Świadkowie Jehowy w Czechach
| Świadkowie Jehowy w Czechach | |
 |
|
| Kraj |  Czechy |
| Liczebność (2011) |
15 534 |
| Liczba zborów (2011) |
234 |
| Rozpoczęcie działalności | 1891 |
Świadkowie Jehowy w Czechach – wspólnota 15 534 aktywnych członków Świadków Jehowy (głosicieli) w Czechach, należących do 234 zborach, posiadających prawie 100 własnych Sal Królestwa. Na Pamiątce śmierci Jezusa Chrystusa obecnych było 27 006 osób (2011). Działalność w tym kraju koordynuje Biuro Oddziału w Pradze.
Spis treści |
[edytuj] Historia
[edytuj] Początki działalności
W 1891 roku Charles Taze Russell, ówczesny prezes Towarzystwa Strażnica, podróżując po Europie, złożył krótką wizytę w Pradze.
W 1907 roku niejaki Erler z Drezna zaczął co miesiąc jeździć do północnych Czech, aby tam udostępniać ludziom publikacje. Głównie przebywał w Libercu i okolicznych miastach, za każdym razem poświęcając na to dwa lub trzy dni. Rozpowszechniał książkę C. T. Russella Walka Armageddonu.
W 1912 roku istniało już spore grono osób, które tworzyło małe grupki i chrzciło nowych członków. W 1916 roku w mieście Most, Towarzystwo Strażnica otworzyło skład swojej literatury.
W 1922 roku wydano w jezyku czeskim publikację Miliony ludzi z obecnie żyjących nigdy nie umrą! i trzy osoby rozpoczęły wolontariat w charakterze tzw. kolporterów, aby rozpowszechniać ją wśród Czechów. Od roku 1923 co miesiąc ukazywało się 16-stronicowe wydanie Strażnicy w jezyku czeskim (wcześniej rozprowadzano edycje w języku niemieckim. W owym roku został wysłany z Niemiec do działalności kaznodziejskiej na terenie obecnych Czech – Antonín Gleissner wraz z żoną. W 1928 roku na terenie Czech było 25 małych grup, a w nich 106 głosicieli i 6 kolporterów. W sumie rozpowszechniono 64 484 książki i broszury oraz ok. 25 000 czasopism. Otto Estelmann z Niemiec, wyświetlał w 1929 roku Fotodramę Stworzenia. "Pokazano ją w każdym zakątku kraju. Przedsięwzięcie to osiągnęło punkt szczytowy pod koniec 1933 roku, gdy na cztery kolejne projekcje tego filmu wynajęto największe kino w Pradze, Kapitol. Przyszło tyle ludzi, że kino wynajęto na dodatkowe dwa wieczory."[1].
W 1930 roku podjęto starania, aby stworzyć prawne podstawy działalności Świadków Jehowy w ówczesnej Czechosłowacji. Na początku lat 30. XX w. wyznawcą został zecer Bohumil Müller i rozpoczął wolontariat w praskim Domu Betel. W 1932 roku ukazało się języku czeskim czasopismo Złoty Wiek (obecne Przebudźcie się!). Tego samego roku wręczono ludziom 71 200 egzemplarzy. Pierwsza korporacja nazywała się Towarzystwo Biblijne i Traktatowe Strażnica (Oddział Czechosłowacki), która zajmowała się sprowadzaniem publikacji i ich dystrybucją oraz organizacją zebrań. Druga korporacja nazywała się Mezinárodní sdružení badatelů Bible, československá větev (Stowarzyszenie Międzynarodowych Badaczy Pisma Świętego, Oddział Czechosłowacki) z siedzibą w Pradze, która służyła do nadzorowaniu działalności Świadków Jehowy w ówczesnej Czechosłowacji. Otwarto trzy biura tego Stowarzyszenia — każde w innej części republiki. Działalność w Czechach nadzorowało biuro w Brnie, któremu przewodniczył wspomniany Antonín Gleissner. W 1932 roku wielkim bodźcem do działalności