Śląska Ostrawa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Herb Ostrawy Śląska Ostrawa
Slezská Ostrava
część miasta Ostrawy
Herb
Herb Śląskiej Ostrawy
Radnice-slezska-ostrava-1.jpg
Ratusz w Śląskiej Ostrawie
Miasto Ostrawa
Status część miasta
Powierzchnia 11,98 km²
Ludność (2001)
 • liczba ludności
7226
Położenie na mapie Czech
Mapa lokalizacyjna Czech
Śląska OstrawaSlezská Ostrava
Śląska Ostrawa
Slezská Ostrava
Ziemia 49°50′25.1″N 18°17′55.5″E / 49.840305555556, 18.29875Na mapach: 49°50′25.1″N 18°17′55.5″E / 49.840305555556, 18.29875

Śląska Ostrawa (cz. Slezská Ostrava, niem. Schlesisch Ostrau) – dawne miasto, obecnie jedna z 37 części miasta statutarnego Ostrawy, stolicy kraju morawsko-śląskiego, we wschodnich Czechach, tworzy część obwodu miejskiego Śląska Ostrawa na wschodnim brzegu rzeki Ostrawicy, w śląskiej części miasta. Jest to także jedna z 39 gmin katastralnych o powierzchni 1197,522 ha[1] . Populacja w 2001 wynosiła 7226 osób[2], zaś w 2012 odnotowano 1843 adresy[3].

Demografia[2] [edytuj]

Rok 1869 1880 1890 1900 1910 1921 1930 1950 1961 1970 1980 1991 2001
Liczba ludności 4620 9049 13176 18805 22892 22890 22242 18104 14363 11007 9859 7406 7226

Historia [edytuj]

Miejscowość została po raz pierwszy wzmiankowana w 1229 roku, w bulli papieża Grzegorza IX dla benedyktynów tynieckich, zatwierdzającej ich posiadłości w okolicy Orłowej, w tym Ostrawę jako Ostrawa[4]. Na rzece Ostrawicy, nad którą leżała Ostrawa, w grudniu 1261 uregulowana została granica pomiędzy śląską kasztelanią cieszyńską a Morawami co potwierdzono w specjalnym dokumencie wystawionym przez nowego króla czeskiego Przemysła Ottokara II. W 1268 powstał klasztor Benedyktynów w Orłowej, a orłowscy mnisi posiedli prawo pobierania dochodów z karczmy i dziesięcin m.in. z położonej po śląskiej stronie Ostrawy[5]. Po założeniu Morawskiej Ostrawy, co stało się pomiędzy 1268 a 1278, dla odróżnienia od niej prawobrzeżną Ostrawę zaczęto nazywać Słowiańską, a od XVI wieku Polską[6].

W 1290 w wyniku trwającego od śmierci księcia Władysława opolskiego w 1281/1282 rozdrobnienia feudalnego księstwa opolsko-raciborskiego powstało nowe księstwo cieszyńskie, w granicach którego znalazła się również prawobrzeżna Ostrawa. Siedem lat później granica na Ostrawicy została uregulowana po raz kolejny na mocy dyplomu zawartego w 1297 między Mieszkiem cieszyńskim a biskupem ołomunieckim Dytrykiem[7]. Na liście świadków tego dokumentu widniał kasztelan (grodowy) ostrawski Herman[8], rezydujący z pewnością na tutejszym zamku. Od 1327 księstwo cieszyńskie stanowiło lenno Królestwa Czech, co zmniejszyło znaczenie zamku. W 1332 wymieniony jest ostatni znany kasztelan ostrawski, rycerz imieniem Dziersław[9].

Założona na przełomie XIV i XV wieku parafia św. Jerzego Męczennika[10] w połowie XV wieku liczyła 165 osób[11].

