej z rodziny piraniowatych (Serrasalmidae). Charakteryzuje się specyficznie ukształtowaną żuchwą, przystosowaną do szybkiego zrywania rzędów łusek z ciała innych ryb. Do tej cechy nawiązuje nazwa monotypowego rodzaju Catoprion[3], wywodzona od greckich słów kato (dół) i prion (piła)[4][5]. Epitet gatunkowy mento pochodzi z języka greckiego i oznacza podbródek – nawiązuje do charakterystycznego zgrubienia na żuchwie[6].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Jest gatunkiem pospolicie występującym w strumieniach i jeziorach dorzeczy Amazonki, Orinoko i Essequibo oraz w górnej części dorzecza Paragwaju – na obszarze Boliwii, Brazylii, Kolumbii, Gujany i Wenezueli[3]. Przebywa w wodach obficie porośniętych roślinami wodnymi[6].

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Uzębienie C. mento

Żuchwa łuskożera jest silnie wysunięta do przodu. Szczęka zaopatrzona w dwa rzędy silnych zębów, co odróżnia ten gatunek od piranii właściwych. Pierwsze promienie płetwy grzbietowej są wydłużone.

Łuskożer krasnobrzuchy dorasta do 15 cm długości standardowej (SL)[4]. Osiąga około 170 g masy ciała[2]. Dymorfizm płciowy jest słabo widoczny w wyraźniejszym zaokrągleniu płetwy odbytowej samców[5].

Biologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Łuski zdzierane z ciała innych ryb stanowią pokarm zarówno młodych, jak i dorosłych osobników łuskożera krasnobrzuchego. Uzupełnieniem jego diety są owady i glony[2]. Starsze ryby żywią się już niemal wyłącznie łuskami. W celu zdobycia pokarmu nierzadko porywają się na ryby trzykrotnie większe od siebie. Atakują również przedstawicieli własnego gatunku[6].

Catoprion mento wykazuje nowatorskie, w znaczeniu ewolucyjnym, zachowania zmierzające do zdobycia pokarmu. Obejmują one taranujące ataki wykonywane z dużą prędkością i z otwartym pyskiem, kierowane w okolice środka ciężkości ciała ofiary. Kąt rozwarcia szczęk wynosi od 90° do prawie 120°, a czaszka ustawiana jest optymalnie do powierzchni ciała ofiary w celu wydłużenia czasu bezpośredniego kontaktu. Uderzenie twardymi zębami w ciało ofiary powoduje zerwanie z niego rzędów łusek, a siła zderzenia oddziela je od ciała[6]. Drapieżnik zjada łuski pływające w słupie wody.

Osobnik młodociany

Przypisy

  1. Catoprion mento w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 Ryby : encyklopedia zwierząt. Henryk Garbarczyk, Małgorzata Garbarczyk i Leszek Myszkowski (tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN : Dorota Szatańska, 2007, s. 120. ISBN 978-83-01-15140-9.
  3. 3,0 3,1 W. N. Eschmeyer: Catalog of Fishes electronic version (9 Sep 2013) (ang.). California Academy of Sciences. [dostęp 20 października 2013].
  4. 4,0 4,1 Catoprion mento. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 20 października 2013]
  5. 5,0 5,1 Paweł Czapczyk. Piranie w akwarium. „Zeszyty Akwarystyczne”. 11 (35), s. 11–13, 2012. 
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Jeff Janovetz. Functional morphology of feeding in the scale-eating specialist Catoprion mento. „The Journal of Experimental Biology”. 208, s. 4757-4768, 2005. doi:10.1242/jeb.01938 (ang.).