Świdrak okrętowiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Świdrak okrętowiec
Teredo navalis[1]
Linnaeus, 1758
Świdrak okrętowiec
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ mięczaki
Podtyp muszlowce
Gromada małże
Podgromada Heterodonta
Rząd Myoida
Rodzina świdrakowate
Rodzaj Teredo
Gatunek świdrak okrętowiec

Świdrak okrętowiec, świdrak okrętowy (Teredo navalis) – inwazyjny gatunek małża blaszkoskrzelnego z rodziny świdrakowatych (Teredinidae) charakteryzujący się zdolnością trawienia celulozy. Jest szeroko rozprzestrzeniony w wodach całego świata. W polskiej części Bałtyku jest gatunkiem obcym[2], zawleczonym.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Przekrój przez kawałek drewna zaatakowany przez świdraki. Każdy otwór i tunel utworzony został przez innego osobnika

Osiąga długość 20-30 cm (najdłuższy odnotowany okaz miał 59 cm), średnicę ok. 8 mm[3]. Przedni koniec ciała ma zasłonięty białą muszlą, składającą się z dwóch trójkątnych części[4]. Żyje w morzach i oceanach. Dymorfizm płciowy nie jest zaznaczony[5].

Żywi się drewnem i planktonem. Obrotami muszli drąży w drewnie korytarz. Przyczynia się do niszczenia podwodnych elementów drewnianych[6] m.in. na nabrzeżach, w pomostach, molach, dokach i statkach morskich.

Rozprzestrzenianie[edytuj | edytuj kod]

Historycznie największe skupiska świdraków znajdują się w Morzu Karaibskim, skąd roznoszone są po innych morzach, m.in. przyczepione do dna przepływających tamtędy statków, a także w ich zbiornikach balastowych. Ponieważ świdrak preferuje wody ciepłe i o stosunkowo wysokim stopniu zasolenia, dotychczas w zasadzie nie był spotykany w Morzu Bałtyckim, dzięki czemu wraki zatopionych w nim drewnianych statków i okrętów nie uległy całkowitemu zniszczeniu i przetrwały pod wodą kilka stuleci (tak jak szwedzki galeon Vasa, który zatonął w porcie w Sztokholmie w 1628, podniesiony z dna w II połowie XX wieku i przekształcony w muzeum).

Schemat działania świdraka atakującego kawałek drewna

Od końca XX wieku obserwowana jest jednak coraz powszechniejsza obecność świdraka także w Bałtyku.

Przypisy

  1. Teredo navalis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Teredo navalis (Linnaeus 1758). W: Gatunki Obce w Polsce [on-line]. [[Instytut Ochrony Przyrody PAN|]]. [dostęp 2011-10-03].
  3. Kai N. Hoppe. Teredo Navalis — the Cryptogenic Shipworm. , s. 117, 2002. (ang.). 
  4. SeaLifeBase (ang.). [dostęp 2015-04-24].
  5. Rosenberg, G., Gofas, S.: Teredo navalis (ang.). World Register of Marine Species. [dostęp 3 października 2011].
  6. Mały słownik zoologiczny. Bezkręgowce. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984. ISBN 83-214-0428-6.