Ślepowron zwyczajny
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Ślepowron (ptak))
| Ślepowron zwyczajny | |
| Nycticorax nycticorax[1] | |
| (Linnaeus, 1758) | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | pelikanowe |
| Rodzina | czaplowate |
| Rodzaj | Nycticorax |
| Gatunek | ślepowron zwyczajny |
| Synonimy | |
|
|
| Podgatunki | |
|
|
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |
 |
|
| Zasięg występowania | |
 zimą latem cały rok |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Ślepowron zwyczajny, ślepowron (Nycticorax nycticorax) – gatunek dużego ptaka brodzącego z rodziny czaplowatych (Ardeidae), zamieszkującego wszystkie kontynenty prócz Australii, w zależności od podgatunku[2]:
- ślepowron zwyczajny (Nycticorax nycticorax nycticorax) – środkowa i południowa Europa, Azja południowa i centralna, Afryka z Madagaskarem.
- ślepowron czapeczkowy (Nycticorax nycticorax hoactli) – Ameryka od Kanady po północną Argentynę.
- ślepowron ciemnoszyi (Nycticorax nycticorax obscurus) – Chile i Argentyna po Ziemię Ognistą.
- ślepowron falklandzki (Nycticorax nycticorax falklandicus) – Falklandy.
- Cechy gatunku
- Krępa sylwetka. Głowa, szyja i spód białe, na głowie czarna czapeczka. Czarny również grzbiet, a skrzydła, pokrywa nadogonowa i ogon szare. W okresie godowym z głowy wyrastają dwa długie białe pióra ozdobne. Pełną gracji sylwetkę uzupełnia czerwona tęczówka. Samica i samiec wyglądają podobnie, ich upierzenie spoczynkowe różni się brakiem piór ozdobnych. U N. n. hoactli czapka dochodzi niemal do oka, a nogi w okresie godowym mają kolor łososiowy. N. n. falklandicus występuje w dwóch odmianach barwnych - jaśniejszej, która jest podobna do N. n. nycticorax, i ciemniejszej. N. n. obscurus jest najciemniejszy i największy, o czarnobrązowym spodzie ciała. To ptak nadrzewny. Do Afryki równikowej wraca pod koniec lata, w sierpniu i wrześniu. Wielkości wrony. W locie widać jego zaokrąglone, szerokie skrzydła oraz skurczoną szyję. Lata cicho podobnie jak sowa. Zarówno w powietrzu, jak i w spoczynku często wydaje dźwięk "kuak".
- Wymiary średnie
- dł. ciała ok. 60-65 cm[4]
rozpiętość skrzydeł ok. 105-110 cm[4]
waga ok. 400-800 g
- Biotop
- Zabagnione brzegi zbiorników wody, zarówno słodkiej jak i słonej.
- Powrót na lęgowiska i toki
- Na lęgowiska wracają falami w marcu i kwietniu, a gniazdowanie trwa od kwietnia do lipca. Najpierw przylatuje pierwsza grupa ptaków - straż przednia, zawsze nocą. Toki zaczynają się po tygodniu wypoczynku. Ptaki te stroszą wtedy pióra, klaskają dziobami i jako podarki (tylko symboliczne) składają gałązki. Po skojarzeniu się w pary samica zaczyna budowę gniazda.
- Gniazdo
- Konstrukcja o średnicy 30-40 cm, na krzewie, w zaroślach lub na drzewie z gałązek przynoszonych przez samca (buduje samica). Tworzy kolonie, nawet z innymi ptakami, nad stawami, rzekami o wolnym prądzie, na bagnach.
- Jaja
- W ciągu roku wyprowadza jeden, rzadziej dwa lęgi, składając w różnych porach roku 3 do 6 zielonkawych jaj.
- Wysiadywanie
- Jaja wysiadywane są przez okres 21 do 23 dni[5] przez obydwoje rodziców, którzy regularnie zmieniają się co 2-3 godziny. Pisklęta opuszczają gniazdo po 3-4 tygodniach, kiedy zaczynają już wspinać się po pobliskich gałęziach. Na początku nie potrafią zachować stałej temperatury ciała, więc rodzice ogrzewają je przez 10-12 dni. Mają długi, jasnobrązowy puch, gdy podrosną pióra są tej samej barwy, ale z jasnymi plamami.Samodzielne stają się po 7 tygodniach. Dojrzałość osiągają po 2-3 latach.
- Pożywienie
- Zwierzęta wodne - ryby, płazy i różne owady; prowadzi nocny tryb życia - poluje głównie rano i wieczorem. Odlatują wtedy na żerowiska oddalone o parę kilometrów od gniazda, na płytkich stawach i rzekach.
- Ochrona
- Gatunek objęty ochroną ścisłą. Jest symbolem Ziemi Oświęcimskiej, gdzie gniazduje.
- Ślepowron w wierzeniach i jego nazwa gatunkowa
- W słowiańskich wierzeniach ślepowron odgrywał rolę psychopomposa, przewodnika dusz, który towarzyszył zmarłym w drodze przez rzekę oddzielającą świat żywych od umarłych. Łacińska nazwa oznacza "nocnego kruka" (gr. nyktos - noc) i tak też pojmowano go w wielu kulturach, jako nocny odpowiednik kruka. Polska nazwa wywodzi się od nocnego trybu życia. Uznawano go za ślepego, bo w dzień ukrywał się w zaroślach, a wydawał podobny głos do krakania wrony.
Przypisy
- ↑ Nycticorax nycticorax w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ 2,0 2,1 Black-crowned Night-heron (Nycticorax nycticorax) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 19 grudnia 2010].
- ↑ Nycticorax nycticorax. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ 4,0 4,1 P. Sterry, A. Cleave, A. Clements, P. Goodfellow: Ptaki Europy: przewodnik ilustrowany. Warszawa: Horyzont, 2002, s. 44-45. ISBN 83-7311-341-X.
- ↑ E. Keller, prof. dr. J. H. Reichholf, G. Steinbach i inni: Leksykon zwierząt: Ptaki. Cz. 1. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 57. ISBN 83-7227-891-1.
Bibliografia [edytuj]
- Karel Stastny: Ptaki wodne. Warszawa: Delta, 1993. ISBN 83-85817-10-7.
Zobacz też [edytuj]
Zdjęcia [edytuj]
-
Widoczne dwa długie białe pióra wyrastające z głowy
-
-
Młody osobnik
-
Żerowanie
.jpg)
