Światło chemiczne
2. Szklany pojemnik z roztworem nadtlenku wodoru.
3. Roztwór estru kwasu szczawiowego i barwnika fluorescencyjnego.
4. Po zgięciu wewnętrzny, szklany pojemnik pęka i roztwory mieszają się.
5. Po wymieszaniu roztworów światło chemiczne zaczyna świecić.
Światło chemiczne – świetlik (ang. Glow stick, Lightstick) jednorazowe źródło światła zbudowane z plastikowego pojemnika zawierającego dwie odizolowane ciecze (jedną w szklanym pojemniku), które po wymieszaniu zaczynają świecić. Światło chemiczne aktywuje się przez zgięcie plastikowego pojemnika zewnętrznego aż do złamania (lub zgniecenia) szklanego pojemnika wewnętrznego. Światło chemiczne może świecić od 5 minut (ultra intensywne) do 12 godzin. Produkowane są świetliki w różnych barwach: zielone (te z reguły świecą najdłużej), czerwone, pomarańczowe, różowe, żółte, niebieskie, fioletowe i białe oraz świecące w podczerwieni.
Spis treści |
Nazewnictwo [edytuj]
Nazwa 'światło chemiczne' jest nazwą opisową, stosowaną z braku lepszej nazwy polskiej. Nazwa 'świetlik' stosowana jest przez analogię do świetlika świętojańskiego (Lampyris noctiluca) - owada z rodziny świetlikowatych (Lampyridae) z rzędu chrząszczy (Coleoptera). Światło wytwarzane przez świetlika świętojańskiego powstaje w wyniku bioluminescencyjnej reakcji chemicznej dzięki enzymowi lucyferazie.
Historia światła chemicznego [edytuj]
Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, Sposób działania [edytuj]
Po aktywacji i wymieszaniu roztworów zachodzi reakcja chemiczna w wyniku której substancja fotouczulająca świeci.
Substancja fotouczulająca [edytuj]
- 9,10-difenyloantracen – barwa niebieska
- 9,10-bis(fenyloetynylo)antracen, 2-chloro-9,10-bis(fenyloetynylo)antracen – barwa zielona
- tetracen – barwa zielono-żółta
- 1-chloro-9,10-bis(fenyloetynylo)antracen – barwa żółta
- 5,12-bis(fenyletynylo)naftacen, rodamina 6G – barwa pomarańczowa
- rodamina B – barwa czerwona
Utleniacz [edytuj]
Bezwodny nadtlenek wodoru w aprotycznym rozpuszczalniku polarnym np. DMSO lub DMF.
Reduktor [edytuj]
Estry fenolowe kwasu szczawiowego i ich pochodne:
- szczawian difenylu – Cyalume – DPO
- szczawian bis(2,4-dinitrofenylowy) – DNPO
- szczawian bis(2,4,6-trinitrofenylowy) – TEPO
- szczawian bis(2,4,6-trichlorofenylowy) – TCPO
- szczawian bis(2,4,6-trichlorofenylo-6- karbopentoksyfenylowy) – CPPO
- szczawian tert-butylu
Aktywatory [edytuj]
Alkohol tert-butylowy i salicylan sodu.
Rozpuszczalniki [edytuj]
Fosforan trifenylu, ftalanu dimetylu, DMSO lub DMF.
Świetliki IR [edytuj]
Świetliki podczerwone świecą światłem podczerwonym, niewidocznym gołym okiem. Widoczne są przez urządzania noktowizyjne: noktowizory i celowniki noktowizyjne, kamery przemysłowe i amatorskie np. serii Sony NightVision oraz niektóre rodzaje cyfrowych aparatów fotograficznych. Mogą służyć do oświetlenia, skrytego powiadamiania lub oznaczania celów.
Zastosowanie światła chemicznego [edytuj]
Zastosowanie cywilne [edytuj]
- Oświetlenie w namiotach;
- Oznakowanie wycieczek w górach oraz wskazywanie miejsca położenia;
- Oświetlenie i oznaczenie pozycji nurka podczas nurkowania;
- Wyposażenie plecaków i apteczek ratowniczych;
- Oświetlenie w górach, na stokach narciarskich oraz podczas nurkowania;
- Odczytywanie map, planów;
- Poruszanie się w podziemiach;
- Podczas polowań do oznakowania pozycji myśliwych;
- Wędkarstwo - nocny wskaźnik brań;
- W gospodarstwie domowym jako oświetlenie awaryjne;
- Oświetlenie zastępcze do samochodu;
Zastosowanie wojskowe [edytuj]
- Oznakowanie dozorów światłem widocznym wyłącznie w podczerwieni;
- Oznakowanie rejonów podjęcia przez śmigłowce oraz punktów zmiany kierunku dla śmigłowców i punktów naprowadzania na cel;
- Oznakowanie rubieży własnych wojsk i sprzętu przed ogniem własnych śmigłowców i samolotów;
- Oznakowanie dróg wejścia i wyjścia z rejonów oraz przejść w zaporach i przeszkodach dla wojsk własnych;
- Przekazywanie sygnałów natychmiastowej ewakuacji i niebezpieczeństwa oraz pomocy przez każdego żołnierza;
- Oświetlenie samochodów, motocykli w kolumnie podczas używania przyrządów noktowizyjnych;
- Oświetlenie obozowisk, punktów dowodzenia, punktów amunicyjnych, magazynów broni oraz innych elementów zabezpieczenia logistycznego bez konieczności montażu agregatów i zapewniania oświetlenia elektrycznego;
Alternatywy dla świetlików chemicznych [edytuj]
- Elektroluminescencyjne Krill Light zasilane bateriami AA lub AAA
- Diodowe lampki Glo-Toob zasilane bateriami A23 lub CR123
- Diodowe lampki rurkowe LazerBrite zasilane bateriami CR2032
- Marker stroboskopowy MS-2000M zasilany bateriami AA