Pierwszymi znanymi prywatnymi właścicielami Polskiej Ostrawy byli Jan i Arnošt z Tworkowa piszący się na dokumencie z 1434 na Polskiej Ostrawie[12]. W latach 70. XV wieku był to z kolei Hrziwnacz z Heraltic[13]. Najważniejszymi rodami szlacheckimi władającymi Polską Ostrawą byli później Sedlniccy z Choltic (1508-1714) oraz Wilczkowie z Dobrej Zemicy (1714-1848). Sedlniccy w XVI wieku przebudowali miejscowy zamek na renesansowy. Za panowania Wilczków w 1787 rozpoczęto wydobycie węgla kamiennego, co rozpoczęło rozwój również demograficzny miejscowości, w 1879 podniesionej do rangi miasteczka. W latach 1911-1913 wybudowano budynek ratusza.

Według austriackiego spisu ludności z 1910 roku miasteczko Polska Ostrawa miała obszar 1405 hektarów i 22892 mieszkańców, z czego 22693 zameldowanych na stałe, 1296 (5,7%) niemiecko-, 16927 (74.6%) czesko i 4467 (19.7%) polskojęzycznych. Żydzi nie mogli deklarować używania języka jidysz, więc większość zadeklarowała język niemiecki jako ich język potoczny. Podział według religii kształtował się następująco: 21604 (94.4%) katolików, 885 (3.8%) ewangelików i 290 (1.3%) wyznawców judaizmu[14].

Po I wojnie światowej miasteczko znalazło się w granicach Czechosłowacji, a 17 listopada 1919 roku zmieniono jego nazwę na Śląską Ostrawę[10]. 17 września 1920 uzyskała ona pełnię praw miejskich.

Po powstaniu państwa czechosłowackiego powstała idea stworzenia Wielkiej Ostrawy. Projekt z 1919 przewidywał połączenie 15 gmin: Morawska Ostrawa, Przywóz, Witkowice, Mariánské Hory, Zábřeh nad Odrou, Nová Ves, Hrabůvka, Svinov, Kunčice nad Ostravicí, Malé Kunčice, Polska Ostrawa, Muglinov, Gruszów, Radwanice i Michałkowice. Po szeregu wydanych ustaw i rozwiązaniu szeregu punktów spornych o przynależność nowego tworu administracyjnego do Moraw lub Śląska projekt odchudono tylko tylko do 7 morawskich gmin połączonych w jedno miasto o nazwie Morawska Ostrawa. W Śląskiej Ostrawy powstał konkurencyjny projekt przyłączenia do niej Hruszowa, Muglinowa, Michałkowic i Radwanic, jednak nie zgodziły się na to Radwanice i Muglinów.

Po zajęciu Czechosłowacji przez wojska niemieckie doszło do zrealizowania pierwotnego planu Wielkiej Ostrawy. W 1941 do Morawskiej Ostrawy przyłączono m.in. Śląską Ostrawę, Hruszów, Kończyce Wielkie, Kończyce Małe, Michałkowice, Muglinów i Radwanice z powiatu frydeckiego.

Przypisy

  1. ↑ Informace o katastrálním území Moravská Ostrava (cz.). [dostęp 2012-03-19].
  2. ↑ 2,0 2,1 Český statistický úřad: Historický lexikon obcí ČR 1869 - 2005 - 1. díl (cz.). 20 sierpnia 2008. [dostęp 2010-10-13]. ss. 736-737.
  3. ↑ Adresy v České republice (cz.). 2012-03-19. [dostęp 2012-03-19].
  4. ↑ Śląsk Cieszyński w średniowieczu (do 1528). Idzi Panic (redakcja). Cieszyn: Starostwo Powiatowe w Cieszynie, 2010, s. 286, 294. ISBN 978-83-926929-3-5.
  5. ↑ I. Panic, 2010, s. 430
  6. ↑ Z dějin Slezské Ostravy. Alois Adamus. Ostrava: 1920. (cz.)
  7. ↑ I. Panic, 2010, s. 272
  8. ↑ I. Panic, 2010, s. 231
  9. ↑ I. Panic, 2010, s. 232
  10. ↑ 10,0 10,1 I. Panic, 2010, s. 415
  11. ↑ I. Panic, 2010, s. 321
  12. ↑ I. Panic, 2010, 273
  13. ↑ j.w.
  14. ↑ Ludwig Patryn (ed): Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien. Troppau: 1912. (niem.)
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Śląska_Ostrawa&oldid=36212432”