Łuszcz czarnogłowy
| Łuszcz czarnogłowy | |
| Pheucticus melanocephalus[1] | |
| (Swainson, 1827) | |
 samiec  samica |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | wróblowe |
| Podrząd | śpiewające |
| Rodzina | kardynały |
| Rodzaj | Pheucticus |
| Gatunek | łuszcz czarnogłowy |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 |
|
| Zasięg występowania | |
 Lęgi Lęgi Migracje Zimą Cały rok |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Łuszcz czarnogłowy (Pheucticus melanocephalus) – gatunek małego, wędrownego ptaka z rodziny kardynałów. Zasiedla Amerykę Północną oraz Środkową.
Spis treści |
Systematyka [edytuj]
Opisany w 1827 roku przez angielskiego ornitologa Williama Swainsona. Nazwa naukowa pochodzi z greki, pheucticus oznacza "nieśmiały", a melanocephalus – czarnogłowy.[3]
Występowanie [edytuj]
Łuszcz czarnogłowy zasiedla zachodnią część Stanów Zjednoczonych, południowo-zachodnią Kanadę (w trakcie lęgów) oraz centralną i północną Amerykę Środkową. Jego środowiskiem są różnorodne lasy liściaste oraz mieszane. Zasięg występowania szacowany jest na 4 521 000 km2, a wielkość populacji na około 4 900 000 ptaków.
Jest ptakiem wędrownym. Gniazduje w zachodnich oraz centralnych stanach, zimuje "przy wybrzeżach" Ameryki Środkowej oraz w Kalifornii Dolnej. W centralnej Ameryce Środkowej łuszcz czarnogłowy spotykany jest przez cały rok.
Charakterystyka [edytuj]
Długość ciała wynosi 15-20 cm, rozpiętość skrzydeł 30-33 cm, a masa ciała 38-84 g. Występuje bardzo wyraźny dymorfizm płciowy. Obie płcie charakteryzują się szarymi nogami oraz szaro-białym, grubym dziobem, przy czym żuchwa nieco większa niż górna szczęka. Młode jak samice, ale szarawe.
Samce mają czarną całą głowę, z białą obrączką wokół oczu. Spód i wierzch ciała mniej lub bardziej intensywnie ceglastoczerwone. Pokrywy podogonowe białe, a ogon czarne. Skrzydła także czarnej barwy, są na nich 2 duże, białe plamy oraz kilka mniejszych, na zakończeniach lotek II rzędu.
Samice wszystkie czarne u samców obszary upierzenia mają oliwkowo brązowe (skrzydła także z żółtymi zakończeniami lotek), jedynie wierzch głowy ciemnoszary. Poza tym są jakby wyblakłe, a na bokach delikatnie, czarno paskowane. Przez ich głowę biegnie biała brew i wąs, a na skrzydłach 2 białe paski.
Zachowania [edytuj]
Prowadzi dzienny tryb życia. Ma charakterystyczny lot. W okresie lęgowym pary agresywnie bronią terytorium, poza nim przebywa w małych stadkach. Odżywia się owadami, nasionami oraz owocami. Pożywia się na drzewach i w krzakach, niekiedy na dworcach i kempingach. Może tworzyć hybrydy z łuszczem strojnym (P. ludovicianus)[3], a także z łuszczem żółtym (P. chrysopeplus).
Lęgi [edytuj]
Okres lęgowy trwa od kwietnia do lipca. Rozmiar terytorium to około 7 900-27 000m2. Gniazdo zbudowane jest na drzewie, 4-25 stóp nad ziemią, ma kształt miseczki. Jego budowa trwa zaledwie 3 lub 4 dni. 2-5 jaj ma wymiary 28x18 mm[3] i barwę morską w brązowe, podłużne kropki. Składane są przez samicę w jednodniowym odstępie. Inkubacja trwa 12 lub 13 dni. Młode są opierzone po około 12 dniach, a po kolejnych dwóch tygodniach uzyskują pełną niezależność. Samce mogą się rozmnażać po 3 latach, samice już po roku. W naturze żyje 5-6 lat, w niewoli do 25.
Podgatunki [edytuj]
Wyróżnia się 4 podgatunki łuszcza czarnogłowego:
- Pheucticus melanocephalus melanocephalus (Swainson, 1827)
- Pheucticus melanocephalus rostratus Phillips, AR, 1994
- Pheucticus melanocephalus papago ?
- Pheucticus melanocephalus maculatus (Audubon, 1837)
Przypisy
- ↑ Pheucticus melanocephalus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Pheucticus melanocephalus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ 3,0 3,1 3,2 W. Bruce McGillivray, Federation of Alberta Naturalists, Glen P. Semenchuk: Field Guide to the Alberta Birds (ang.). [dostęp 2010-06-21]. s. 2.
Bibliografia [edytuj]
- Black-headed Grosbeak: Identification, Life history, Sound adn Video. All About Bird.
- Pheucticus melanocephalus, black-headed grosbeak. Animal Diversitety Web.
- Black-headed Grosbeak. Pheucticus melanocephalus. BirdLife International
- Łuszcz czarnogłowy (Pheucticus melanocephalus). Avibase.
- Handbook of Avian Hybrids of the World, str. 326
