Śluzica brunatna
| Śluzica brunatna | |
| Eptatretus stoutii[1] | |
| (Lockington, 1878) | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Nadgromada | bezżuchwowce |
| Gromada | śluzice |
| Rząd | śluzicokształtne |
| Rodzina | śluzicowate |
| Rodzaj | Eptatretus |
| Gatunek | śluzica brunatna |
| Synonimy | |
|
|
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 brak danych
|
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Śluzica brunatna[3] (Eptatretus stoutii) – gatunek pasożytniczego, morskiego bezżuchwowca z rodziny śluzicowatych (Myxinidae), w rybołówstwie uznawany za szkodnika.
Spis treści |
Występowanie [edytuj]
Występuje w przybrzeżnych wodach północno-wschodniego Pacyfiku, od południowych wybrzeży Alaski po Dolną Kalifornię i Meksyk, najliczniej wzdłuż wybrzeży Oregonu i Kalifornii. Spotykany na głębokościach 16–966 m[2][4].
Cechy morfologiczne [edytuj]
Ciało silnie wydłużone, o głębokości 4–9% długości całkowitej (TL). W części przedskrzelowej nieco głębsze niż szersze, lekko ścieśnione grzbieto-brzusznie w stronę ogona. Przeciętna długość wynosi 40 cm, maksymalna do około 67 cm TL[4]. Pysk tępo zaokrąglony. Otwór gębowy zaopatrzony w liczne, rogowe ząbki położone wokół lejka przyssawki oraz w 3 pary małych wąsików. Oczy uwstecznione, niewidoczne. Na każdym z boków ciała występuje od 10 do 14 (zwykle 12[4]) bardzo małych otworów skrzelowych[3]. Płetwa grzbietowa dobrze rozwinięta, o wysokości 1–4 mm. Płetwa ogonowa zaokrąglona[4].
Ubarwienie ciemnobrązowe, jasnobrązowe, szare lub brązowoczerwone, często z niebieskim lub fioletowym przebarwieniem, nigdy czarne[5]. Spotykane są osobniki albinotyczne[6].
Biologia i ekologia [edytuj]
Śluzica brunatna pasożytuje na dużych rybach. Przez ich otwór gębowy lub odbyt dostaje się do tkanki mięsnej ofiary. Zjada również martwe ryby[3].
Prawdopodobnie jest gatunkiem hermafrodytycznym[5]. Rozmnaża się w głębszych wodach. Osobniki żeńskie składają od 10 do około 40 jaj, osłoniętych rogową otoczką. Rozmiary jaj dochodzą do 28,6 x 7,5 mm[2]. Każde jajo jest zaopatrzone w nitki z zadziorkami, którymi przyczepia się do podłoża[3].
Wśród drapieżników żywiących się tym gatunkiem wymieniane są ptaki morskie, płetwonogie i walenie[7]. Biologów zainteresowała przyczyna braku ryb na liście drapieżników. Stwierdzono, że liczne gruczoły skórne pobudzonej lub zagrożonej śluzicy brunatnej wydzielają znaczne ilości śluzu[3]. Prawdopodobnie jest to mechanizm obronny skierowany przeciwko zwierzętom oddychającym skrzelami. Gęsty śluz w połączeniu z wodą morską tworzy kleistą substancję zdolną do zatkania szczelin skrzelowych drapieżnika i zmniejszenia strumienia przepływającej przez nie wody, co utrudnia lub uniemożliwia rybie oddychanie[7].
Znaczenie gospodarcze [edytuj]
Do lat 80. XX wieku gatunek ten nie miał znaczenia gospodarczego. Jego mięso uważane było za niejadalne[3]. Śluzica brunatna jest uznawana przez rybaków za szkodnika, ponieważ powoduje znaczne straty w połowach ryb, w tym gatunków o dużym znaczeniu gospodarczym. W skrajnych przypadkach straty sięgały do 41% złowionych ryb[4].
Od roku 1988 w Stanach Zjednoczonych odnotowano rosnące połowy śluzicy brunatnej, którą – po zamrożeniu – eksportowano do Korei Południowej. W kolejnych latach rozpoczęto komercyjne połowy z użyciem pułapek, dzięki czemu żywe śluzice dostarczane są do Korei. Na rynkach azjatyckich wykorzystywane są w celach konsumpcyjnych[8], a ich skóry są stosowane do produkcji wyrobów galanterii i odzieży skórzanej, jako imitacja skór węgorzy, tzw. „eel skins”[4].
Przypisy
- ↑ Eptatretus stoutii w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Eptatretus stoutii. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Stanisław Rutkowicz: Encyklopedia ryb morskich. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1982, s. 128–129. ISBN 83-215-2103-7.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Hagfishes of the World A catalogue of Myxinidae known to date. W: Michael M. Mincarone: Revisão taxonômica da família Myxinidae [Tese de Doutorado]. Porto Alegre: 2007.
- ↑ 5,0 5,1 Eptatretus stoutii. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 7 stycznia 2013]
- ↑ David Jensen. Albinism in the California Hagfish Eptatretus stoutii. „Science”. 130 (3378), s. 798, 1959 (ang.).
- ↑ 7,0 7,1 Lim et al. Hagfish slime ecomechanics: testing the gill-clogging hypothesis. „The Journal of Experimental Biology”. 209, s. 702–710, 2005. doi:10.1242/jeb.02067 (ang.).
- ↑ Commercial Hagfish Fishery (ang.). California Department of Fish and Wildlife. [dostęp 7 stycznia 2013].
