Świdrowiec nagany

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Świdrowiec nagany
Tb brucei.jpg
Postać komórki Trypanosoma brucei brucei (TREU667) we krwi. Zdjęcie z mikroskopu fazowo-kontrastowego, czarny odcinek ma długość 10 µm
Systematyka
Domena eukarionty
Supergrupa Excavata
Typ Euglenozoa
Gromada kinetoplastydy
Rząd Trypanosomatida
Rodzina świdrowce
Rodzaj świdrowiec
Gatunek świdrowiec nagany
Nazwa systematyczna
Trypanosoma brucei
Plimmer i Bradford, 1899
Synonimy
* Trypanosoma pecaudi
  • Trypanosoma togolense Mesnil i Brimont, 1909[1]
  • Trypanosoma ugandae Stephens i Blacklock, 1913[1]
  • Trypanosoma multiforme Kinghorn i inni, 1913[1]
  • Trypanosoma anceps Bruce i inni, 1914[1]
  • Trypanosoma dukei Knuth i duToit, 1921[1]
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Świdrowiec nagany (Trypanosoma brucei) lub (Trypanosoma brucei brucei) – gatunek świdrowca z rodziny świdrowców. Pasożyt ten został odkryty i po raz pierwszy uznany za sprawcę choroby nagana u cieląt przez Sir Davida Bruce w 1894 roku[1].

Długość ciała waha się od 12 do 35 µm, szerokość 1,5 do 4 µm. Porusza się za pomocą wici. Charakteryzuje się wrzecionowatym kształtem. W obrębie gatunku może występować znaczny poliformizm. T. brucei w krwi obwodowej może występować w dwóch formach:

  • forma krótka, szeroka, bez wolnej wici[1].
  • forma długa, wąska z wolną wicią o długości połowy bądź 1/3 długości ciała pasożyta[1].

Wywołuje u zwierząt (jako jeden z trzech świdrowców) chorobę nagana. Jest przenoszony przez muchy z rodzaju tse-tse[2] takie jak: Glossina morsitans, Glossina pallidipes, Glossina swynnertoni. Pasożytuje w osoczu krwi, chłonce oraz w płynie mózgowo-rdzeniowym. U kotów występuje tylko we krwi[1]. Rezerwuarem pasożyta są dzikie przeżuwacze, głównie antylopy.

Rozwój T. brucei odbywa się u dwóch żywicieli – najprzód w organizmie kręgowca, gdzie następuje rozmnażanie przez podział podłużny, potem u drugiego żywiciela, którym jest bezkręgowiec – gdzie tworzą się inwazyjne formy metacykliczne trypomastigota powstające podczas podziału podłużnego i jednoczesnej niepełnej cyklomorfozy przechodząc poprzez stadium crithidia.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 Feline clinical parasitology. s. 60.
  2. 2,0 2,1 Lech Jerzy Gundłach, Andrzej Bernard Sadzikowski. Inwazje pierwotniaków u koni. „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin - Polonia”. 61 (4), s. 31-44, 2006. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Furmaga: Choroby pasożytnicze zwierząt domowych. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1983. ISBN 83-09-00671-3.
  • Протисты.Руководство по зоологии ч.1. Санкт Петербург: Наука, 2000. ISBN 5-02-025864-4.
  • Dwight D. Bowman: Feline clinical parasitology. Ames: Iowa State University Press, 2002. ISBN 0-8138-0333-0.