Śląski Wawrzyn Literacki

Statuetka Śląskiego Wawrzynu Literackiego, oraz publikacje towarzyszące nagrodzie – prezentacja na Krajowych Targach Książki, Warszawa, 27 listopada 2004

Śląski Wawrzyn Literacki – nagroda literacka przyznawana przez czytelników Biblioteki Śląskiej w Katowicach od 1999 za najlepszą książkę poprzedniego roku kalendarzowego.

Przyznawanie nagrody

Początkowo nominacje do nagrody przedstawiała dwunastoosobowa Kapituła Klubu Dobrej Książki, w której skład wchodzili wybitni pisarze, krytycy i naukowcy z Górnego Śląska. Przewodniczącym kapituły był prof. Ireneusz Opacki, ówczesny dyrektor Instytutu Nauk o Literaturze Polskiej Uniwersytetu Śląskiego.

Obecnie książki przedstawiane są przez wybitnych krytyków i badaczy literatury z Polski i zagranicy, podczas comiesięcznych spotkań, w każdy ostatni czwartek miesiąca, w gmachu Biblioteki Śląskiej. Spotykają się tam badacze i krytycy literatury, autorzy i wydawcy, pracownicy naukowi, studenci oraz licealiści o zainteresowaniach humanistycznych. Podczas spotkania wygłaszana jest laudacja książki, po której następuje uroczyste podpisanie dyplomu nominacji przez laudatora. Promowana książka otrzymuje tym samym akces do Śląskiego Wawrzynu Literackiego. Podczas spotkań prezentowane są fragmenty nominowanej książki, materiały dźwiękowe lub filmowe związane z nominowanym do wyróżnienia autorem, oraz dyskusja z uczestnikami. Gospodarzem Klubu Dobrej Książki jest dyrektor Biblioteki Śląskiej, prof. Jan Malicki. Prowadzącymi spotkania byli: w latach 1999-2006 dr Aleksandra Pethe, Małgorzata Sznicer oraz red. Mariusz Kubik, w latach 2006-2010 spotkania prowadził prof. Marian Kisiel, a od 2010 roku prowadzącą jest prof. Danuta Opacka-Walasek.

Po zakończeniu cyklu spotkań w danym roku (trwającego od września do czerwca), odbywa się głosowanie czytelników. Zwycięzca otrzymuje dyplom i statuetkę dłuta Zygmunta Brachmańskiego. Uroczystości przyznania Śląskiego Wawrzynu Literackiego towarzyszy prezentacja książki, zawierającej wszystkie wystąpienia laudatorów, wygłoszone w danym cyklu spotkań. Zazwyczaj, podczas gali finałowej w gmachu Biblioteki Śląskiej obecny jest autor zwycięskiej książki.

Laureaci Śląskiego Wawrzynu Literackiego

• 1999 Tadeusz Różewicz za książkę pt.: Matka odchodzi (Wyd. Dolnośląskie, Wrocław)
• 2000 Czesław Miłosz za tom poezji pt: To (Wyd. Znak, Kraków)
• 2001 Ewa Lipska za tom poezji pt.: Sklepy zoologiczne (Wyd. Literackie, Kraków)
• 2002 Walery Pisarek za książkę pt.: Nowa retoryka dziennikarska (Wyd. Universitas, Kraków)
• 2003 Maciej Maleńczuk za książkę pt.: Chamstwo w Państwie (Wyd. Literackie, Kraków)
• 2004 Janusz Głowacki za książkę autobiograficzną pt.: Z Głowy (Wyd. Świat Książki, Warszawa)
• 2005 Jan Paweł II za książkę pt.: Pamięć i tożsamość (Wyd. Znak, Kraków)
• 2006 Ryszard Kapuściński za książkę pt.: Ten Inny (Wyd. Znak, Kraków)
• 2007 Henryk Waniek za książkę pt.: Sprawa Hermesa (Wyd. Literackie, Kraków)
• 2008 Jacek Dehnel za książkę pt.: Balzakiana (Wyd. W.A.B., Warszawa)
• 2009 Olga Tokarczuk za książkę pt.: Prowadź swój pług przez kości umarłych (Wyd. Literackie, Kraków)
• 2010 Aleksander Nawarecki za książkę pt.: Lajerman (Wyd. Słowo/Obraz Terytoria, Gdańsk)

Laudatorzy

Wśród laudatorów Klubu Dobrej Książki byli m.in.:

