Świecznik rozgałęziony

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Świecznik rozgałęziony
Świecznik rozgałęziony: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina szyszkogłówkowate
Rodzaj świecznik
Gatunek świecznik rozgałęziony
Nazwa systematyczna
Artomyces pyxidatus (Pers.) Jülich
Biblthca Mycol. 85: 399 (1982)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Charakterystyczne miseczkowato zakończone rozgałęzienia

Świecznik rozgałęziony (Artomyces pyxidatus (Pers.) Jülich ) – gatunek grzybów należący do rodziny szyszkogłówkowatych (Auriscalpiaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji: Auriscalpiaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda[2]. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był także jako goździeniec kieliszkowaty i goździeniec kubkowaty, a Władysław Wojewoda w 2003 zaproponował nazwę świecznica rozgałęziona[3]. Niektore synonimy naukowe[4]:

  • Clavaria coronata Schwein. 1832
  • Clavaria pyxidata Pers.1794
  • Clavicorona coronata (Schwein.) Doty, 1947
  • Clavicorona pyxidata (Pers.) Doty, 1947
  • Merisma pyxidatum (Pers.) Spreng. 1827

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owocnik

Krzaczkowaty, o wysokości 2-4, wyjątkowo do 8 cm. Krzaczek wyrasta z jednego grubego pnia, który ku górze wielokrotnie rozgałęzia się na coraz cieńsze gałązki (jak w kandelabrze). czym Ostatnie rozgałęzienie jest miseczkowato rozszerzone, a z brzegów miseczki wyrasta kilka drobnych wyrostków. Gałązki są wzniesione do góry i dość gęste, tak że krzaczek jest zwarty. Barwa od bladocielistej przez bladożółtą do ochrowożółtej[5]. W Ameryce Północnej owocnik osiąga rozmiary: 4-13 cm wysokości i 2-10 cm szerokości[6].

Miąższ

Elastyczny, o barwie od białawej do jasnożółtej. Potarty lub uszkodzony brązowieje[5]. Smak łagodny lub lekko pieprzny, zapach niewyraźny, czasami przypomina pieczone ziemniaki[6].

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników biały. Zarodniki eliptyczne z maleńką kropelką i bardzo drobno brodawkowane, o rozmiarach 8-11 × 5-6 μm. Cystydy o rozmiarach 50 ×9 μm i różnych kształtach, czasami ledwo tylko wystające[6].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Ameryce Północnej, w Azji i w Europie[6]. Rośnie w lasach, na butwiejących pniach i pniakach drzew liściastych (na brzozie omszonej, topoli osice i innych), ale także na iglastych (na świerku). Owocniki wytwarza od lipca do października[3].

W Polsce gatunek dość rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status V – narażony na wyginięcie[7]. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Anglii, Szwecji, Niemczech[3].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof[3], grzyb niejadalny[5].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2014-01-22].
  2. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2014-02-22].
  5. 5,0 5,1 5,2 Atlas grzybów. świecznica rozgałęziona - Clavicorona pyxidata. [dostęp 2014-02-22].
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 MushroomExpert (ang.). [dostęp 2014-02-22].
  7. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.