Źródła i zasady zbierania danych o stanie zdrowia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Źródła i zasady zbierania danych o Stanie Zdrowia populacji, którymi dysponuje epidemiologia dzielimy na – pierwotne (bezpośrednie) oraz wtórne (pośrednie).

Pierwotne źródła informacji[edytuj | edytuj kod]

Za źródła pierwotne uznaje się te, które są gromadzone przez epidemiologa z pierwotnym przeznaczeniem do analizy epidemiologicznej. Informacje o stanie zdrowia określonych populacji uzyskujemy na drodze:

Badanie skriningowe to stosowanie prostych, operatywnych testów, mających na celu wstępne selekcjonowanie z całej zbiorowości ludzkiej osobników, którzy prawdopodobnie dotknięci są chorobą lub wadą, bądź w większym stopniu od pozostałych są na nie narażeni. Badana te dają możliwość uzyskania danych pozwalających na bardziej dokładną ocenę częstości występowania poszczególnych chorób w społeczeństwie.

Badania skriningowe mają na celu jak najwcześniejsze wykrycie chorób w początkowym okresie ich przebiegu i nie dopuszczenie do pełnego rozwoju zmian chorobowych. Jednocześnie wpływają na zmniejszenie chorobowości i umieralności populacji.

  • badań specjalnych (badań epidemiologicznych; wyczerpujących lub częściowych)

Celem badań epidemiologicznych jest ustalenie częstotliwości występowania różnych chorób oraz ich rozmieszczenie w poszczególnych grupach ludności. Mają też na celu prześledzenie związków pomiędzy natężeniem występowania chorób, ciężkością przebiegu a różnymi czynnikami środowiskowymi. Zależnie od celu, zakresu i problemu, którego dotyczą badania, są specjalne wymagania pod względem planowania i organizacji. Podstawowa zasada polega na konieczności opracowania możliwie szczegółowego planu przed rozpoczęciem badań.

Wiele metod uzyskiwania informacji pozwala na dogłębne badanie problemu. Obecnie korzysta się najczęściej z komputerowych programów statystycznych (kwestionariuszy)

Wtórne źródła informacji[edytuj | edytuj kod]

Wtórne źródła uzyskuje się na podstawie wcześniejszych badań pierwotnych.

Stan zdrowia populacji mierzony jest częstotliwością występowania chorób i zgonów populacji.

Syntetyczne miary zdrowia[edytuj | edytuj kod]

  • Wskaźnik lat zdrowego życia (healthy life years - HLY) jest kompleksową miarą zdrowia w aspekcie ekonomiczno-społecznym.[1] [2]
  • Wskaźnik lat życia skorygowanych niepełnosprawnością (disability adjusted life years - DALY) - jest to kompleksowym wskaźnikiem stanu zdrowotnego obejmujący chorobowość, umieralność, niepełnosprawność i czynniki zagrożenia zdrowia[3] [4] [5].[6]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Badania przekrojowe, Zapadalność

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Globalne obciążenie chorobami i czynniki zagrożenia

Przypisy

  1. Komisja Europejska - Wskaźniki dotyczące zdrowia (pol.). [dostęp 2013-09-21].
  2. Jerzy Bzdęga, Anita Gębska-Kuczerowska: Epidemiologia w zdrowiu publicznym. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2010. ISBN 978-83-200-3906-1.
  3. WHO:Global Burden of Disease
  4. Wyniki badania globalnego obciążenie chorobami - 1990
  5. Globalne obciążenie chorobami - 2004
  6. Health statistics and health information systems (ang.). W: Metrics: Disability-Adjusted Life Year (DALY) - Quantifying the Burden of Disease from mortality and morbidity [on-line]. [dostęp 2013-09-22].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Epidemiologia w Zdrowiu Publicznym ISBN 9788320039061 PZWL 2010