Łyżwiarz (obraz Stuarta)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Łyżwiarz
Łyżwiarz
Autor Gilbert Charles Stuart
Rok wykonania 1782
Technika wykonania olej na płótnie
Rozmiar 245,5 x 147,5 cm
Muzeum National Gallery of Art

Łyżwiarz – obraz olejny amerykańskiego malarza portrecisty Gilberta Charlesa Stuarta (1755–1828).

W 1775 roku Stuart przybył do Szkocji, a następnie do Anglii w celu doskonalenia umiejętności malarskich. W Londynie trafił do pracowni amerykańskiego malarza Benjamina Westa. Już w 1777 i 1779 roku Stuart wystawiał swoje prace w Królewskiej Akademii Sztuki. Powoli zdobywał uznanie jako portrecista. Zimą 1782 roku zgłosił się do niego kolejny klient – szkocki prawnik William Grant. Przybył on do domu Westa przy Newman Street w Londynie, ze zleceniem wykonania całopostaciowego portretu swojej osoby. Stuart nigdy wcześniej nie malował takiego portretu.

Jak wspomina William Dunlap, jeden z ówczesnych biografów malarza, Grant po wejściu z mroźnej ulicy do pracowni miał powiedzieć „…dzień skłania raczej do tego, by pojeździć na łyżwach, niż aby w dusznym pomieszczeniu pozować do portretu”[1][2]. Stuart podchwycił myśl i wraz z młodym prawnikiem wybrał się na zamarzniętą rzeczkę Serpentina w Hyde Parku[2]. Jazda na lodzie rozładowała napięcie artysty i podsunęła pomysł namalowania portretu Granta jako łyżwiarza.

Wielebny Robert Walker jeżdżący na łyżwach,
Obraz Henry'ego Raeburna z 1784,
National Gallery of Scotland, Edynburg

Opis obrazu[edytuj | edytuj kod]

Portret przedstawia mężczyznę jadącego na łyżwach po lodzie. Jest niemal całkowicie odziany w czerń z nielicznymi białymi akcentami. Na głowie ma równie czarny sztywny kapelusz, przekrzywiony lekko na prawo. Głowa Granta jest nieco przekrzywiona, a wzrok skierowany w bok. Ręce łyżwiarza splecione są na piersi, a sylwetka przypomina starożytny posąg rzymskiego Apolla Belwederskiego[2]. Cały ciężar ciała oparty jest na lewej nodze. Prawa noga wyciągnięta jest do tyłu nadając wrażenie stylowej jazdy łyżwiarza. Za Grantem widoczny jest zimowy krajobraz złożony z drzew i dalekiej panoramy Londynu z charakterystycznymi dwoma wieżami Westminster Abbey. W tle widać także innych łyżwiarzy.

Łyżwiarz został wystawiony w 1782 roku w Królewskiej Akademii Sztuki. Portret wywołał poruszenie i przyniósł Stuartowi sławę[3]. Od tego czasu artysta usamodzielnił się i założył własną pracownię. Portret mógł być inspiracją dla szkockiego malarza Henry'ego Raeburna i jego dzieła Wielebny Robert Walker jeżdżący na łyżwach[4].

Przypisy

  1. Dunlap William A History of the Rise and Progress of the Arts of Design in the Unitet States t. 1, C.E. Goodspeed & Co., Boston, 1918, [w:] H. Rachlin, Skandale, wandale i… s. 112.
  2. Whitley W.T. Gilbert Stuart Harvard University Press, Cambrige, 1932, s. 17, 24, [w:] H. Rachlin, Skandale, wandale i…
  3. William Lyons: Painting by American artist claimed as inspiration for Raeburn's skating minister (ang.). Scotland on Sunday (Edinburgh, Scotland), 2005-06-05. [dostęp 2013-02-08].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Harvey Rachlin, Skandale, wandale i niezwykle opowieści o wielkich dziełach sztuki, Wyd Rebis, Poznań 2010, ISBN 978-83-7510-512-4