Świecznik rozgałęziony

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Świecznik rozgałęziony
Clavicorona pyxidata G7 (2).jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina szyszkogłówkowate
Rodzaj świecznik
Gatunek świecznik rozgałęziony
Nazwa systematyczna
Artomyces pyxidatus (Pers.) Jülich
Biblthca Mycol. 85: 399 (1982)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Charakterystyczne miseczkowato zakończone rozgałęzienia

Świecznik rozgałęziony (Artomyces pyxidatus (Pers.) Jülich ) – gatunek grzybów należący do rodziny szyszkogłówkowatych (Auriscalpiaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji: Auriscalpiaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda[2]. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był także jako goździeniec kieliszkowaty i goździeniec kubkowaty, a Władysław Wojewoda w 2003 zaproponował nazwę świecznica rozgałęziona[3]. Niektore synonimy naukowe[4]:

  • Clavaria coronata Schwein. 1832
  • Clavaria pyxidata Pers.1794
  • Clavicorona coronata (Schwein.) Doty, 1947
  • Clavicorona pyxidata (Pers.) Doty, 1947
  • Merisma pyxidatum (Pers.) Spreng. 1827

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owocnik

Krzaczkowaty, o wysokości 2-4, wyjątkowo do 8 cm. Krzaczek wyrasta z jednego grubego pnia, który ku górze wielokrotnie rozgałęzia się na coraz cieńsze gałązki (jak w kandelabrze). czym Ostatnie rozgałęzienie jest miseczkowato rozszerzone, a z brzegów miseczki wyrasta kilka drobnych wyrostków. Gałązki są wzniesione do góry i dość gęste, tak że krzaczek jest zwarty. Barwa od bladocielistej przez bladożółtą do ochrowożółtej[5]. W Ameryce Północnej owocnik osiąga rozmiary: 4-13 cm wysokości i 2-10 cm szerokości[6].

Miąższ

Elastyczny, o barwie od białawej do jasnożółtej. Potarty lub uszkodzony brązowieje[5]. Smak łagodny lub lekko pieprzny, zapach niewyraźny, czasami przypomina pieczone ziemniaki[6].

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników biały. Zarodniki eliptyczne z maleńką kropelką i bardzo drobno brodawkowane, o rozmiarach 8-11 × 5-6 μm. Cystydy o rozmiarach 50 ×9 μm i różnych kształtach, czasami ledwo tylko wystające[6].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Ameryce Północnej, w Azji i w Europie[6]. Rośnie w lasach, na butwiejących pniach i pniakach drzew liściastych (na brzozie omszonej, topoli osice i innych), ale także na iglastych (na świerku). Owocniki wytwarza od lipca do października[3].

W Polsce gatunek dość rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status V – narażony na wyginięcie[7]. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Anglii, Szwecji, Niemczech[3].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof[3], grzyb niejadalny[5].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2014-01-22].
  2. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2014-02-22].
  5. 5,0 5,1 5,2 Atlas grzybów. świecznica rozgałęziona - Clavicorona pyxidata. [dostęp 2014-02-22].
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 MushroomExpert (ang.). [dostęp 2014-02-22].
  7. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.