Świdrowiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Świdrowiec
Trypanosoma cruzi crithidia.jpeg
Trypanosoma cruzi
Systematyka
Domena eukarionty
Supergrupa Excavata
Typ Euglenozoa
Gromada kinetoplastydy
Rząd Trypanosomatida
Rodzina świdrowce
Rodzaj świdrowiec
Nazwa systematyczna
Trypanosoma
Gruby, 1843
Systematyka w Wikispecies Systematyka w Wikispecies

Świdrowiec (Trypanosoma) – rodzaj pasożytniczych pierwotniaków należących do rodziny świdrowców (Trypanosomatidae), będących pasożytami bezwzględnymi zwierząt kręgowych w tym człowieka.

Dojrzałe postacie zwane trypomastigota pasożytują w krwi zwierząt kręgowych i człowieka. Wektorem przenoszącym oraz drugim żywicielem są różne gatunki much, kleszczy. U ryb i płazów świdrowce są przenoszone przez pijawki[1]. Jedynym wyjątkiem jest Trypanosoma equiperdum która nie posiada drugiego żywiciela.

Na podstawie różnic w przebiegu cyklu rozwojowym świdrowce dzielą się na grupy Salivaria i Stercoraria[2].

Trypanosomy występują jako pasożyty ssaków oraz wielu gatunków ryb morskich i słodkowodnych, a także płazów, gadów i ptaków. Trypanosomy dzielimy na następujące podrodzaje[3]:

w których występują poniższe gatunki:

Oprócz wyżej wymienionych gatunków istnieje grupa trypanosom ptasich, która jest słabo opisana i udokumentowana a ich status to nomina dubia. Należą tutaj następujące gatunki[36]:

Oprócz systematyki tradycyjnej inny podział rodzaju Trypanosoma wprowadza kladystyka[24]. Wyróżniane są tutaj następujące klady:

  • Trypanosoma cruzi klad – składający się z następujących gatunków[24]:
    • T. cruzi
    • T. dionisii
    • T. rangeli
    • T. vespertilionis
  • Trypanosoma brucei klad – składający się z następujących gatunków[24]:
    • T. b. brucei
    • T. b. rhodesiense
    • T. b. gambiense
    • T. evansi
    • T. equiperdum
    • T. congolense
    • T. godfreyi
    • T. simiae
    • T. vivax

Większość pasożytów z tego kladu jest przenoszone poprzez muchówki z rodzaju tse-tse.

  • T. lewisi klad – składa się z następujących gatunków[21]:
    • T. microti
    • T. lewisi
    • T. nabiasi

Wszystkie trypanosomy z tego kladu są przenoszone poprzez muchy[21].

  • Aquatics klad – należą tutaj gatunki izolowane z krwi ryb morskich i słodkowodnych, płazów oraz pijawek[2].

Składa się z następujących gatunków[24]:

    • T. cobitis
    • T. carassii
    • T. boissoni
    • T. triglae
    • T. binney
    • T. rotatorium
    • T. therezieni
    • T. mega
  • Lizard clad – składający się z następujących gatunków[21]:
    • Trypanosoma varani
    • Trypanosoma scelopori

