Świętobor I

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Świętobor I
książę szczeciński
Okres panowania od 1372
do 1404/1405
Poprzednik Kazimierz III
Następca on sam
książę szczeciński
Okres panowania od 1404/1405
do 1413
Poprzednik on sam, Bogusław VII
Następca Otton II, Kazimierz V
Dane biograficzne
Dynastia Gryfici
Urodziny ok. 1351
Śmierć 21 czerwca 1413
Ojciec Barnim III Wielki
Matka Agnieszka
Żona Anna, Zofia?
Dzieci Albrecht, Otton II,
Kazimierz V, Małgorzata

Świętobor I[a] (ur. ok. 1351, zm. 21 czerwca 1413[1]) – książę szczeciński w latach 13721413, syn Barnima III Wielkiego i Agnieszki.

Życie i panowanie[edytuj | edytuj kod]

Od 1372 do przełomu lat 1404/1405 współrządził wraz z bratem Bogusławem VII Księstwem Szczecińskim, a po jego śmierci objął samodzielne rządy[2]. W 1394 wyprawił się wraz z wojskiem do Pragi, aby uwolnić króla Wacława IV. Prawdopodobnie w tym samym roku kupił (wedle innej wersji otrzymał od Wacława) Beeskow w Nowej Marchii. Na przełomie 1395/1396 utracił to władztwo, jednak książęta szczecińscy jeszcze przez prawie sto lat zgłaszali pretensje do tego obszaru[3][2].

Prowadził chwiejną politykę pomiędzy Zakonem krzyżackim, Wielkim Księstwem Litewskim a Koroną Królestwa Polskiego. Orientację polityczną zmieniał w zależności od możliwych korzyści i zaciąganych pożyczek. Przykładem może być forsowanie syna Ottona II na stolec arcybiskupi w Rydze (sojusz z 10 września 1395) lub wystawienie 600 rycerzy pod wodzą młodszego syna Kazimierza V do bitwy pod Grunwaldem przeciwko wojskom polsko-litewskim[4][5][6].

W latach 14091411 z upoważnienia margrabiego Brandenburgii Jodoka z Moraw był margrabią Marchii Środkowej ze stolicą w Berlinie. W 1411 margrabia brandenburski Zygmunt Luksemburski ustanowił nowego zarządcę Marchii Środkowej Fryderyka Hohenzollerna, Świętobor jednak do końca życia nie zrzekł się roszczeń do tych obszarów[7][2].

W 1374 na mocy małżeństwa Świętobor nabył zamki i miasta Königsberg, Schildeck, Kissige, Nüdlingen w Dolnej Frankonii oraz Altdorf, Heroldsberg i Brugen z przyległymi wsiami. Nie interesował się jednak tymi posiadłościami i w latach 1391-1394 sprzedał je mieszczanom norymberskim, palatynowi reńskiemu i biskupowi Würzburga[8].

Zmarł 21 czerwca 1413. Pochowano go w opactwie Cystersów w Kołbaczu[9][2][10].

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Świętobor I prawdopodobnie 17 września 1374 poślubił Annę, córkę Albrechta Pięknego, burgrabiego Norymbergi i Zofii, córki Henryka VIII, hrabiego Hennebergu[1]. Ze związku małżeńskiego miał czworo dzieci:

Według W. H. Meyera – Świętobor, po zgonie Anny poślubił Zofię, córkę Henryka IX, hrabiego Hennebergu. E. Rymar, genealog nie wyklucza jej istnienia lecz również nie popiera poglądu, z uwagi na to, że znane są trzy córki Henryka IX, wśród, których imię Zofii nie występuje. Dalsze poszukiwania filiacji rzekomej hrabianki, z innymi przedstawicielami znanych rodów europejskich, nie dały jednoznacznej odpowiedzi badaczowi na wskazanie odpowiedniego rodowodu[1].

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Otton I
ur. w okr. 1 I–31 VIII 1279
zm. 30 lub 31 XII 1344
Elżbieta (Elisabeta Suerinensis)
ur. ok. 1280
zm. 20 VII 1319
Henryk II Grecki
ur. 1289
zm. 1351
Jutta (Judyta) brandenburska
ur. ?
zm. ?
         
     
  Barnim III Wielki
ur. przed 1300
bądź w okr. 1303–1304
zm. 24 VIII 1368
Agnieszka
ur. na przeł. 1318/1319
zm. po 2 VI 1371
     
   
1
Anna
ur. zap. 1360
zm. w okr. 18 IV–17 X 1391
OO    p. 17 IX 1374
Świętobor I
(ur. ok. 1351, zm. 21 VI 1413)
2
Zofia?
ur. ?
zm. ?
OO    najwcz. 1391
                   
                   
   1    1    1    1
Albrecht
 ur. najp. ok. 1379
 zm. p. najp. 29 V 1412
 
Otton II
 ur. ok. 1380
 zm. 27 III 1428
 
Kazimierz V
 ur. ok. 1381
 zm. w okr. 5 V–10 XII 1434
 
Małgorzata
 ur. 1375? lub w okr. 1383–1385
 zm. najp. 1467
 


Uwagi

  1. Dawniej określany, jako Świętobor III, gdyż numeracją obejmowano także Świętobora z XII wieku i Świętobora z bocznej linii Świętoborzyców. Obecnie praktyka ta została zarzucona.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 408-412.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 K. Kozłowski, J. Podralski, Gryfici. Książęta Pomorza Zachodniego, s. 93.
  3. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 408.
  4. K. Kozłowski, J. Podralski, Gryfici. Książęta Pomorza Zachodniego, ss. 93, 95, 97.
  5. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 416-417, 414-415.
  6. J. W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, ss. 265, 337, 364-365.
  7. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 408-409.
  8. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 409-410.
  9. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 409.
  10. J. W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, s. 364.
  11. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 414-419.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Opracowania[edytuj | edytuj kod]

Literatura dodatkowa (online)[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Kazimierz III
Pommernwappen.jpg książę szczeciński
1372-1404/1405
Pommernwappen.jpg Następca
on sam
Poprzednik
on sam, Bogusław VII
Pommernwappen.jpg książę szczeciński
1404/1405-1413
Pommernwappen.jpg Następca
Otton II,
Kazimierz V