Średniogórze Zadunajskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Średniogórze Zadunajskie
Megaregion Region Karpacki
Prowincja Kotlina Panońska
Podprowincja Średniogórze Zadunajskie
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Węgry
Zala
Veszprém
Győr-Moson-Sopron
Komárom-Esztergom
Fejér
Pest
Średniogórze Zadunajskie – Dunántúli-középhegység (bez Gór Wyszehradzkich)

Średniogórze Zadunajskie (węg. Dunántúli-középhegység, 552) – region fizycznogeograficzny wyróżniany w dziesiętnej regionalizacji fizycznogeograficznej, leżący w centralnej części Kotliny Panońskiej, w Kraju Zadunajskim w zachodnich Węgrzech. Geografia węgierska wyłącza ze Średniogórza Zadunajskiego skrajną północno-wschodnią część, nad samym Dunajem – Góry Wyszehradzkie.

Średniogórze Zadunajskie stanowi pasmo zrębowych masywów górskich ciągnące się w kierunku południowo-zachodnim od Zakola Dunaju, podzielonych rowami tektonicznymi i szerokimi dolinami. Średniogórze Zadunajskie dzieli Kotlinę Zachodniopanońską od Wysoczyzn Zadunajskich i Wielkiej Niziny Węgierskiej.

Góry są zbudowane z mezozoicznych skał osadowych, głównie wapieni i dolomitów triasowych, nagromadzonych na krystalicznym fundamencie masywu Tisii. Do akumulacji doszło w czasie, gdy teren ten stanowił dno rowu wypełnionego przez morze. Następnie w trzeciorzędzie obszar dzisiejszego Średniogórza był wielokrotnie wynurzany i zalewany w następstwie naprzemiennych wypiętrzeń i zapadnięć. Podczas głównej fazy kształtowania Karpat Średniogórze Zadunajskie zostało pocięte uskokami na oddzielne płyty, a następnie zrównane. Na początku młodszego trzeciorzędu partie masywu Tisii otaczające Średniogórze zaczęły się zapadać, natomiast sam masyw podlegał dalszemu wypiętrzaniu, które skończyło się z początkiem czwartorzędu.

Średniogórze Zadunajskie dzieli się na:

Źródła[edytuj | edytuj kod]

  • Józef Szaflarski Węgry, w: Antoni Wrzosek (red.) Geografia Powszechna. Tom III. Europa (bez ZSRR), PWN Warszawa 1965
  • Márton Pécsi, Béla Sárfalvi Węgry, PWN 1971
  • Henryk Górski, Wanda Jędrzejewska (red.) Atlas geograficzny, wyd. XIV, PPWK Warszawa 1979 ISBN 83-7000-011-8.
  • Krystyna Jawecka (red.) Mapa przeglądowa Europy. Węgry. Skala 1:1 000 000, PPWK Warszawa-Wrocław 1985
  • Jerzy Midzio Krajobrazy węgierskie, WSiP, Warszawa 1988, ISBN 83-02-03732-X.
  • Jerzy Kondracki Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym, „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z 3-4, 1996, s. 457-466
  • Magyarország. Domborzata és vizei, 1:800 000, Topográf Kft 2002
  • Középiskolai földrajzi atlasz, Cartographia Tankönyvkiadó Kft, Budapest 2007, ISBN 978 963 352 548 7 CM