Świadków Jehowy, okazał się międzynarodowy kongres w Pradze, na który przybyło około 1500 osób z Czechosłowacji i państw sąsiednich. Prócz tego mnóstwo ludzi obejrzało czterogodzinną wersję Fotodramy stworzenia, pokazywaną w całym kraju. W ciągu zaledwie 10 lat wśród różnych grup językowych mieszkających w tym kraju rozpowszechniono ponad 2 700 000 publikacji tego wyznania[2]. W roku 1933, Towarzystwo Strażnica otworzyło biuro również w Pradze, gdzie zaczęto drukować publikację, ze względu na trudną sytuację w Niemczech, zaistniałą po dojściu Hitlera do władzy. Nadzór nad tym biurem i Domem Betel miał sprawować Karel Kopetzky z Pragi. Wkrótce tych nadzorców zastąpili Josef Bahner i Bohumil Müller. Nowym sługą oddziału został w latach 1937-1939 Heinrich Dwenger. W latach 30. XX w. nadzór nad grupą kolporterów sprawował Martin Pötzinger. W dniach 14 – 16 maja 1932 roku w praskim Teatrze Varieté odbyło się międzynarodowe spotkanie. Program tłumaczono na języki: czeski, niemiecki, rosyjski, słowacki i węgierski. Zebrało się 1500 osób. W 1937 roku, na podobny kongres do Pragi przybyli wyznawcy z Austrii, Węgier, Polski i Niemiec. W sierpniu 1938 roku Świadkom Jehowy zakazano urządzania zebrań, więc zaczęli się spotykać w małych grupach. 1 kwietnia 1939 roku praskie biuro zostało zamknięte.
[edytuj] Okres II wojny światowej i wczesne lata powojenne
W roku 1939 gestapo zaczęło dokonywać aresztowań większości ówczesnych wyznawców tej religii. Wielu osadzono w obozach koncentracyjnych, co przyczyniło się do pozyskania nowych członków wśród więźniów obozowych. Inni pozostający na wolności działali w okresie II wojny światowej w konspiracji. W roku 1945 nawiązywano kontakt ze wszystkimi zborami i z poszczególnymi głosicielami. Rozpoczęto wydawanie Strażnicy na większą skalę.
11 listopada 1945 roku w hali praskiej giełdy rolnej, odbyło się zgromadzenie pod hasłem: Wolność w Nowym Świecie z udziałem 600 obecnych. W ciągu kolejnych 3 lat wygłoszono 1885 podobnych wykładów. W listopadzie 1945 roku Bohumil Müller został oficjalnie nadzorcą Biura Oddziału. Następnego lata wyznawcom udało się kupić czterokondygnacyjny budynek w miejscowości Suchdol pod Pragą. Kraj podzielono na obwody; w każdym było około 20 zborów. W 1946 roku odbyło się zgromadzenie w Brnie, z udziałem 1700 osób. Z tej okazji przyjechał Franz Zürcher z Berna w Szwajcarii. W 1947 roku w programie zgromadzenia w Brnie uczestniczyło trzech przedstawicieli Biura Głównego — Nathan H. Knorr, Milton Henschel i Hayden C. Covington. Obecnych było 2300 osób, a wszystkich ówczesnych Świadków Jehowy na terenie Czechosłowacji ok. 1400.[3][4][5].
[edytuj] Okres prześladowań przez komunistów
28 listopada 1948 roku podczas zgromadzenia w Karlowych Warach rozpoczęła się akcja służby bezpieczeństwa wymierzona przeciw tej organizacji religijnej. Zamknięto Biuro Oddziału, skonfiskowano publikacje religijne, aresztowano wielu wyznawców. Dopiero 4 kwietnia 1949 roku oficjalnie wydano dekret Ministerstwa Spraw Wewnętrznych o zesłaniu Świadków Jehowy do obozów pracy i konfiskacie mienia. Działalność zeszła do podziemia, organizowano spotkania religijne w mieszkaniach prywatnych i w lasach.
