Świerząbek gajowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Świerząbek gajowy
Chaerophyllum temulum Sturm37.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad astrowych
Rząd selerowce
Rodzina selerowate
Rodzaj świerząbek
Gatunek świerząbek gajowy
Nazwa systematyczna
Chaerophyllum temulum L.
Sp. pl. 1:258. 1753[2]
Synonimy

Chaerophyllum temulentum L.

"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Świerząbek gajowy, (Chaerophyllum temulum L.) – gatunek rośliny dwuletniej z rodziny selerowatych. Występuje w Europie, Północnej Afryce, Zachodniej Azji[2]. W Polsce rośnie w lasach, zaroślach oraz na siedliskach ruderalnych, na całym niżu i w górach[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Pusta w środku, pionowo rosnąca do wysokości 80 cm. Upstrzona czerwonymi plamami[4], pod węzłami zgrubiała[5].
Liście
Skrętoległe, 2-3-krotnie pierzaste, szorstko owłosione, szarawe.
Kwiaty
Czysto białe, licznie zebrane w baldachy na wierzchołkach łodyg. Kwitnie od maja do lipca[4].
Owoce
Nagie, długości 5-7 mm[5].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Rośnie w żyznych lasach liściastych i nitrofilnych okrajkach – jest gatunkiem charakterystycznym dla grądu środkowoeuropejskiego Galio-Carpinetum i zespołu Alliario-Chaerophylletum temuli[6]. Częsty jest w zaroślach i zbiorowiskach chwastów przy płotach i na rumowiskach. Zawiera różne substancje trujące. Sok świerząbka gajowego oddziałuje drażniąco na skórę. po spożyciu zaś wywołuje stany zapalne żołądka i jelit. W ciężkich przypadkach dochodzi do zaburzeń w poruszaniu się i do paraliżu[4].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2011-12-05].
  2. 2,0 2,1 Chaerophyllum temulum (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2011-12-05].
  3. Władysław Szafer, Bogumił Pawłowski (red.): Flora Polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych. Kraków: PWN, 1960, s. 29.
  4. 4,0 4,1 4,2 Bruno P. Kremer: Rośliny trujące. Warszawa: Multico, 1996, s. 54, seria: Świat przyrody. ISBN 83-7073-113-9.
  5. 5,0 5,1 Martin Červenka, Viera Feráková, Milan Háber, Jaroslav Kresánek, Libuše Paclová, Vojtech Peciar, Ladislav Šomšák: Świat roślin, skał i minerałów. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1982, s. 224. ISBN 83-09-00462-1.
  6. Wladysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14439-4.