Śluza Miejska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Śluza Miejska
Wrocław 2010-08-01 247 - Śluza Miejska.jpg
Śluza Miejska (widok komory w kierunku wrót dolnych)
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Lokalizacja POL województwo dolnośląskie COA.svg dolnośląskie
Herb wroclaw.svg Wrocław,
na 256,95 km Odry
6,95 Kanału Miejskiego
Długość 55,8 m
Szerokość 9,6 m
Różnica poziomów 3,65 m
Zamknięcia wsporne, stalowe, nitowane
Rodzaj napędu elektryczny, ręczny
Położenie na mapie hydrograficznej Polski SW
Polska hydrografia SW.png
"Śluza Miejska"
Śluza Miejska
51°07′50″N 17°01′29″E / 51.13056, 51.13056Na mapach: 51°07′50″N 17°01′29″E / 51.13056, 51.13056
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Śluza Miejska (Untere Schleuse, Groeschel Schleus[1], Gröschelschleuse[2]), to śluza wodna, komorowa, zlokalizowana na rzece Odra, w 256,95 km biegu rzeki, w 6+950 km kanału Kanału Miejskiego[3][4]. Śluza została wybudowana w ramach inwestycji z zakresu hydrotechniki prowadzonej we Wrocławiu, w ramach przebudowy drogi wodnej na rzece Odra prowadzącej do i przez miasto, ale z pominięciem centrum miasta i Śródmiejskiego Węzła Wodnego. Inwestycja ta była przeprowadzona w latach 1892-1897 i polegała na budowie nowego szlaku żeglugowego, głównie pod kątem możliwości przewozu drogą wodną materiałów masowych[2][5], szczególności węgla z Górnego Śląska. W tym celu, częściowo istniejącym wcześniej korytem, służącym do odprowadzenia wód wezbraniowych i powodziowych[nota 1], a częściowo nowym Kanałem Miejskim przeprowadzono nową drogę wodną, tzw. Drogę Wielkiej Żeglugi, Wrocławski Szlak Miejski[2][3][5][6].

Śluza Miejska stanowi jeden z elementów stopnia wodnego, w odniesieniu do którego stosuje się nazywę Stopień Miejski, Stopień Wodny Psie Pole[2]. Ze względu na niewielkie wymiary tej śluzy i innych na Wrocławskim Szlaku Miejskim (Śluza Opatowice, Śluza Szczytniki), ta droga wodna nie ma większego znaczenia transportowego, towarowego. Obecnie jednak następuje aktywizacja turystyki i rekreacji wodnej. Ponadto w okresie zamknięcia ruchu żeglugowego podczas nawigacyjnej przerwy zimowej dopuszczalny jest postój statków w dolnym awanporcie Śluzy Miejskiej[7].

Wymiary śluzy są następujące: długość – 55,8; szerokość – 9,6; piętrzenie wynosi 3,65 m[2][3][6][nota 2]. Zamknięcia komory śluzy, dolne i górne, to wrota wsporne, stalowe, wykonane w technologii połączeń nitowych[nota 3]. Do napełniania i opróżniania komory śluzy zastosowano krótkie kanały obiegowe. W głowie dolnej śluza wyposażona jest w bramę przeciwpowodziową[nota 4]. Wybudowano tu również przepompownię[2][5]. Ściany komory mają wysokość 8,67 m i wykonane są z kamienia łamanego licowanego blokami granitowymi, płyta denna cementowa ma grubość 2,0-2,5 m. Obie głowy śluzy – dolna i górna – wykonane są z cegły i ciosów granitowych. Do zamykania i otwierania kanałów obiegowych zastosowano cylindry o konstrukcji nitowanej. Ich wymiary są następujące: w głowie górnej 1600x3540 mm, w głowie dolnej 1200x5740 mm. Każdy z cylindrów zawieszony jest na dwu łańcuchach. Otwieranie wrót śluzy jak i zamknięć kanałów obiegowych następuje za pomocą napędu elektrycznego[2].

