Żabnica (województwo śląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wsi w województwie śląskim. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Żabnica
Widok wsi z Baraniej Góry
Widok wsi z Baraniej Góry
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat żywiecki
Gmina Węgierska Górka
Liczba ludności (2008) 3 120[1]
Strefa numeracyjna (+48) 33
Kod pocztowy 34-350
(poczta: Węgierska Górka)
Tablice rejestracyjne SZY
SIMC 0075274
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Żabnica
Żabnica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żabnica
Żabnica
Ziemia 49°34′50″N 19°09′23″E/49,580556 19,156389
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Heligonka, odmiana akordeonu popularna na Śląsku Cieszyńskim i Żywiecczyźnie

Żabnicawieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Węgierska Górka. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa bielskiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Żabnica znajduje się w Beskidzie Żywieckim. Zabudowania i pola uprawne miejscowości znajdują się w dolinie potoku Żabniczanka i na zboczach wzniesień otaczających dolinę tego potoku: Abrahamów, Skała, Suchy Groń, Romanka, Rysianka, Lipowski Wierch, Boraczy Wierch, Redykalny Wierch, Prusów i Borucz, wnikają też w doliny dopływów Żabnicy. Dawniej pola uprawne od dna doliny dochodziły aż na grzbiet Prusowa i Abrahamowa, na stokach i grzbietach wzniesień były też liczne hale pasterskie, m.in. Hala Kupczykowa, Hala Brandysia, Hala Skórzacka, Cukiernica Niżna, Studzianka, Hala Boracza, Hala Borucz[2][3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Według Andrzeja Komonieckiego, autora Dziejopisu żywieckiego, najstarsza wzmianka o Żabnicy pochodzi z 1628. Miejscowość należała wówczas do parafii w Radziechowach i mieszkało tu 12 zarębników. W XVII wieku mieszkańcy zajmowali się głównie wypasem owiec, a kolonizacja postępowała w górę doliny. W 1838 wieś została sprzedana przez Adama Wielopolskiego arcyksięcu Karolowi Ludwikowi Habsburgowi.

W latach 1910-1914 z inicjatywy księdza Jana Figuły, wikariusza w Milówce, został tu wzniesiony drewniany kościół. Drewna na budowę dostarczyli Żabniczanie i arcyksiążę żywiecki Karol Stefan Habsburg. W 1918 została przy nim ustanowiona samodzielna placówka duszpasterska, obecnie parafia Matki Bożej Częstochowskiej w Żabnicy.

Tradycja górali żywieckich[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: górale żywieccy.

W Żabnicy nadal kultywowana jest tradycja górali, głównie żywieckich. Działa tu kilka zespołów regionalnych m.in. Dziecięcy Zespół Regionalny "Mały Haśnik"[4], kapela góralska "Romanka"[5], oraz Koło Gospodyń Wiejskich w Żabnicy[6]. Powszechnie wykorzystywanym instrumentem jest akordeon guzikowy tzw. heligonka, na której grywa bardzo wielu mieszkańców tej wsi. Na Hali Boraczej corocznie na św. Michała odbywa się redyk jesienny, czyli spęd owiec z hal. Na Święta Bożego Narodzenia i Nowy Rok utrzymywany jest zwyczaj grup kolędniczych zwanych "Dziadami"[7]. Co roku odbywa się tu tradycyjna góralska Msza Pasterska, w której oprawę muzyczną tworzą regionalne kapele góralskie oraz Parafialna Orkiestra Dęta "Barka"[8].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Obiekty turystyczne
  • Kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej,
  • Pomnik Pamięci Pomordowanych, upamiętniający powieszonych przez niemieckiego okupanta 11 partyzantów
  • Schron bojowy "Wąwóz"[9][10]- ciężki betonowy schron bojowy typu "D" z czasów II Wojny Światowej
  • Kapliczka z dzwonnicą – przykład beskidzkiego budownictwa ludowego z początku XX w.
  • "Opaniówka" – dom pracy twórczej Wojciecha Opani[11]
  • Schronisko na Hali Boraczej – 1 godzinę drogi pieszo z Żabnicy Skałki
Piesze szlaki turystyczne
szlak turystyczny czerwony Węgierska Górka – Żabnica – AbrahamówHala PawlusiaHala Rysianka (Główny Szlak Beskidzki)
szlak turystyczny niebieski Żabnica – PrusówSchronisko PTTK na Hali BoraczejRajcza dw. PKP
szlak turystyczny zielony Żabnica Skałka – Schronisko PTTK na Hali RysianceSchronisko PTTK na Hali LipowskiejSchronisko PTTK na Hali BoraczejMilówka
szlak turystyczny czarny Schronisko PTTK na Hali Boraczej – Żabnica Skałka – Hala Słowianka

Przez wieś biegnie także transbeskidzki szlak konny.

Żabnica
Fragment miejscowości i widok na Beskid Śląski
Fragment miejscowości i widok na Beskid Śląski

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Stanisław Figiel, Urszula Janicka-Krzywda, Piotr Krzywda, Wojciech Wiśniewski: Beskid Żywiecki. Przewodnik. Pruszków: Oficyna wydawnicza "Rewasz", 2006, s. 476-477. ISBN 83-89188-59-7.
  2. Magdalena Michniewska, Artur Michniewski, Marta Duda, Sebastian Wypych: Kościoły drewniane Karpat. Polska i Słowacja. Wyd. 2. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2006, s. 51. ISBN 83-89188-43-0.
  3. Hieronim Woźniak: Drewniana architektura sakralna – Kościół w Żabnicy pw. Matki Boskiej Częstochowskiej. W: Nad Sołą i Koszarawą – nr 4 (155) – rok VIII [on-line]. 15 lutego 2005. [dostęp 2011-12-11].