Święty Maurycy

Święci Maurycy i towarzysze
Mauritius
primicerius męczennik
Męczeństwo Legii Tebańskiej (mal. El Greco).
Data urodzenia	? Teby (Egipt)
Data śmierci	ok. 286 Agaunum (obecnie Saint-Maurice d'Agaune)
Kościół / wyznanie	katolicki, ewangelicki, ortodoksyjny, koptyjski
Wspomnienie	22 września
Atrybuty	gałązka palmowa, sztandar i lanca, koń, miecz, sztylet, tarcza
Patron	miast: Magdeburga, Halle i Coburga oraz rycerzy, piechoty i farbiarzy
Galeria ilustracji w Wikimedia Commons

Święty Maurycy, łac. Mauritius, również Maurycy i towarzysze (zm. ok. 286 lub na przełomie III i IV wieku w Agaunum, dzisiejsze Saint-Maurice d'Agaune) − dowódca oddziału legendarnej Legii Tebańskiej (primicerius), męczennik, święty Kościoła katolickiego, ewangelickiego, ortodoksyjnego i koptyjskiego.

Życie

Według tradycji centurion Maurycy był rzymskim oficerem w Legii Tebańskiej, w której żołnierze byli chrześcijanami. Legion stacjonował w Agaunum na terytorium obecnej Szwajcarii. Miało to miejsce w czasach panowania Dioklecjana i Maksymiana, który znany był z nienawiści do wyznawców Chrystusa. Przed jedną z bitew, z powodu odmowy złożenia pogańskiej ofiary bożkom, poniósł śmierć męczeńską wraz z innymi żołnierzami w liczbie okołu 6 tysięcy (męczennicy z Agaunum). Byli to pozostali dowódcy Legionu: campiductor (z łac. hetman) Eksuperiusz oraz senator militum Kandyd i żołnierze, m.in.: Aleksander z Bergamo i Gereon (dowódca oddziału).

Kult i relikwie

Św. Maurycy na obrazie M. G. Grünewalda.

W miejscu pochówku męczenników Teodor, biskup Octodurum (Martigny w kantonie Valais ), wybudował kaplicę (IV w). Pierwszą pisaną wiadomość o tym przekazał w drugim ćwierćwieczu V wieku biskup Eucheriusz z Lyonu. Wydarzenie to opisał św. Grzegorz z Tours w swojej Historii Franków. Następnie wzniesiono klasztor, przy którym powstało najpierw opactwo, później miasto Saint-Maurice d'Agaune. Badania archeologiczne potwierdziły istnienie kaplicy oraz jamy grobowej.

W 961 roku relikwie św. Maurycego przewieziono do Ratyzbony (Regensburga), a stamtąd do Magdeburga.

Kult św. Maurycego rozpowszechnił się za sprawą św. Lamberta oraz biskupa Magdeburga św. Udalryka (+ 973), stąd też Maurycy odbierał szczególną cześć w Cesarstwie Niemieckim.

Podczas koronacji cesarze otrzymywali do rąk Świętą i Niosącą Krzyż Lancę Cesarską (łac. Sancta et Crucifera Imperialis Lancae), znaną jako włócznia Świętego Maurycego. Kopię tej włóczni podarował cesarz Otto III Bolesławowi Chrobremu. Gest ten był uznaniem niezależności księcia polskiego i przyzwoleniem na koronację. Kopia ta znajduje się w Skarbcu Koronnym na Wawelu.

Patronat

Maurycy jest patronem zakonu św. Maurycego, cesarskiego domu Ottonów, królestwa Burgundii i Longobardów oraz niemieckich miast: Magdeburga, Halle i Coburga.

Jest orędownikiem rycerzy, piechoty, farbiarzy, a także chorych na podagrę.

Dzień obchodów

Wspomnienie liturgiczne świętych męczenników w Kościele katolickim i ewangelickim obchodzone jest 22 września.

Ikonografia

W ikonografii święty przedstawiany jest w krótkiej tunice żołnierza. Ze względu na swoje afrykańskie pochodzenie jest ukazywany jako ciemnoskóry mężczyzna z murzyńskimi rysami, grubymi wargami i kręconymi włosami.

Jego atrybutami są: gałązka palmowa, sztandar z czerwonym krzyżem na białym tle i lanca, koń, miecz, sztylet, tarcza lub tarcza z orłem.

Zobacz też

• kult świętych
• męczennicy wczesnochrześcijańscy
• modlitwa za wstawiennictwem świętego
• parafie i świątynie pod wezwaniem św. Maurycego
• święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
• Włócznia Przeznaczenia

Bibliografia

• Święty Maurycy, męczennik na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 23.08.2010]
• Maurycy, męczennik i jego towarzysze z Legii Tebańskiej na DEON.pl (SJ i Wydawnictwo WAM)