Śnieguła zwyczajna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Śnieguła)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Śnieguła zwyczajna
Plectrophenax nivalis[1]
(Linnaeus, 1758)
Śnieguła zwyczajna
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina poświerki
Rodzaj Plectrophenax
Gatunek śnieguła zwyczajna
Synonimy
  • Emberiza nivalis Linnaeus, 1758
  • Calcarius nivalis (Linnaeus, 1758)
  • Passerina nivalis (Linnaeus, 1758)
Podgatunki
  • P. n. nivalis (Linnaeus, 1758)
  • P. n. insulae Salomonsen, 1931
  • P. n. vlasowae Portenko, 1937
  • P. n. townsendi Ridgway, 1887
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło śnieguła w Wikisłowniku

Śnieguła zwyczajna, śnieguła, śnieżka (Plectrophenax nivalis) – gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny poświerek (Calcariidae), wcześniej zaliczany do trznadlowatych (Emberizidae). Zamieszkuje obszary podbiegunowe Eurazji i Ameryki Północnej. Jest najdalej na północy gniazdującym ptakiem lądowym – występuje aż do północy Grenlandii. Zimuje w strefach umiarkowanych Eurazji i Ameryki Północnej oraz w północnej Afryce. W Polsce pojawia się nielicznie lecz regularnie podczas przelotów i w okresie zimowym, czyli od października do kwietnia.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniono kilka podgatunki P. nivalis[3][4][5]:

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Wygląd zewnętrzny
Występuje duża ilość szat, które zależą od pory roku, płci i wieku ptaka. Dorosłe samce na wiosnę maja grzbiet, część lotek oraz środek sterówek czarne, podczas gdy reszta piór pozostaje biała. Jesienią głowa staje się jasnobrązowa, spód ciała kremowy, zaś wierzch brązowy z jasnymi kresami. Samice i osobniki młodociane mają głowę szarą z płową smugą na boku. Wierzch ciała szarobrązowy z czarnymi plamkami. Wszystkie ptaki mają białe lusterko na skrzydle.
Rozmiary
długość ciała ok. 16,5–19 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 29–33 cm
Masa ciała
ok. 35–40 g
Głos
Śpiew krótki, świergotliwy, melodyjny. Śpiewa siedząc na kamieniu lub w locie. Wabi dzwoniącymi dźwiękami.
Zachowanie
Zimą gromadzi się w stada. Niekiedy chroni się przed zimnem, zakopując się w śniegu.
Średnia długość życia
4 lata.

Środowisko[edytuj | edytuj kod]

Latem gnieździ się na kamienistych obszarach tundry, skalistych wybrzeżach, odkrytych skałach na lodowcach. Zimuje na morskich wybrzeżach, słonawych łąkach i terenach rolniczych.

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Wszystkożerna, latem w diecie przeważają owady, jesienią i zimą nasiona roślin. Szuka pożywienia biegając szybko po ziemi, jak nakręcana zabawka.

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Jaja śnieguły zwyczajnej

W ciągu roku wyprowadza jeden, rzadziej dwa lęgi, w maju–czerwcu.

Gniazdo
Między kamieniami, w załomach skalnych, dobrze ukryte, wyścielone piórami i włosiem.
Jaja
Składa 4–6 białych jaj o czerwono-brązowych cętkach przy szerszym końcu.
Wysiadywanie
Jaja wysiadywane są przez okres 10–14 dni przez samicę, która jest w tym czasie karmiona przez samca.
Pisklęta
Pisklęta pierzą się po 10–15 dniach.

Status i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[6].

Przypisy

  1. Plectrophenax nivalis w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Plectrophenax nivalis. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Frank Gill, David Donsker: Family Calcariidae (ang.). IOC World Bird List: Version 3.4. [dostęp 2013-07-08].
  4. Snow Bunting (Plectrophenax nivalis) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2013-07-08].
  5. Denis Lapage: Śnieguła (Plectrophenax nivalis) (Linnaeus, 1758). Avibase. [dostęp 2013-07-08].
  6. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]