Karol Boromeusz
| Święty | |
| Karol Boromeusz OFS | |
| Carlo Borromeo | |
| kardynał arcybiskup |
|
 |
|
| Data urodzenia | 2 października 1538 Arona |
| Data śmierci | 3 listopada 1584 Mediolan |
| Kościół / wyznanie | katolicki |
| Data beatyfikacji | 1602 przez Klemensa VIII |
| Data kanonizacji | 1 listopada 1610 przez Pawła V |
| Wspomnienie | 4 listopada |
| Atrybuty | szaty kardynalskie |
| Patron | biskupów, katechistów, katechumenów, Lombardii, Włoch |
| Szczególne miejsca kultu | katedra mediolańska |
 Galeria ilustracji w Wikimedia Commons |
|
Karol Boromeusz OFS, wł. Carlo Borromeo (ur. 2 października 1538 w Aronie, zm. 3 listopada 1584) − włoski tercjarz franciszkański[1], kardynał, arcybiskup Mediolanu (1560-1584), święty Kościoła katolickiego.
Spis treści |
[edytuj] Życie
Karol Boromeusz urodził się na zamku w Aronie. Był synem Gilberta i Małgorzaty Medici (siostry papieża Piusa IV). W wieku siedmiu lat został przeznaczony do stanu duchownego, otrzymał suknię klerycką od biskupa Lodi, kardynała Simonetta. Dwa lata później zmarła jego matka. On sam początkowo uczył się w rodzinnym zamku, następnie od 1552 studiował w Pawii prawo kanoniczne i cywilne uwieńczone w 1559 r. doktoratem obojga praw. W wolnych chwilach polował, grał w szachy. Umiał grać na wiolonczeli, znał się na sztuce.
W 1559 r. papież Pius IV wezwał go razem z bratem Fryderykiem do Rzymu. Mianował Karola protonotariuszem apostolskim i referendarzem w sygnaturze. W 1560 otrzymał godność kardynała oraz został mianowany administratorem archidiecezji mediolańskiej z obowiązkiem pozostawania w Rzymie. Później otrzymał jeszcze godności: kardynała-protektora Portugalii, Niderlandów (obecnie tereny Belgii i Holandii) i katolików szwajcarskich, archiprezbitera bazyliki Matki Boskiej Większej w Rzymie (Santa Maria Maggiore) oraz opiekuna wielu zakonów. Godności te wiązały się ze znacznymi dochodami (ok. 48 000 skudów), które Karol przeznaczał na cele dobroczynne.
W 1563 r. otrzymał święcenia kapłańskie oraz sakrę biskupią, a w 1565[2] został mianowany arcybiskupem Mediolanu. Miał wielki wkład w pracach ostatniej fazy soboru trydenckiego (1545-1563) i dokładał starań, by jego postanowienia były realizowane w jego archidiecezji. Był członkiem Kongregacji Soboru, nadzorującej wprowadzanie reform po Soborze Trydenckim, od jej powołania do końca swojego życia. W Kurii Rzymskiej był drugą po papieżu osobą, nazywano go "okiem papieża". Po śmierci wuja (1567) musiał opuścić Rzym.
Przeprowadził 13 synodów diecezjalnych i 5 prowincjonalnych, by wprowadzić uchwały i reformy Soboru Trydenckiego. W 1582 przeprowadzano reformę Mszału Rzymskiego i brewiarza, postarał się aby w jego diecezji zachować od dawna stosowany ryt ambrozjański.
W 1564 otworzył w Mediolanie wyższe seminarium duchowne a w kilku miejscowościach niższe – ich prowadzenie zlecił Oblatom św. Ambrożego. Po powrocie w 1567 przeprowadził osobiście ścisłą wizytację kanoniczną – jedną z pierwszych w Kościele po Soborze Trydenckim. Wspierał zakony, dla świeckich zakładał bractwa, szczególnie wspierał Bractwo Nauki Chrześcijańskiej, którego celem było nauczanie dzieci (było ono zaczątkiem nowożytnych katechetów). W dniu śmierci świętego Bractwa były w każdej parafii archidiecezji mediolańskiej. Założył w Mediolanie szkołę wyższą filozofii i teologii, którą prowadzili Jezuici, a dla uboższej młodzieży osobne kolegium w Pawii. Teatyni prowadzili szkołę i kolegium w Mediolanie dla młodzieży szlacheckiej. Zakładał także szkoły żeńskie.
Fundował sierocińce, przytułki dla bezdomnych i przytułki dla dziewcząt i kobiet. W czasie kilkakrotnie wybuchającej w Mediolanie epidemii nakazywał otwierać spichlerze i rozdawać żywność ubogim. Osobiście spowiadał chorych i udzielał im sakramentów. Podczas epidemii ospy (1577) prowadził boso procesję pokutną ulicami miasta.
Karol Boromeusz umartwiał się postami i noszeniem włosiennicy oraz długimi nocnymi modlitwami. Przed śmiercią udał się na rekolekcje do sanktuarium Maryjnego w Varallo, gdzie zachorował na febrę i w drodze do Mediolanu zmarł około godziny 21. 3 listopada 1584 roku.
Był gorliwym biskupem oddanym bez reszty dziełu reformy trydenckiej. Przez kilkaset lat był sztandarowym wzorem nowego modelu biskupa czasów kontrreformacji.
[edytuj] Kult
Relikwie św. Karola spoczywają w krypcie katedry mediolańskiej w kryształowej trumnie pod ołtarzem głównym.
W Polsce szczególnym miejscem kultu jest parafia i kościół Dziesięciu Tysięcy Męczenników w Niepołomicach, gdzie znajduje się kaplica św. Boromeusza i obraz jej patrona[3].
Beatyfikacji Karola Boromeusza dokonał Klemens VIII.
Kanonizował go Papież Paweł V w 1610 roku.
W trzechsetną rocznicę kanonizacji św. Pius X ogłosił encyklikę o świętym.
Wspomnienie liturgiczne obchodzone jest 4 listopada. Lokalnie można spotkać dzień 3 listopada[4].
Był patronem chrzcielnym Karola Wojtyły[potrzebne źródło].
[edytuj] Ikonografia
W ikonografii przedstawiany jest w stroju kardynalskim lub biskupim, czasem w scenie udzielania Pierwszej Komunii Świętej Alojzemu Gonzadze w roku 1580.
[edytuj] Przysłowia
- Na Karola wyjrzy spod śniegu rola.
[edytuj] Zobacz też
- parafie i świątynie pod wezwaniem św. Karola Boromeusza
- kult świętych
- modlitwa za wstawiennictwem świętego
- święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
Przypisy
- ↑ Lázaro Iriarte OFMCap, Józef Salezy Kafel OFMCap, Andrzej Józef Zębik OFMCap, Krystyna Kuklińska OSC: Historia franciszkanizmu. Kraków: Bracia Mniejsi Kapucyni, 1998, s. 567. ISBN 83-910410-0-X.
- ↑ Józef Andrzej Gierowski: Historia Włoch. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1986, s. 251. ISBN 83-04-01943-4.
- ↑ Św. Karol Boromeusz. parafia. [dostęp 2012-05-22].
- ↑ Karl Borromäus – Ökumenisches Heiligenlexikon (niem.)
[edytuj] Bibliografia
- Święty Karol Boromeusz, biskup – materiały na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 31.10.2010]
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Saint Charles Borromeo na Saints.SQPN.com (ang.)
| Poprzednik Filip II Archinti |
 |
Arcybiskup Mediolanu 1560-1595 |
|
Następca Kaspar Visconti |