Kiedy na początku 1950 roku wszyscy Świadkowie Jehowy zostali wypuszczeni z obozów pracy, okazało się, że ich liczba w całym kraju wzrosła w ciągu dwóch lat o 52% — z 1581 do 2403. W następnym roku zanotowano 38% wzrost. 4 lutego 1952 roku aresztowano 109 wyznawców, wiele dostało wieloletnie kary więzienia (od 10 do 20 lat), innych poddano straszliwej presji psychologicznej, niektórzy przebywali w izolatce przez ponad rok z opaskami na oczach. Majątek wszystkich oskarżonych podległ konfiskacie, utracili również wszelkie prawa obywatelskie[6]. W 1958 roku dzięki technice fotograficznej zaczęto sporządzać miniaturowe wydania Strażnicy. Podczas jednej tygodniowej akcji zespół potajemnie drukował, składał, oprawiał i rozsyłał ok. 12 tysięcy książek.
W maju 1960 roku ogłoszono amnestię dla więźniów politycznych, dlatego większość skazanych Świadków Jehowy także wyszła na wolność. W 1969 roku ok. 300 wyznawców wykorzystało sytuację, kiedy obywatele czechosłowaccy mieli przez krótki okres możliwość swobodnego podróżowania do krajów Europy Zachodniej i udało się na międzynarodowe zgromadzenia pod hasłem Pokój na ziemi do najbliższego miasta kongresowego — do Norymbergi.
W 1975 roku przeprowadzono rewizję w 40 domach i zabrano pół tony literatury religijnej, a ok. 100 wyznawców aresztowano. 1 lutego 1976 roku utworzono pięcioosobowy Komitet Kraju, mający nadzorować działalność Świadków Jehowy w ówczesnej Czechosłowacji. W jego skład weszli: Ondřej Kadlec, Michal Moskal, Bohumil Müller (koordynator), Anton Murín i Eduard Sobička. Świadkowie Jehowy działali wówczas w 220 zborach, w 8 okręgach i 35 obwodach na terenie ówczesnej Czechosłowacji. 1 czerwca 1979 roku w Sekretariacie do spraw Religii przy Prezydium Rządu Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej złożono dokument o podjęcie rozmów w sprawie legalizacji działalności, rozmowy rozpoczęto 22 kwietnia 1980 roku. Następnie w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych złożono wniosek o zarejestrowanie Towarzystwa Strażnica, rząd jednak nie udzielił żadnej odpowiedzi.
Od roku 1980 centralne czeskie biuro mieściło się w Pradze w trzykondygnacyjnym budynku. W latach od 1982 do 1986 zostało wydrukowane i oprawione – w warunkach konspiracyjnych – w pięciu tomach wydanie Pisma Świętego w Przekładzie Nowego Świata w języku czeskim (w 1991 roku otrzymano wydanie jednotomowe). W latach 80. XX w. Świadkowie Jehowy w Czechosłowacji zaczęli stosować technikę offsetową, co bardzo podniosło jakość publikacji drukowanych w podziemnych drukarniach. W tym celu zbudowali własne maszyny offsetowe. W ciągu półtora roku skonstruowali 11 takich urządzeń, z elektronicznie sterowanym rotacyjnym samonakładakiem papieru. Jedna maszyna mogła wydrukować w godzinę 11 000 odbitek dobrej jakości, koordynatorem tych prac był Herbert Adamy. W roku 1987 nastąpiła jedna z ostatnich fal aresztowań. Za wiedzą władz pojechała na kongres do Wiednia spora grupa czeskich Świadków, wcześniej jednostkom udawało się docierać na kongresy organizowane w Polsce. W tym roku na ziemiach czeskich było 9870 wyznawców tej religii. 20 grudnia 1988 roku w sali konferencyjnej hotelu Forum w Pradze, spotkano się z przedstawicielami Ministerstwa Spraw Wewnętrznym w celu omówienia oficjalnej działalności w tym kraju. Milton George Henschel i Theodore Jaracz z Ciała Kierowniczego oraz Willi Pohl z niemieckiego Biura Oddziału. W 1989 roku uzyskano zgodę od służb bezpieczeństwa na wyjazd na kongres do Polski 10 tysięcy czechosłowackich delegatów. Na terenie obecnych Czech było w tym okresie 11 394 Świadków Jehowy.
W roku 1990 zaczęto działać bardziej otwarcie, wyremontowano obiekt praskiego biura religijnego.
