Ślepowron (herb szlachecki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ślepowron
Ślepowron
Alternatywne nazwy Bojno, Bujno, Pesze, Pęszno, Szeptyc, Korwin, Corvin, Ślepy Wron
Pierwsza wzmianka 1224 (zapis)
Herbowni
Miasta Szepietowo
Gminy Ruda-Huta
Silva Rerum rodu Krassowskich herbu Ślepowron z Ziemi Drohickiej na Podlasiu 1763

Ślepowron, Bojno, Bujno, Pesze, Pęszno, Szeptyc, Korwin, Corvin, Ślepy Wronpolski herb szlachecki, występujący głównie na Mazowszu, Podlasiu i Rusi oraz na ziemi lubelskiej.

Spis treści

Opis herbu [edytuj]

W polu błękitnym podkowa srebrna z zaćwieczonym krzyżem kawalerskim złotym, na którym kruk czarny z pierścieniem złotym w dziobie. Klejnot: taki sam kruk z pierścieniem.

  • Najwcześniejsze wzmianki:

1224, 1238, herb z okresu panowania Konrada I mazowieckiego[potrzebne źródło]

  • W zapiskach sądowych średniowiecznych przychodzi herb ten najwcześniej w r. 1399 pod zawołaniem Bujny albo Ślepowron.
Relief z Pałacu Krasińskich w Warszawie. Triumfu Marka Waleriusza Korwinusa

Legenda herbowa [edytuj]

Bartosz Paprocki podaje następującą legendę:

Quote-alpha.png
Herb nabyty z takiej okazyi: gdy albowiem jeden z familji Korwinów, pojął wielkiej fortuny dziedzidziczkę jedynaczkę herbu Pobog, tak herb swój wykształtował, że do podkowy, ojczystego swego kruka z pierścieniem przydał: rozumieją zaś że Krwin ten z Węgier do Polski przyszedł, szukając chwały rycerskiej, w Węgrzech zaś rozpleniona była Korwinów familia, od jednego z Rzymskich Korwiów. Nie przeczę bynajmniej, że w Rzymie sławny był niegdy Valerius Corvinus Tribunus Militum, z tej przyczyny Korwinem nazwany. Hetman Rzymski Kamillus wyciągnął z wojskiem przeciwko Francuzom, nim przyszło do batalji, Francuz i wzrostem i siłą mężny, na pojedynkową z sobą utarczkę, wyzywał kogokolwiek z Rzymskiej kawaleryi, stawił się Valerius, ale gdy się z Francuzem już już miał potykać, kruk niewiedzieć zkąd na szyszaku jego siadłszy, tak i skrzydłami i sponami i pyskiem na adwersarza Waleryuszowego nacierał, że i w oczy Francuz nie mógł mu dobrze i prosto wejrzeć, za takim tedy posiłkiem, snadno zwyciężył nieprzyjaciela Rzymianin, a od tego czasu Waleryusz Korwinem był przezwany; sześć razy konsulem Rzymskim zawołany, sto lat przepędził, w żywej jednak i czerstwej zawsze starości. Livius lib. 7. dec. 1. Czy jednak rozplenione od niego potomstwo, temże się Korwinów imieniem szczyciło, tego nigdzie nie czytam. Prawda i to, że Jan Huniad, i syn jego Maciej Król Węgierski, ba i od tego z niedobrego łoża spłodzony Jan, Korwinami się zwali, i na monecie swojej wybijać kazali kruka z pierścieniem, atoli najprzód to u mnie pewna, że w Polszcze dawniejszej familia Korwinów, niżeli żył Huniad, ale syn jego Maciej co poznać z przywileju Konrada książęcia Mazowieckiego dawnego w Warszawie w r.1224, ci zaś dopiero kwitnęli po r. 1400. do tego Annales Silesiae twierdzą, że gdy Maciejowi Królowi Węgierskiemu zdjęty z palca sygnet wyniósł, Maciej go dogoniwszy i postrzeliwszy zabił, pierścień odzyskał, a na pamiątkę tego, kruka sobie z sygnetem za symbolum obrał.

Herbowni [edytuj]

Lista herbownych w artykule sporządzona została na postawie wiarygodnych źródeł, zwłaszcza klasycznych i współczesnych herbarzy. Należy jednak zwrócić uwagę na częste zjawisko przypisywania rodom szlacheckim niewłaściwych herbów, szczególnie nasilone w czasie legitymacji szlachectwa przed zaborczymi heroldiami, co zostało następnie utrwalone w wydawanych kolejno herbarzach. Identyczność nazwiska nie musi oznaczać przynależności do danego rodu herbowego. Przynależność taką mogą bezspornie ustalić wyłącznie badania genealogiczne.

Pełna lista herbownych nie jest dziś możliwa do odtworzenia, także ze względu na zniszczenie i zaginięcie wielu akt i dokumentów w czasie II wojny światowej (m.in. w czasie powstania warszawskiego w 1944 spłonęło ponad 90% zasobu Archiwum Głównego w Warszawie, gdzie przechowywana była większość dokumentów staropolskich). Lista nazwisk znajdująca się w artykule (w infoboksie po prawej stronie) pochodzi z Herbarza polskiego Tadeusza Gajla[1]. Jest to dotychczas najdłuższa lista herbownych (933 nazwiska). Występowanie na liście nazwiska nie musi oznaczać, że konkretna rodzina pieczętowała się herbem Ślepowron. Często te same nazwiska są własnością wielu rodzin reprezentujących wszystkie stany dawnej Rzeczypospolitej, tj. chłopów, mieszczan, szlachtę.

Znane osoby pieczętujące się herbem Ślepowron [edytuj]

Nazwiska bez weryfikacji [edytuj]

Jeruzal[potrzebne źródło], Fratczak[potrzebne źródło], Gilatowski[potrzebne źródło], Goss[potrzebne źródło], Gos[potrzebne źródło], Grochowatski[potrzebne źródło], Piekarski[potrzebne źródło], Samulski vel Smulski[potrzebne źródło], Skurzak[potrzebne źródło], Szindler[potrzebne źródło], Wolszakiewicz[potrzebne źródło].

Występowanie w heraldyce terytorialnej [edytuj]

Odmiany, alternatywne wizerunki i wersje utytułowane [edytuj]

  • Tadeusz Gajl wymienia 28 odmian herbu Ślepowron:
  • Herby powiązane ze Ślepowronem w inny sposób.

Istnieją herby merytorycznie nawiązujące do Ślepowrona, które jednak nie zostały sklasyfikowane w herbarzach jako odmiany:

Niektórzy przedstawiciele [edytuj]

Zobacz też [edytuj]

Linki zewnętrzne [edytuj]

– Herby szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodów (Tadeusz Gajl)
– Herbarz rodowy (Alfred Znamierowski)
– Szlachta wylegitymowana w Królestwie Polskim w latach 1836-1861(1867), (Elżbieta Sęczys)
– Ornatowski.com – Rodziny (Artur Ornatowski)

Przypisy

  1. Tadeusz Gajl: Herbarz polski od średniowiecza do XX wieku : ponad 4500 herbów szlacheckich 37 tysięcy nazwisk 55 tysięcy rodów. L&L, 2007, s. 406-539. ISBN 978-83-60597-10-1.