Odległości i szlaki żeglugowe na drogach wodnych prowadzących przez śluzę są następujące[3]:

  • w dół rzeki, do następnej śluzy na Dolnej Odrze Wrocławskiej – Śluz Rędzin, odległość wynosi 6,2 km,
  • w górę rzeki, do poprzedniej na szlaku Śluzy Szczytniki, odległość wynosi 6,7 km
  • w dół rzeki, a następnie w górę rzeki i dalej Odrą Południową do śluzy na Szlaku Śródmiejskim – Śluzy Mieszczańskiej
  • w dół rzeki, a następnie w górę Kanałem Różanka przez Śluzę Różanka i dalej Główną Drogą Wodną (Północną).

Prawy brzeg stanowi grobla rozdzielająca Kanał Miejski od Starej Odry[nota 5]. Natomiast lewy brzeg to obszar przynależny do osiedla Kleczków[nota 6]. Poniżej śluzy oba kanały łączą się w jeden, a nieco dalej z Kanałem Różanka, by następnie połączyć się z Górną Odrą. Tu też na lewym brzegu znajduje się Przeładownia Elektrociepłowni Wrocław. Poziom wody dolnej kształtuje Stopień Wodny Rędzin. Natomiast poziom wody górnej kształtowany jest przez Jaz Psie Pole, i ewentualnie, przy jej zamknięciu Śluza Powodziowa, usytuowana w początkowym biegu Kanału Miejskiego, oraz wrota powodziowe Śluzy Miejskiej wraz z przepompownią, umożliwiające utrzymanie stałego poziomu wody także podczas wezbrań[2].

[edytuj] Przypisy rzeczowe

Śluza Miejska
awanport górny
awanport górny
 
  1. ↑ poprzez przekopy wykonane w XVI wieku
  2. ↑ inne dane podają autorzy Studium zagospodarowania przestrzennego pasma Odry – Diagnoza stanu, mianowicie: długość 44,2 m; oraz autorzy prezentacji o Wrocławskim Węźle Wodnym: spad 2,3 m
  3. ↑ o wymiary wrót wspornych: na głowie górnej 5355x3475 mm, a na głowie dolnej 5355x8285 mm
  4. ↑ o wymiary wrót przeciwpowodziowych: 5355 × 10535 mm
  5. ↑ na północ od śluzy
  6. ↑ na południe od śluzy

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Śluza Miejska na stronie Wratislaviae Amici (dostęp 2009-12-11)
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 wrosystem.um.wroc.pl: Fundacja Otwartego Muzeum Techniki, Wrocław 2007, Budowle hydrotechniczne Wrocławskiego Węzła Wodnego, (dostęp 2009-12-11)
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Zespół autorski: dr inż. kpt. ż.s. Jacek Trojanowski – kierownik pracy, dr kpt. ż.s. Krzysztof Wos, dr inż. Anna Galor, dr inż. Bogusz Wisnicki, mgr inż. Marcin Breitsprecher, Analiza potrzeb inwestycyjnych w zakresie żeglugi śródlądowej na rzece Odrze w latach 2007-2013, AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE, INSTYTUT INŻYNIERII TRANSPORTU, Zakład Żeglugi Śródlądowej i Gospodarki Wodnej, SZCZECIN 2006 (dostęp 2009-12-08)
  4. ↑ Wojewódzkie Biuro Urbanistyczne we Wrocławiu: WOJEWÓDZTWO DOLNOŚLĄSKIE – Studium zagospodarowania przestrzennego pasma Odry – Diagnoza stanu (dostęp 2009-12-11)
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 www.wroclaw.pl – Budowle hydrotechniczne Wrocławskiego Węzła Wodnego (dostęp 2009-12-11)
  6. ↑ 6,0 6,1 Wrocławski Węzeł Wodny – Historia (dostęp 2009-12-11)
  7. ↑ ZARZĄDZENIE DYREKTORA URZĘDU ŻEGLUGI ŚRÓDLĄDOWEJ WE WROCŁAWIU z dnia 1 października 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków bezpieczeństwa ruchu i postoju statków na śródlądowych drogach wodnych. (dostęp 2009-12-11)

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Śluza_Miejska&oldid=29359817”
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj