Żółta odmiana człowieka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Żółta rasa człowieka)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Żółta rasa człowieka – jedna z grup wydzielanych w podziałach antropologicznych gatunku ludzkiego. Po raz pierwszy podziału na odmiany, w którym kryterium był kolor skóry, dokonał Georges Cuvier w roku 1812[1]. Za charakterystyczne cechy odmiany żółtej, będące przystosowaniem do warunków klimatycznych Azji uznaje się niski wzrost, długi tulów, krótkie nogi, małą powierzchnię ciała, grube przetłuszczone włosy, płaską twarz nisko osadzony nos, skośną szparę oczną. Budowa ciała zapewnia ochronę przed zimnem minimalizując utratę ciepła. Oczy chronione są przed nadmiarem światła w okresie występowania okrywy śnieżnej[2].

Współcześnie wielu badaczy uważa, że pojęcie rasy w odniesieniu do człowieka nie ma uzasadnienia naukowego. Pogląd ten uzasadniają badaniami antropologiczne wskazującymi, że gatunek Homo sapiens jest monotypowy (cfr. badania dr Spencer Wells oraz dr Cheik Anta Diop).

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Klasyfikacja zaproponowana przez Cuviera została wykorzystana przez kolejnych naukowców. W roku 1947 E.A. Hooton zaproponował podział ludzkości na trzy odmiany, które podzielił dalej na podrasy zasadnicze, podrasy złożone i typy mieszańców. Do pierwotnych ras odmiany żółtej Hooton zaliczył[1]:

  1. mongolską klasyczną,
  2. eskimoską,
  3. indiańską,
    1. typu indiańskiej długogłowej,
    2. typu indiańskiej krótkogłowej
  4. indonezyjsko-mongoloidalną,
    1. typu malajsko-mongoloidalnego,
    2. typu indonezyjskiego.

Klasyfikacja z wyróżnieniem trzech podstawowych odmian została stworzona również w ramach Polskiej Szkoły Antropologicznej przez J. Czekanowskiego. Klasyfikacja ta została skrytykowana przez antropologów będących zwolennikami populacyjnej koncepcji rozumienia rasy[1].

Nazwy skojarzonej z Mongołami użył po raz pierwszy prawdopodobnie Christoph Meiners. W opublikowanej w roku 1785 Grundriß der Geschichte der Menschheit (Szkic historii ludzkości) podzielił on ludzkość na dwie rasy - tatarsko-kaukaską, którą utożsamiał z pięknem, oraz mongolską, której podstawowym wyróżnikiem była brzydota[3]. Termin ten został wykorzystany i rozpowszechniony przez Johanna Blumenbacha.

Rasę żółtą można dzielić na odmianę azjatycką, eskimoską, indiańską i oceaniczną (Polinezyjczycy i Mikronezyjczycy). Pierwotnie występować miała w południowo-wschodniej i wschodniej Azji, skąd rozprzestrzeniła się na obie Ameryki gdzie znana była jako Indianie (w znacznej mierze wyparci i wyniszczeni przez Europejczyków w okresie kolonializmu).

Mieszkańcy Azji Środkowej według dawnych teorii wykazują albo cechy rasy żółtej (zwłaszcza ludy koczownicze, takie jak Kazachowie, Mongołowie i Kirgizi), albo też formy przejściowe między rasą białą i żółtą (zwłaszcza Uzbecy sąsiadujący z białymi Irańczykami).

Według tych teorii, przedstawiciele rasy żółtej charakteryzują się następującymi cechami antropologicznymi:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Malinowski Andrzej (red.): Antropologia fizyczna. Warszawa-Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1980, s. 217-270. ISBN 83-01-02569-7.
  2. Malinowski Andrzej. Rasy i rasizm w sporcie i na jego obrzeżach. „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogiki i Administracji w Poznaniu”. 3, s. 53-61, 2007. 
  3. Nell Irvin Painter: Why White People Are Called 'Caucasian?'.