[edytuj] Odzyskanie oficjalnych praw do działalności
1 stycznia 1990 roku władze zezwoliły na wznowienie działalności. Wiosną owego roku odbyły się pierwsze zgromadzenia specjalne w większych miastach Czech i Moraw. Np. na zgromadzeniu w Ostrawie w Hali Tatrzańskiej zebrało się 1600 osób. W tym też roku na praskim stadionie im. Evžena Rošický’ego zebrało się 23 876, z czego 1824 osoby ochrzczono. 30 sierpnia 1990 roku w zborze Bechyně oddano do użytku pierwszą w tym kraju Salę Królestwa. Od 9 do 11 sierpnia 1991 roku odbył się kongres międzynarodowy na Stadionie Strahov w Pradze, z liczbą obecnych 74 587 osób. Z całej Czechosłowacji przybyło wówczas 29 119 osób, z Niemiec 26 716, a z Polski 12 895. Pozostałych 5857 delegatów przyjechało z 36 innych krajów. Chrzest przyjęło 2337 nowych wyznawców, z tego 1760 z Czechosłowacji, 480 z Niemiec, a 97 z Polski, a w programie uczestniczyli dwaj członkowie Ciała Kierowniczego, Milton Henschel i Theodore Jaracz. Wcześniej jednak w ciągu dwóch miesięcy 9500 ochotników przeznaczyło 58 000 godzin na dokładne uprzątnięcie stadionu, naprawienie ławek, usprawnienie systemu kanalizacyjnego i jego pomalowanie. Oficjalne zezwolenie na działalność religijną w tym kraju nastąpiło dopiero 1 września 1993 roku. 28 maja 1994 roku oddano do użytku nowy dziesięciopiętrowy budynek otrzymany w darze jako biuro Świadków Jehowy w Czechach. 1 września 1995 roku zaczęło funkcjonować Biuro Oddziału. W skład Komitetu Oddziału weszli: Jan Glückselig, Ondřej Kadlec, Jaromír Leneček, Lubomír Müller i Eduard Sobička. Później Lubomír Müller otrzymał specjalne zadanie w Rosji, a na nowego członka czeskiego Komitetu Oddziału powołano Petra Žitníka. W roku 1996 na kongres do Pragi zjechały duże delegacje współwyznawców z Japonii, Niemiec, Polski i USA. Zebrało się na nim ponad 22 000 osób, a ochrzczono 432 nowych wyznawców. Wiosną 1999 roku czeski Trybunał Konstytucyjny w Brnie wydał orzeczenie, stwierdzające, że nie można dwa razy skazywać tej samej osoby za zgodną z jej sumieniem odmowę pełnienia służby wojskowej[7]. Sporej grupie Świadków Jehowy sprawiło to wielką ulgę.
Na otwarcie rozbudowanego – 4 maja 2002 roku – Domu Betel oraz dwóch Sal Zgromadzeń przyjechał Samuel F. Herd z Ciała Kierowniczego. Ostatnio Świadkowie Jehowy wygrali odszkodowania za uwięzienia z lat 50. XX w.[8]. W 2009 roku, kilkuset czeskich delegatów uczestniczyło w kongresie międzynarodowym w Poznaniu, gdzie program tłumaczono na j. czeski i słowacki. W 2009 roku zanotowano 15 512 głosicieli, a na Pamiątce były obecne 27 293 osoby. Wiosną 2011 do kraju dotarli misjonarze Szkoła Gilead. Obecnie w Czechach program zgromadzeń przedstawiany jest w j. czeskim, czeskim migowym i rosyjskim[9].
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Rocznik Świadków Jehowy 2000, s. 154
- ↑ Świadkowie Jehowy - głosiciele Królestwa Bożego s. 432
- ↑ Rocznik Świadków Jehowy 2000 s. 175
- ↑ Strażnica 1947 s. 318 (en)
- ↑ Przebudźcie się! 22.12.2002 s. 23
- ↑ Rudé právo, 30 marca 1953
- ↑ Lidové Noviny 11.03.1999 Z Brna dobiega głos rozsądku
- ↑ radio.cz
- ↑ jw.org
|
|||||
