Światło chemiczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
1. Plastikowa obudowa.
2. Szklany pojemnik z roztworem nadtlenku wodoru.
3. Roztwór estru kwasu szczawiowego i barwnika fluorescencyjnego.
4. Po zgięciu wewnętrzny, szklany pojemnik pęka i roztwory mieszają się.
5. Po wymieszaniu roztworów światło chemiczne zaczyna świecić.

Światło chemiczne – świetlik (ang. Glow stick, Lightstick) jednorazowe źródło światła zbudowane z plastikowego pojemnika zawierającego dwie odizolowane ciecze (jedną w szklanym pojemniku), które po wymieszaniu zaczynają świecić. Światło chemiczne aktywuje się przez zgięcie plastikowego pojemnika zewnętrznego aż do złamania (lub zgniecenia) szklanego pojemnika wewnętrznego. Światło chemiczne może świecić od 5 minut (ultra intensywne) do 12 godzin. Produkowane są świetliki w różnych barwach: zielone (te z reguły świecą najdłużej), czerwone, pomarańczowe, różowe, żółte, niebieskie, fioletowe i białe oraz świecące w podczerwieni.

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwa 'światło chemiczne' jest nazwą opisową, stosowaną z braku lepszej nazwy polskiej. Nazwa 'świetlik' stosowana jest przez analogię do świetlika świętojańskiego (Lampyris noctiluca) - owada z rodziny świetlikowatych (Lampyridae) z rzędu chrząszczy (Coleoptera). Światło wytwarzane przez świetlika świętojańskiego powstaje w wyniku bioluminescencyjnej reakcji chemicznej katalizowanej lucyferazą.

Historia światła chemicznego[edytuj | edytuj kod]

Wiki letter w.svg Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Sposób działania[edytuj | edytuj kod]

Po aktywacji i wymieszaniu roztworów zachodzi reakcja chemiczna w wyniku której substancja fotouczulająca świeci.

Utlenianie szczawian difenylu (na górze), rozkład 1,2-dioksoetanodionu (w środku), uwolnienie energii z barwnika (na dole)

Substancja fotouczulająca[edytuj | edytuj kod]

  • 9,10-difenyloantracen – barwa niebieska
  • 9,10-bis(fenyloetynylo)antracen, 2-chloro-9,10-bis(fenyloetynylo)antracen – barwa zielona
  • tetracen – barwa zielono-żółta
  • 1-chloro-9,10-bis(fenyloetynylo)antracen, rubren – barwa żółta
  • 5,12-bis(fenyletynylo)naftacen, rodamina 6G – barwa pomarańczowa
  • rodamina B – barwa czerwona

Utleniacz[edytuj | edytuj kod]

Bezwodny nadtlenek wodoru w aprotycznym rozpuszczalniku polarnym np. DMSO lub DMF.

Reduktor[edytuj | edytuj kod]

Estry fenolowe kwasu szczawiowego i ich pochodne:

  • szczawian difenylu – Cyalume – DPO
  • szczawian bis(2,4-dinitrofenylowy) – DNPO
  • szczawian bis(2,4,6-trinitrofenylowy) – TEPO
  • szczawian bis(2,4,6-trichlorofenylowy) – TCPO
  • szczawian bis(2,4,6-trichlorofenylo-6- karbopentoksyfenylowy) – CPPO
  • szczawian tert-butylu

Aktywatory[edytuj | edytuj kod]

Alkohol tert-butylowy i salicylan sodu.

Rozpuszczalniki[edytuj | edytuj kod]

Fosforan trifenylu, ftalanu dimetylu, DMSO lub DMF.

Świetliki IR[edytuj | edytuj kod]

Świetliki podczerwone świecą światłem podczerwonym, niewidocznym gołym okiem. Widoczne są przez urządzania noktowizyjne: noktowizory i celowniki noktowizyjne, kamery przemysłowe i amatorskie np. serii Sony NightVision oraz niektóre rodzaje cyfrowych aparatów fotograficznych. Mogą służyć do oświetlenia, skrytego powiadamiania lub oznaczania celów.

Zastosowanie światła chemicznego[edytuj | edytuj kod]

Zastosowanie cywilne[edytuj | edytuj kod]

  • Oświetlenie w namiotach;
  • Oznakowanie wycieczek w górach oraz wskazywanie miejsca położenia;
  • Oświetlenie i oznaczenie pozycji nurka podczas nurkowania;
  • Wyposażenie plecaków i apteczek ratowniczych;
  • Oświetlenie w górach, na stokach narciarskich oraz podczas nurkowania;
  • Odczytywanie map, planów;
  • Poruszanie się w podziemiach;
  • Podczas polowań do oznakowania pozycji myśliwych;
  • Wędkarstwo - nocny wskaźnik brań;
  • W gospodarstwie domowym jako oświetlenie awaryjne;
  • Oświetlenie zastępcze do samochodu;

Zastosowanie wojskowe[edytuj | edytuj kod]

  • Oznakowanie dozorów światłem widocznym wyłącznie w podczerwieni;
  • Oznakowanie rejonów podjęcia przez śmigłowce oraz punktów zmiany kierunku dla śmigłowców i punktów naprowadzania na cel;
  • Oznakowanie rubieży własnych wojsk i sprzętu przed ogniem własnych śmigłowców i samolotów;
  • Oznakowanie dróg wejścia i wyjścia z rejonów oraz przejść w zaporach i przeszkodach dla wojsk własnych;
  • Przekazywanie sygnałów natychmiastowej ewakuacji i niebezpieczeństwa oraz pomocy przez każdego żołnierza;
  • Oświetlenie samochodów, motocykli w kolumnie podczas używania przyrządów noktowizyjnych;
  • Oświetlenie obozowisk, punktów dowodzenia, punktów amunicyjnych, magazynów broni oraz innych elementów zabezpieczenia logistycznego bez konieczności montażu agregatów i zapewniania oświetlenia elektrycznego;

Alternatywy dla świetlików chemicznych[edytuj | edytuj kod]

  • Elektroluminescencyjne Krill Light zasilane bateriami AA lub AAA
  • Diodowe lampki Glo-Toob zasilane bateriami A23 lub CR123
  • Diodowe lampki rurkowe LazerBrite zasilane bateriami CR2032
  • Marker stroboskopowy MS-2000M zasilany bateriami AA

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]