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 1,17 1,18 1,19 1,20 1,21 1,22 1,23 1,24 1,25 1,26 1,27 1,28 1,29 1,30 1,31 1,32 1,33 1,34 1,35 1,36 1,37 1,38 1,39 1,40 1,41 1,42 1,43 1,44 1,45 1,46 1,47 1,48 1,49 1,50 1,51 1,52 1,53 1,54 1,55 1,56 1,57 1,58 1,59 1,60 1,61 1,62 1,63 1,64 1,65 1,66 1,67 1,68 Neelima Gupta. Historical review of piscine trypanosomiasis and survey of Indian Trypanosoma. „Journal of Parasitic Diseases”. 30 (2), s. 101-115, 2006. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 J . R . Stevens, H.A. Noyes, C . J . Schofield, W. Gibson. The Molecular Evolution of Trypanosomatidae. „Advances in Parasitology”. 48, s. 1-54, 2001. 
  3. Протисты.Руководство по зоологии ч.1. s. 248-251.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Nadirah K. Al-Salim, A.M. Salim Al-Daraji. Trypanosoma arabica sp. n. from the freshwater fish Silurus triostegus Heckel in Iraq. „Acta Ichthyologica et Piscatoria”. 20 (2), s. 85-89, 1990. 
  5. 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 5,12 5,13 Molyneux D.H.. Developmental patterns in trypanosomes of the subgenus Herpetosoma. „Ann. Soc. belge Med. trop.”. 50 (2), s. 229-238, 1970. 
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 6,8 6,9 Felipe Guhl, Gustavo Adolfo Vallejo. Trypanosoma (Herpetosoma) rangeli Tejera, 1920 - An Updated Review. „Mem Inst Oswaldo Cruz, Rio de Janeiro”. 98(4), s. 435-442, 2003. 
  7. El-Tantawy S.A.M, El-Sherbiny H.A.E.. Some Protozoan Parasites Infecting Catfish Clarias gariepinus Inhabiting Nile Delta Water of the River Nile, Dakahlia Province, Egypt. „Journal of American Science”. 6 (9), s. 676-696, 2010. 
  8. 8,00 8,01 8,02 8,03 8,04 8,05 8,06 8,07 8,08 8,09 8,10 8,11 Hussein A. N. A., Rabie S. A., Mohammed N. E., Hussein N. M.. Light and Scanning Electron Microscopic Studies of Trypanosomes Parasites Infecting Freshwater Fishes in Qena Governorate, Egypt. „Egypt. Acad. J. biolog. Sci.”. 2 (1), s. 17-31, 2010. 
  9. 9,00 9,01 9,02 9,03 9,04 9,05 9,06 9,07 9,08 9,09 9,10 D. K. Gupta, N. Gupta i R. Gangwar. Two new species of Trypanosoma from freshwater fish (Heteropneustes fossilis and Channa punctatus) from Bareilly, India. „Journal of Parasitic Diseases”. 30 (1), s. 58-63, 2006. ISSN 0971-7196. 
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 Gediminas Valkiunas, Tatjana A. Iezhova, Jenny S. Carlson, Ravinder N. M. Sehgal. Two new trypanosoma species from african birds, with notes on the taxonomy of avian trypanosomes. „J. Parasitol.”. 97(5), s. 924–930, 2011. 
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 11,6 SamirR J. Bilal, Shamall M. A. Abdullah. Protozoa and crustacea infesting some Cyprynid fishes from Bahdinan river in Kurdistan region-Iraq. „J. Duhok Univ.”. 12 (1) Special Issue, s. 10-112, 2008. 
  12. 12,0 12,1 12,2 Prost M: Choroby ryb. s. 176.
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 13,5 13,6 13,7 Jamie Stevens, Harry Noyes, Wendy Gibson. The Evolution of Trypanosomes Infecting Humans and Primates. „Mem Inst Oswaldo Cruz, Rio de Janeiro”. 93 (5), s. 669-676, 1988. 
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 B. D. Joshi. Three new species of haematozoans from freshwater teleosts (pisces). „Proc. Indian Acad. Sci.”. 91 (4), s. 397-406, 1982. 
  15. 15,0 15,1 15,2 15,3 15,4 Ravinder N. M. Sehgal, Gediminas Valkiunas, Tatjana A. Iezhova, and Thomas B. Smith. Blood parasites of chickens in Uganda and Cameroon with molecular descriptions of Leucocytozoon schoutedeni and Trypanosoma gallinarum. „J. Parasitol.”. 92 (6), s. 1336–1343, 2006. 
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 L. M. Mcinnesi, A. Gillett, U.M. Ryan, J. Austen, R. S. F. Campbell, J. Hanger i S. A. Reid. Trypanosoma irwini n. sp (Sarcomastigophora: Trypanosomatidae) from the koala (Phascolarctos cinereus). „Parasitology”. 136, s. 875-885, 2009. 
  17. 17,0 17,1 17,2 17,3 17,4 17,5 17,6 17,7 17,8 17,9 P B Hamilton, J R Stevens, P Holz, B Boag, B Cooke, W C Gibson. Blackwell Publishing, Ltd. The inadvertent introduction into Australia of Trypanosoma nabiasi , the trypanosome of the European rabbit ( Oryctolagus cuniculus ), and its potential for biocontrol. „Molecular Ecology”. 14, s. 3167–3175, 2005. 
  18. 18,0 18,1 S. M. Bower i P. T. K. Woo. The prevalence of Trypanosoma catostomi in white sucker (Catostomus commersoni) from southern Ontario. „J Wildl Dis.”. 15 (3), s. 429-431, 1979. 
  19. Протисты.Руководство по зоологии ч.1. s. 248-249.
  20. 20,0 20,1 20,2 20,3 20,4 Narasimhamurti C. C., Saratchandra B.. Two new species of trypanosomes, Trypanosoma channai n. sp. from Channa punctata and Trypanosoam qadrii n. sp. from Clarias batrachus. „Proc. Indian Acad. Sci.”. 89 (4), s. 371-376, 1980. 
