Żółta koszulka lidera Tour de France

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Komercyjna wersja maillot jaune 2004

Żółta koszulka (fr. maillot jaune) – koszulka noszona przez lidera klasyfikacji łącznej (generalnej) w kolarskim wyścigu szosowym Tour de France. Jest to najbardziej prestiżowe wyróżnienie w tym wyścigu, zakładane przez kolarza po etapie, na którym wysunął się on na prowadzenie w klasyfikacji generalnej oraz noszona przez niego w następnym dniu wyścigu.

Zasady przyznawania i statystyki[edytuj | edytuj kod]

Liderem wyścigu zostaje ta osoba, która ma najmniejszy łączny czas pokonania dotychczasowej trasy wyścigu (wszystkie etapy zsumowane), minus bonifikaty, plus minuty karne. Premie (bonifikaty czasowe) są przyznawane za ukończenie etapu na czołowych pozycjach oraz za tzw. lotne finisze (lotne premie, sprinty) umiejscowione w kilku miejscach etapu. Jest przez to możliwe, że kolarz, który nie wygra żadnego etapu, może ostatecznie być zwycięzcą wyścigu i po ostatnim etapie włożyć żółtą koszulkę. W dotychczasowej historii Touru zdarzyło się to sześciokrotnie:

Znane są również dwa przypadki zdobycia koszulki jedynie na ostatnim "etapie przyjaźni" i dzięki temu wygranej w całym wyścigu:

Czterokrotnie w historii zdarzyło się, że jeden kolarz jechał cały Tour, od prologu do ostatniego etapu w koszulce lidera:

Najwięcej dni w żółtej koszulce (Zawodnicy - TOP 5): dane na rok 2005

  1. 110 dni - Eddy Merckx  Belgia
  2. 82 dni - Lance Armstrong  Stany Zjednoczone
  3. 79 dni - Bernard Hinault  Francja
  4. 60 dni - Miguel Induráin  Hiszpania
  5. 52 dni - Jacques Anquetil  Francja

Najwięcej dni w żółtej koszulce (Państwa - TOP 5): dane na rok 2005

  1. 627 dni -  Francja - 79 zawodników
  2. 422 dni -  Belgia - 53 zawodników
  3. 186 dni -  Włochy - 24 zawodników
  4. 115 dni -  Hiszpania - 8 zawodników
  5. 102 dni -  Stany Zjednoczone - 2 zawodników

Do 2004 roku włącznie, koszulkę lidera nosiło 234 kolarzy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Decyzję o honorowaniu lidera wyścigu w ten sposób podjął w 1919 roku twórca Touru, Henri Desgrange. Po raz pierwszy koszulkę założył Francuz Eugène Christophe na etapie z Grenoble do Genewy. O wyborze koloru zadecydował kolor papieru, na którym drukowana była gazeta L'Auto (późniejsza L'Equipe) - główny sponsor wyścigu. Na każdej koszulce widnieje także charakterystyczny inicjał "HD" od imienia i nazwiska twórcy wyścigu. Inicjał był usunięty w 1984 w celu zwolnienia miejsca dla sponsorów, ale przywrócono go w roku 2003 w ramach obchodów 100-lecia Tour de France. Widnieje on obecnie na prawej górnej stronie przodu koszulki.

Inne kolory koszulek w Tour de France[edytuj | edytuj kod]

Inne wyścigi[edytuj | edytuj kod]

Żółta koszulka jest także stosowana w innych wyścigach kolarskich. Również w Tour de Pologne lider wyścigu nosi trykot tego koloru. W Giro d'Italia lider jest nagradzany koszulką koloru różowego (maglia rosa), również nawiązując do koloru papieru, na którym wydawana jest La Gazzetta dello Sport (sponsor wyścigu). We Vuelta a España najcenniejsza koszulka ma kolor czerwony (poprzednio złoty).

Polacy w żółtych koszulkach[edytuj | edytuj kod]

Jak dotąd jedynym polskim zawodnikiem, który nosił żółtą koszulkę lidera w Tour de France był Lech Piasecki - po ucieczce na drugim etapie w Berlinie w 1987 roku założył maillot jaune i nosił ją przez cały następny etap.