Grzegorz Oświeciciel

Z Wikipedii

Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Św. Grzegorz Oświeciciel (orm. Գրիգոր Լուսավորիչ - Grigor Lusaworicz, gr. Γρηγόριος Φωστήρ lub Φωτιστής, Gregorios Phoster lub Photistes, łac. Gregorius Illuminator) założyciel i patron Kościoła ormiańskiego, uznany za świętego.

Na temat pochodzenia Grzegorza Oświeciciela funkcjonują w literaturze źródłowej dwie rozbieżne wersje. Według ormiańskiej wersji Agatangelosa urodził się ok. 257 r. jako syn Anaka, brata ormiańskiego króla Chosroesa I. W trakcie walk o władzę nad Armenią Anak zamordował Choroesa wraz z całą rodziną oprócz syna, młodego księcia Tirydatesa, i córki Chosrowiducht. W wyniku tego Anak sam wraz z rodziną też został zamordowany, z wyjątkiem dwóch synów, z których dwuletni Grzegorz w porę został wysłany do Cezarei Kapadockiej, natomiast drugiego wywieziono do Persji. Według tradycji syryjskiej natomiast Grzegorz był Grekiem z Kapadocji. Według obu przekazów Grzegorz wychował się, odebrał wykształcenie i ożenił się w Cezarei Kapadockiej^[1].

W Cezarei Grzegorz został ochrzczony i wychowany jako chrześcijanin. Później wstąpił w służbę króla Tirydatesa, ukrywszy przed nim swoje pochodzenie, pragnąc odkupić winy swojego ojca^{[potrzebne źródło]}. Gdy okazało się, że Grzegorz jest chrześcijaninem gdyż odmówił złożenia ofiary pogańskim bogom został wtrącony do lochu (Chor Wirap). Później król odkrył prawdziwą tożsamość Grzegorza i trzymał go w lochu przez 15 lat, poddając okrutnym torturom. W międzyczasie Tirydates dostał obłędu wkrótce po tym gdy zamordował świętą, dziewicę Rypsymę, która nie chciała mu ulec^{[potrzebne źródło]}. Siostra króla nakazała wówczas wypuścić św. Grzegorza, który przywrócił królowi zmysły. Po cudownym ozdrowieniu Tirydatesa wraz z całym dworem przyjął on chrzest i w 301 uczynił chrześcijaństwo religią państwową^{[potrzebne źródło]}. W 302 Grzegorz został patriarchą Armenii. Pod koniec swego życia wycofał się z działalności publicznej i został pustelnikiem. Umarł około 326 r.

Przypisy