Świesz
| Świesz | |
 Jezioro Świesz – w tle centrum wsi Świesz |
|
| Państwo |  Polska |
| Województwo | kujawsko-pomorskie |
| Powiat | radziejowski |
| Gmina | Bytoń |
| Liczba ludności (2007[1]) | 335 |
| Strefa numeracyjna | (+48) 54 |
| Kod pocztowy | 88-231 |
| Tablice rejestracyjne | CRA |
|
Położenie na mapie Polski
  Świesz
|
|
| Na mapach: | |
Świesz – (albo daw.Świsz[2]) wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Bytoń.
Świesz przynależy do parafii Bytoń, diecezji włocławskiej.
W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.
Wieś typowo rolnicza, zwodociągowana. Znajdują się w niej 82 budynki mieszkalne.Powierzchnia gruntów ogółem 346,10 ha, w tym: użytki rolne 326,02 ha, grunty orne 305,51 ha[1].
W Świeszu znajduje się zabytkowy zespół dworsko-parkowy położony nad Jeziorem Świesz.
[edytuj] Historia
Najwcześniejsza udokumentowana wzmianka o Świeszu pochodzi z 1557 roku. Wieś Świesz w parafii Kaczewo składała się wtedy z 2 gospodarstw. W drugiej połowie XVI wieku właścicielem Świesza był Andrea Świeżewski[3].
Około 1803 roku majątek nabył Franciszek Ksawery Dmochowski, poeta, działacz społeczny, tłumacz, publicysta[4]. W dworku w Świeszu Franciszek Ksawery Dmochowski przetłumaczył na język polski „Iliadę” Homera (pierwsze polskie tłumaczenie „Iliady"). Dzieje majątku w latach 1806-30 zostały spisane przez Franciszka Salezego Dmochowskiego – syna Franciszka Ksawerego Dmochowskiego.
W drugiej połowie XIX wieku dobra Świesz składały się z folwarków Świesz i Trojaczek o łącznej powierzchni 1592 mórg. Na folwark Świesz przypadało:
- 550 mórg gruntów ornych i ogrodów
- 87 mórg łąk
- 51 mórg pastwisk
- 80 mórg lasu
- 37 mórg jeziora i stawy (zarybione Jezioro Świesz)
- 27 mórg nieużytków
- 7 budynków murowanych
- 4 budynki drewniane
Sama wieś Świesz liczyła w tym czasie 15 zagród i 30 mórg[5].
W latach 1886-1939 dwór był w posiadaniu rodziny Zaleskich herbu Rawicz.
Po zakończeniu II wojny światowej dwór wraz z otaczającym go parkiem został upaństwowiony i szybko uległ dewastacji. W 1988 roku zespół pałacowo-parkowy wykupił Janusz Migdalski, profesor ATR w Bydgoszczy.
Ciekawostki
- W wyremontowanym dworze mieści się prywatne muzeum, w którym można zobaczyć galerię obrazów, dawnych sprzętów. Miejsce mają również wystawy czasowe, takie jak „Żniwa na Kujawach", na których zgromadzono dzieła malarzy polskich i niemieckich. W muzealnych zbiorach znajdują się eksponaty związane z epoką napoleońską i Księstwem Warszawskim oraz polskie ziemiaństwem. W księgozbiorze znajduje się pierwszy przekład „Iliady" Homera.
- Wokół dworu rosną szpalery dorodnych lip. Jest ich tam około 50. Są to jedne z najstarszych okazów lip w Polsce. Już w 1805 roku ówczesny właściciel dworku w Świeszu Franciszek Ksawery Dmochowski w swoich pamiętnikach porównywał je do lip w ogrodzie Saskim w Warszawie.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 UrzÄ…d Gminy BytoÅ„ - Biuletyn Informacji Publicznej / Charakterystyka soÅ‚ectwa Åšwiesz
- ↑ „Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich” pod redakcją Filipa Sulimierskiego, Bronisława Chlebowskiego i Władysława Walewskiego wydany w Warszawie w 1880 roku, tom XI
- ↑ "Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym" Wielkopolska, tom II , Adolf Pawiński
- ↑ „Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego, tom XI
- ↑ „Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego tom XI
|
|||||||||||||