  21. 21,00 21,01 21,02 21,03 21,04 21,05 21,06 21,07 21,08 21,09 21,10 21,11 Patrick B. Hamilton, Wendy C. Gibson, Jamie R. Stevens. Patterns of co-evolution between trypanosomes and their hosts deduced from ribosomal RNA and protein-coding gene phylogenies. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 44, s. 15-25, 2007. 
  22. Kathryn A. Jakes, Peter O’Donoghue, Margaret Munro, Robert Adlard. Hemoprotozoa of freshwater turtles in Queensland. „Journal of Wildlife Diseases”. 37(1), s. 12-19, 2001. 
  23. 23,0 23,1 23,2 23,3 23,4 23,5 23,6 El-Tantawy S.A.M, El-Sherbiny H.A.E. Some Protozoan Parasites Infecting Catfish Clarias gariepinus Inhabiting Nile Delta Water of the River Nile, Dakahlia Province, Egypt. „Journal of American Science”. 6 (9), s. 676-696, 2010. 
  24. 24,0 24,1 24,2 24,3 24,4 24,5 Jamie R. Stevens, Wendy C. Gibson. The evolution of pathogenic trypanosomes. „Cad. Saúde Pública, Rio de Janeiro”. 15(4), s. 673-684, 1999. 
  25. Jan Votýpka, Julius Lukeš i Miroslav Obornik. Phylogenetic relationship of Trypanosoma corvi with other avian Trypanosomes. „Acta Protozool.”. 43, s. 225-231, 2004. 
  26. 26,0 26,1 26,2 26,3 Karbowiak, Grzegorz Wita, Irena Rychlik, Leszek. Trypanosoma (Megatrypanum) ornata sp. n., a Parasite of the Eurasian Water Shrew Neomys fodiens (Pennant, 1771). „Acta Protozoologica”. 44, s. 363-367, 2005. 
  27. 27,00 27,01 27,02 27,03 27,04 27,05 27,06 27,07 27,08 27,09 27,10 Mariangela Ziccardi, Ricardo Lourenço-de-Oliveira. The Infection Rates of Trypanosomes in Squirrel Monkeys at Two Sites in the Brazilian Amazon. „Mem Inst Oswaldo Cruz, Rio de Janeiro”. 92(4), s. 465-470, 1997. 
  28. 28,0 28,1 28,2 28,3 28,4 28,5 Lizundia R, Newman C, Buesching CD, Ngugi D, Blake D i inni. Evidence for a Role of the Host-Specific Flea (Paraceras melis) in the Transmission of Trypanosoma (Megatrypanum) pestanai to the European Badger. „PLoS ONE”. 6 (2), 2011. 
  29. Orecka-Grabda Teresa, Wierzbicka Jadwiga. Observations on Trypanosoma granulosum Laveran et Mesnil, 1902 (Protozoa, Kinetoplastida), a blood parasite of eel, Anguilla anguilla (L.). „Acta Ichthyologica et Piscatoria”. 26 (1), s. 39-47, 1996. 
  30. Zemao Gu, Jianguo Wang, Xiaoli Ke, Yang Liu, Xiaoling Liu, Xiongning Gong, Aihua Li. Phylogenetic position of the freshwater fish trypanosome, Trypanosoma ophiocephali (Kinetoplastida) inferred from the complete small subunit ribosomal RNA gene sequence. „Parasitol Res”. 106, s. 1039-1042, 2010. 
  31. 31,0 31,1 T. V. Barrett; R. D. Naiff. Trypanosomes of the subgenus Megatrypanum from armadillos (Xenarthra: Dasypodidae). „Mem. Inst. Oswaldo Cruz”. 85 (4), s. 407-411, 1990. 
  32. 32,0 32,1 Каталог паразитов пресноводных рыб Северной Азии. s. 9.
  33. 33,0 33,1 33,2 33,3 Patrick T. K. Woo. Sensitivity of diagnostic techniques in determining the prevalence of anuran trypanosomes. „journal of Wildlife Diseases”. 19(1), s. 24-26, 1983. 
  34. 34,0 34,1 34,2 Sam R. Telford. A review of the trypanosomes from lizards of the family Iguanidae ( sensu lato ), including the descriptions of five new species, and an evaluation of the effect of host difference upon taxonomic characters of saurian trypanosomes. „Systematic Parasitology”. 34 (3), s. 215-237, 1996. 
  35. Zemao Gu, Jianguo Wang, Ming Li, Jinyong Zhang, Xiaoning Gong. Redescription of Trypanosoma siniperca Chang 1964 from freshwater fish of China based on morphological and molecular data. „Parasitol Res”. 100, s. 395–400, 2007. 
  36. Gediminas Valkiunas, Tatjana A. Iezhova, Jenny S. Carlson, Ravinder N. M. Sehgal. Two new trypanosoma species from african birds, with notes on the taxonomy of avian trypanosomes. „J. Parasitol.”. 97(5), s. 924–930, 2011. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Hoare CA: The trypanosomes of mammals. Oxford: Blackwell Scientific Publications, 1972.
  • Prost M: Choroby ryb. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1989. ISBN 83-09-01335-3.
  • Stanisław Furmaga: Choroby pasożytnicze zwierząt domowych. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1983. ISBN 83-09-00671-3.
  • Lech Jerzy Gundłach, Andrzej Bernard Sadzikowski. Inwazje pierwotniaków u koni. „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin - Polonia”. 61 (4), s. 31-44, 2006. 
  • Anna Czapik: Podstawy protozoologii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992. ISBN 83-01-01681-7.
  • Протисты.Руководство по зоологии ч.1. Санкт Петербург: Наука, 2000. ISBN 5-02-025864-4.
  • Пугачев О.Н.: Каталог паразитов пресноводных рыб Северной Азии.. Зоологический институт РАН, 2001.