Łyszczec wiechowaty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Łyszczec wiechowaty
Illustration Gypsophila paniculata0.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd goździkowce
Rodzina goździkowate
Rodzaj łyszczec
Gatunek łyszczec wiechowaty
Nazwa systematyczna
Gypsophila paniculata L.
Sp. pl. 1:407. 1753
Synonimy

Gypsophila paniculata Fisch.

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Pokrój

Łyszczec wiechowaty, gipsówka wiechowata (Gypsophila paniculata L.) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny goździkowatych. Pochodzi z południowo-wschodniej i środkowej Europy, na Kaukazu , Syberii, Mongolii i Chin, jako gatunek zawleczony rozprzestrzenił się też w innych rejonach świata[2]. W Polsce występuje na naturalnych siedliskach tylko w nielicznych miejscach: na Nizinie Podlaskiej i w dolinie Bugu w Czumowej koło Hrubieszowa[3]. Spotykany był jeszcze w różnych miejscach kraju jako gatunek synantropijny, uciekinier z upraw[3], jest bowiem uprawiany i często dziczejący[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Wzniesiona, rozgałęziająca się, naga, delikatna. Wysokość rośliny 40-80 cm (odmiany uprawne do 120 cm). Brak pędów płonych, gałązki z kwiatostanami są bezlistne.
Liście
Ulistnienie naprzeciwległe, liście równowąskie i zaostrzone, zrośnięte nasadami. Mają szerokość do 7,5 mm i 3-5 nerwów.
Kwiaty
Białe, lub różowawe, drobne, zebrane w szeroką wiechę o bardzo cienkich gałązkach. Kwiaty promieniste, 5-krotne. Działki kielicha zrośnięte, płatki korony równowąskoklinowate, na szczycie zaokrąglone, 1 słupek z dwoma szyjkami, 10 pręcików dłuższych od płatków[3].
Owoc
Torebka zawierająca brodawkowane nasiona.
Korzeń 
Gruby i długi.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, chamefit. Siedlisko: wydmy, świetliste lasy, zbocza. Preferuje miejsca piaszczyste. Kwitnie od czerwca do września, jedna roślina wytwarza ok. 1000 kwiatów[3]. Liczba chromosomów 2n = 34[4].

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Roślina objęta ścisłą ochroną gatunkową. Zagrożony jest przez zalesianie ugorów i innych miejsc, na których występuje[3].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Roślina ozdobna, uprawiana głównie na kwiat cięty, wykorzystywany do wytwarzania wieńców, bukietów, itp. Czasami sadzony także w ogródkach skalnych i na rabatach. Istnieje wiele kultywarów, np. `Bristol Fairy` o pełnych, białych kwiatach, `Compact Plena` o pełnych i lekko różowych kwiatach[5].
  • Roślina lecznicza, dawniej używana w medycynie ludowej.

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Rozmnaża się go najczęściej z nasion wysiewanych w marcu-kwietniu do inspektu, sadzonki należy pikować[6]. Na stałe miejsce wysadza się je we wrześniu. Lubi gleby lekkie, piaszczyste, dobrze nawapnione, stanowiska suche i słoneczne[6]. Jest całkowicie odporny na mróz[5]. Po przekwitnięciu roslinę ścina się, by ponownie zaczęła rosnąć.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2010-02-12].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-12].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
  4. 4,0 4,1 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  5. 5,0 5,1 zbiorowe: Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 978-3-8331-1916-3.
  6. 6,0 6,1 Bolesław Chlebowski, Kazimierz Mynett: Kwiaciarstwo. Warszawa: PWRiL, 1983. ISBN 83-09-00544-X.