Żałobnica brunatna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Żałobnica brunatna
Calyptorhynchus lathami[1]
(C. J. Temminck, 1807)
Samica
Samica
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Infragromada neognatyczne
Rząd papugowe
Rodzina kakaduowate
Rodzaj Calyptorhynchus
Gatunek żałobnica brunatna
Podgatunki
  • C. l. lathami
  • C. l. erebus
  • C. l. halmaturinus
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Żałobnica brunatna (Calyptorhynchus lathami) – gatunek ptaka z rodziny kakaduowatych (Cacatuidae), najmniejsza przedstawicielka rodzaju Calyptorhynchus występująca w Australii. Dorosłe osobniki mogą osiągać 50 cm długości.

Papugi te wykazują dymorfizm płciowy. Samce mają całkowicie czarne upierzenie, wyjąwszy czerwone pasy na ogonie. Samice są ciemnobrunatne z pewną liczbą żółtych kropek. Wyszczególniono trzy podgatunki.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Żałobnica brunatna została po raz pierwszy opisana w roku 1807 przez holenderskiego przyrodnika Coenraada Jacoba Temmincka. Nazwa angielska upamiętnia angielskiego ornitologa Johna Lathama. Najbliższą krewną żałobnicy brunatnej jest żałobnica rudosterna. Oba te gatunki należą do podrodzaju Calyptorhynchus. Od innych żałobnic odróżnia je wyraźny dymorfizm płciowy oraz odgłosy wydawane przez młode osobniki – po pierwsze piskliwy, płaczliwy krzyk, po drugie – charakterystyczny odgłos podczas połykania pokarmu.

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

W roku 1993 Schodde wyszczególnił trzy podgatunki żałobnicy brunatnej. Tymczasem Forshaw ma zastrzeżenia co do znikomych różnic pomiędzy nimi. Wyróżniono:

  • żałobnica brunatna (C. l. lathami) (rzadka), wschodni podgatunek występujący na obszarze pomiędzy południowo-wschodnią częścią stanu Queensland a Mallacootą w stanie Victoria, z odosobnionymi stanowiskami w Eungelli w środkowym Queenslandzie oraz w Riverinie i w lasach Pilliga. Jej rozmieszczenie uzależnione jest od występowania lasów rzewniowych.
  • C. l. erebus występuje w centralnym Queenslandzie.
  • żałobnica lśniąca (C. l. halmaturinus) (zagrożona). Gatunki z Wyspy Kangura zostały umieszczone przez rząd australijski na liście zagrożonych. Ich występowanie jest ograniczone do zachodnich obszarów wyspy. Ich całkowita liczebność może nie przekraczać 100 sztuk. Ich przetrwanie jest uzależnione od występowania rzewni oraz eukaliptusa (Eucalyptus cladocalyx).

Opis[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak pokrewna żałobnica rudosterna, tak i żałobnica brunatna wykazuje dymorfizm płciowy. Korpus osobnika męskiego jest w przeważającej części czarny z czerwonymi łatami na ogonie. Samice są ciemnobrązowe, posiadają żółte cętki na ogonie i szyi. Dorosłe osobniki osiągają do 46-50 cm długości. Występują na obszarach leśnych i odżywiają się głównie nasionami rzewni.

Status ochronny[edytuj | edytuj kod]

Australia
Żałobnice brunatne nie zostały wpisane na listę gatunków zagrożonych zgodnie z Aktem o Ochronie Środowiska i Zachowaniem Różnorodności Gatunkowej z roku 1999.
Stan Wiktoria w Australii
Wschodni podgatunek żałobnicy brunatnej znalazł się na liście gatunków zagrożonych wyginięciem zgodnie z Aktem Gwarancyjnym o Florze i Faunie (1988). W oparciu o ten akt nie przygotowano jeszcze programu odtworzenia populacji gatunku. Na pomocniczej liście zagrożonych kręgowców w stanie Wiktoria, gatunek C.I. lathami został umieszczony jako bliski zagrożenia wyginięciem.

Przypisy

  1. Calyptorhynchus lathami w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Calyptorhynchus lathami. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Forshaw, Joseph M; William T. Cooper (2002). Australian Parrots, 3rd ed., Robina: Alexander Editions. ISBN 0-9581212-0-6.
  • Flegg, Jim. Birds of Australia: Photographic Field Guide Sydney: Reed New Holland, 2002. (ISBN 1-876334-78-9)
  • Garnett, S. (1993) Threatened and Extinct Birds Of Australia. RAOU. National Library, Canberra. ISSN 0812-8014