Śpiączka afrykańska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Trypanosomoza afrykańska
ICD-10 B56
B56.0 Trypanosomoza gambijska
B56.1 Trypanosomoza rodezyjska
B56.9 Trypanosomoza afrykańska, nieokreślona
Świdrowce widoczne w rozmazie krwi pacjenta chorego na śpiączkę afrykańską.

Śpiączka afrykańska, trypanosomatoza afrykańska (ang. sleeping sickness, African trypanosomiasis) – choroba zakaźna, którą wywołuje pasożyt świdrowiec gambijski (Trypanosoma gambiense) oraz świdrowiec rodezyjski (Trypanosoma rhodesiense) należące do protistów z rodziny świdrowców. Występują w Afryce. Świdrowiec ten przenoszony jest z człowieka chorego lub chorych antylop lub innych chorych ssaków na człowieka zdrowego przez muchę tse-tse. Wprowadzany jest do układu krwionośnego, gdzie się rozmnaża. Następnie przedostaje się do naczyń i węzłów chłonnych i po upływie 2 - 3 miesięcy trafia do płynu rdzeniowo - mózgowego, powoduje skrajne wycieńczenie organizmu i sen, który kończy się śmiercią.

Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

Choroba szerzy się w Afryce równikowej w postaci endemicznej i czasami epidemicznej. Do państw o najwyższej częstości występowania śpiączki afrykańskiej należą: Angola, Demokratyczna Republika Konga, Uganda i Sudan[potrzebne źródło].

Patogeneza i patofizjologia[edytuj | edytuj kod]

Cykl życiowy świdrowca gambijskiego

Objawy i przebieg[edytuj | edytuj kod]

W przebiegu śpiączki afrykańskiej stwierdza się trzy fazy choroby:

Rozpoznanie[edytuj | edytuj kod]

Świdrowce w rozmazie krwi barwionym metodą Giemsy u pacjenta ze śpiączką afrykańską.

Rozpoznanie choroby stawiane jest po stwierdzeniu obecności pasożyta w badaniu mikroskopowym rozmazu krwi, osadu płynu mózgowo-rdzeniowego, bioptatu szankra lub węzła chłonnego. Świdrowce wykrywa się na podstawie badania serologicznego (lateksowe testy aglutynacji, metody immunofluorescencyjne, ELISA).

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Leki stosowane w 1. stadium śpiączki afrykańskiej[1]
Lek Dawkowanie
Pentamidyna 4 mg/kg i.m. codziennie albo co drugi dzień, 7-10 iniekcji
Suramina 1. dnia dawka próbna 4–5 mg/kg, 3., 10., 17., 24. i 31. dnia dawki 20 mg/kg, maksymalna dawka 1 g w jednej iniekcji
Leki stosowane w 2. stadium śpiączki afrykańskiej
Melarsoprol 1. dnia dawka 1–2 mg/kg, 2. dnia 2–4 mg/kg, 3. i 4. dnia 3–6 mg/kg. Cykl powtórzyć 2 albo 3 razy z 7-10 dniowymi okresami przerwy. Według nowego wzorca dawkowania - 10 dni dawki 2 mg/kg
Eflornityna 100 mg/kg z 6-godzinnymi przerwami przez 14 dni

Lekiem stosowanym w późnej, neurologicznej fazie choroby jest głównie melarsoprol, którego podstawowym składnikiem jest trujący arsen. Z tego powodu jego produkcja wzbudza protesty ekologów[potrzebne źródło]. Produkcja jest kosztowna, a państwa afrykańskie są w większości zbyt biedne, aby móc go masowo sprowadzać[potrzebne źródło].

Profilaktyka[edytuj | edytuj kod]

Aby ustrzec się przed tą chorobą należy podczas podróży po Afryce nosić odpowiednią odzież, używać moskitiery podczas snu. Najważniejsze jest wczesne wykrycie i odizolowanie chorych, aby nie doprowadzić do epidemii.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Barrett, MP, Burchmore, RJ, Stich, A, Lazzari, JO, Frasch, AC, Cazzulo, JJ, Krishna, S. The trypanosomiases. „Lancet”. 362. 9394, s. 1469-80, 2003. PMID 14602444. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.