Żółtaczka noworodków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Żółtaczka noworodków
ICD-10 P58-59

Żółtaczka noworodków (łac. Icterus neonatorum) – żółtaczka występująca w okresie noworodkowym, u podstaw której leżą zaburzenia przemiany bilirubiny.

W noworodkowym okresie życia występują następujące czynniki fizjologiczne predysponujące do jej wystąpienia:

  • zwiększona liczba erytrocytów w 1 ml krwi;
  • skrócenie czasu ich przeżycia;
  • niedojrzałość enzymatyczna wątroby, charakteryzująca się mniejszą zdolnością do wychwytywania bilirubiny przez komórki wątrobowe, a z drugiej zmniejszoną zdolnością jej sprzęgania wskutek niewydolności układów enzymatycznych UDPG-T (urydylo-dwufosfoglukuronylo-transferaza) i UDP (urydylo-dwufosforan).

Żółtaczkę fizjologiczną stwierdza się u 40% noworodków donoszonych i prawie 100% wcześniaków[1], choć dane co do częstości ich występowania są niespójne[2]. Wynika z tego, że żółtaczka jest procesem fizjologicznym, jednakże w pewnych niekorzystnych sytuacjach, może się stać procesem chorobowym. Dlatego żółtaczki okresu noworodkowego zostały podzielone na żółtaczki fizjologiczne i patologiczne.

Żółtaczka fizjologiczna[edytuj | edytuj kod]

Zażółcenie powłok występuje u każdego noworodka. Aby żółtaczka mogła zostać uznaną za fizjologiczną, musi spełniać następujące kryteria:

  • u noworodków donoszonych pojawia się w 2. dobie, osiąga maksimum w 4–5. dobie po czym stopniowo ustępuje, ustępując do 10. dnia życia noworodka i maksymalny poziom bilirubiny nie przekracza 205 μmol/l (12 mg/dl);
  • u noworodków urodzonych przedwcześnie, pojawia się zwykle w 3. dobie życia, może się utrzymywać nawet do 21 dni, a maksymalny poziom bilirubiny wynosić 257 μmol/l (15 mg/dl).

Rozpoznanie[edytuj | edytuj kod]

Żółtaczkę rozpoznaje się i traktuje jako fizjologiczną, na podstawie powyższych kryteriów. Zwykle wręcz rozpoznanie opiera się na wzrokowej ocenie zabarwienia powłok, które jest również charakterystyczne. Początkowo zażółceniu ulega twarz, później tułów, następnie kończyny i na samym końcu zabarwieniu ulegają dystalne ich części – dłonie i stopy. Kolejność ustępowania zażółcenia jest dokładnie odwrotna.

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Jako proces fizjologiczny nie wymaga leczenia.

Żółtaczka patologiczna[edytuj | edytuj kod]

Jak już wspomniano, żółtaczka jest procesem fizjologicznym. Za patologiczną, żółtaczkę noworodków uważa się w przypadkach, gdy nie spełnia kryteriów żółtaczki fizjologicznej, czyli:

  • pojawia się przedwcześnie – w 1. dobie życia – tak zwana żółtaczka przedwczesna (icterus praecox);
  • przedłuża się ponad 7 dni lub >14 dni u wcześniaków – żółtaczka przedłużona (icterus prolongatus);
  • poziom bilirubiny przekracza (17 mg/dl) – żółtaczka nadmierna (hiperbilirubinaemia).

Diagnostyka[edytuj | edytuj kod]

Obowiązuje konieczność wielokrotnego pomiaru stężenia bilirubiny, za pomocą metod przezskórnych z użyciem bilirubinometru lub oznaczenia stężenia we krwi[3].

Przyczyny[edytuj | edytuj kod]

W zależności od mechanizmu powstania żółtaczki, dochodzi do zwiększenia stężenia bilirubiny pośredniej lub bezpośredniej.

Żółtaczki wywołane przez bilirubinę pośrednią:[edytuj | edytuj kod]

Żółtaczki wywołane przez bilirubinę bezpośrednią:[edytuj | edytuj kod]

Leczenie żółtaczki patologicznej[edytuj | edytuj kod]

Leczenie żółtaczki ma na celu obniżenie poziomu bilirubiny i ma za zadanie nie dopuścić do rozwoju powikłań hiperbilirubinemii, a zwłaszcza żółtaczki jąder podkorowych (kernicterus)[4][5]. Realizuje się to poprzez stosowanie następujących procedur:

Noworodek z żółtaczką leczony przy pomocy fototerapii

Przypisy

  1. Żółtaczki noworodków
  2. Pierwsze dni życia noworodka – stany przejściowe
  3. Postępowanie w przypadku hiperbilirubinemii u noworodków w wieku płodowym co najmniej 35 tygodni Aktualne (2004) wytyczne Amerykańskiej Akademii Pediatrii Medycyna Praktyczna (online)
  4. Juetschke, L.J. (2005, Mar/Apr). Kernicterus: still a concern. Neonatal Network, 24(2), 7-19, 59-62
  5. Colletti JE., Kothari S., Kothori S., Jackson DM., Kilgore KP., Barringer K. An emergency medicine approach to neonatal hyperbilirubinemia.. „Emerg Med Clin North Am”. Nov;25. 4, s. 1117-35, vii, 2007. doi:10.1016/j.emc.2007.07.007. PMID 17950138. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Koehler B., Marszał E., Świetliński J. Wybrane zagadnienia z pediatrii, str. 110 – 116, ISBN 83-88895-51-6

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.