Štiavnické jazero
Štiavnické jazero (miejsc. Rozgrund) - sztuczny zbiornik wodny w Górach Szczawnickich na Słowacji, w zamknięciu doliny Vyhniańskiego Potoku, ok. 1 km na północny zachód od przełęczy Červená studňa i ok. 5 km na północny zachód od Bańskiej Szczawnicy.
Wybudowany został w latach 1743 - 1745 staraniem bańskoszczawnickiej Komory Górniczej według projektu wybitnego inżyniera tamtych czasów, Samuela Mikoviniego. Powierzchnia zbiornika wynosi 5,72 ha, maksymalna głębokość 22,3 m i objętość ok. 960 tys. m³. Lustro wody znajduje się na wysokości 705 m n.p.m. Aż do wybudowania zapory wodnej Meurad we Francji w 1855 r. uznawany był za najśmielsze dzieło inżynierii wodnej na świecie.
Wodę doprowadzają do jeziora dwa kanały zbiorcze o łącznej długości 2030 m. Woda ze zbiornika napędzała stępy do rozdrabniania rudy w Vyhniach.
Od początku XX w. jezioro służy jako zbiornik wody pitnej dla Bańskiej Szczawnicy i w związku z tym nie jest wykorzystywany do celów rekreacyjnych. Woda z niego pompowana jest na przełęcz Červená studňa, skąd grawitacyjnie ścieka do położonego po drugiej stronie przełęczy, na wysokości 710 m n.p.m., małego zbiornika wodociągowego (słow. Vodárenská vodná nádrž) o pojemności 34 tys. m³. Zbiornik ten również powstał na potrzeby tutejszych zakładów górniczych, a w XVIII w. służył Bańskiej Szczawnicy jako rezerwuar wody na wypadek pożaru.
[edytuj] Bibliografia
- Kelemen Albert a kolektív: Štiavnické vrchy. Turistický sprievodca ČSSR, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1986.