• prof. Aleksander Fiut (Uniwersytet Jagielloński; nominował Praski elementarz Aleksandra Kaczorowskiego oraz Spiżarnię literacką Czesława Miłosza),
• prof. Bogdan Pięczka (Uniwersytet Wrocławski; nominował Zawsze powroty Julii Hartwig),
• prof. Michał Głowiński (IBL PAN Warszawa; nominował Dzienniki 1960-1969 Zygmunta Mycielskiego),
• prof. Przemysław Czapliński (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza; nominował Nagrobek ciotki Cili Stefana Szymutki oraz Wołokę Mariusza Wilka),
• dr Piotr Śliwiński (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza; nominował tomy poetyckie Poematy oraz Więzień i krotochwila Bohdana Zadury),
• prof. Julian Kornhauser (Uniwersytet Jagielloński; nominował Sklepy zoologiczne Ewy Lipskiej),
• prof. Edward Balcerzan (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza; nominował Spis rzeczy i inne opowiadania Henryka Bardijewskiego),
• prof. Anna Nasiłowska (IBL PAN Warszawa; nominowała Wiersze amerykańskie Julii Hartwig),
• dr Dariusz Nowacki (Uniwersytet Śląski, nominował Karolinę Krzysztofa Vargi),
• Bohdan Zadura ("Twórczość", "Akcent"; nominował Zachód słońca w Milanówku Jarosława Marka Rymkiewicza),
• prof. Jerzy Jastrzębski (Uniwersytet Wrocławski; nominował Nową retorykę dziennikarstwa Walerego Pisarka),
• prof. Stefan Bednarek (Uniwersytet Wrocławski; nominował Dworek, kontusz, karabelę Krystyny Bockenheim),
• dr Krzysztof Koehler (Uniwersytet Jagielloński; nominował Oczyszczenie Macieja Urbanowskiego),
• prof. Marta Wyka (Uniwersytet Jagielloński; nominowała Zachód słońca w Milanówku Jarosława Marka Rymkiewicza),
• ks. prof. Jerzy Szymik (Katolicki Uniwersytet Lubelski; nominował Tryptyk rzymski Jana Pawła II),
• prof. Jan Malicki (Biblioteka Śląska; nominował Chamstwo w Państwie Macieja Maleńczuka oraz Pamięć i tożsamość Jana Pawła II),
• prof. Aleksander Nawarecki (Uniwersytet Śląski; nominował Gnój Wojciecha Kuczoka),
• red. Krzysztof Varga ("Gazeta Wyborcza"; nominował Julitę i huśtawki Hanny Kowalewskiej),
• dr Robert Cieślak (Uniwersytet Szczeciński; nominował Utopię 2. Penetracje Krystiana Lupy),
• prof. Walery Pisarek (Uniwersytet Jagielloński; nominował Milczący, niepokonani Włodzmierza Odojewskiego),
• prof. Inga Iwasiów (Uniwersytet Szczeciński; nominowała Błony umysłu Jolanty Brach-Czainy),
• red. Krzysztof Lisowski (Wydawnictwo Literackie; nominował Ostatnie historie Olgi Tokarczuk),
• red. Wacław Sadkowski ("Literatura na Świecie"; nominował Kaprysy starszego pana Jacka Bocheńskiego),
• Krystyna Rodowska (poetka, tłumaczka; nominowała Bez pożegnania Julii Hartwig),
• Tomasz Raczek (Instytut Wydawniczy "Latarnik"; nominował Do czytania pod prysznicem Zygmunta Kałużyńskiego),
• dr Jacek Leociak (IBL PAN Warszawa; nominował Matka dzieci holocaustu. Historia Ireny Sendlerowej – książkę w opracowaniu Anny Mieszkowskiej),
• dr Marek Bieńczyk (prozaik, eseista, tłumacz; nominował Jadąc do Babadag Andrzeja Stasiuka),
• dr Leszek Engelking (Uniwersytet Łódzki; nominował Słowacki. Encyklopedię Jarosława Marka Rymkiewicza),
• dr Leszek Bugajski (Wyższa Szkoła Humanistyczna, Pułtusk, "Newsweek"; nominował Z pamięci Marii Iwaszkiewicz),
• Vaclav Burian (Uniwersytet Palackiego, Ołomuniec, Republika Czeska; nominował Pawia królowej Doroty Masłowskiej),
• prof. Andrzej Mencwel (Uniwersytet Warszawski; nominował Warunek Eustachego Rylskiego),
• prof. Stanisław Bereś (Uniwersytet Wrocławski; nominował Szewski poniedziałek Bogusława Kierca),
• Ryszard Matuszewski (publicysta, krytyk literacki; nominował Dwukropek Wisławy Szymborskiej),
• dr hab. Marek Zaleski (IBL PAN Warszawa; nominował Anteny Adama Zagajewskiego).
• prof. Dariusz Pawelec (Uniwersytet Śląski, Katowice; nominował Supliki Urszuli Kozioł).

Zobacz też

• Literatura
• Polska literatura współczesna
• Nagrody literackie

Linki zewnętrzne

• Biblioteka Śląska, Katowice – strona główna
• Śląski Wawrzyn Literacki dla Janusza Głowackiego (Onet.pl)
• Janusz Głowacki – Śląski Wawrzyn Literacki dla Janusza Głowackiego ("Gazeta Wyborcza" – Katowice)
• Śląski Wawrzyn dla Głowackiego (PAP)
• Śląski Wawrzyn Literacki przyznany ("Portal Księgarski")
• Poezja Maleńczuka wchodzi na salony ("Wirtualna Polska")
• Śląski Wawrzyn Literacki (TVP)
• Prof. Jerzy Jastrzębski, Uniwersytet Wrocławski – o książce Walerego Pisarka pt.: Nowa retoryka dziennikarstwa – laureatce Śląskiego Wawrzynu Literackiego
• Książka prof. Pisarka wyróżniona Śląskim Wawrzynem Literackim ("Onet.pl" – "Wiadomości Literackie")
• Wawrzyn Literacki dla Miłosza
• Śląski Wawrzyn Literacki 2004 (Biblioteka Śląska)
• Śląski Wawrzyn Literacki 2003 (Biblioteka Śląska)