Żagwica listkowata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Żagwica listkowata
Żagwica listkowata: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd żagwiowce
Rodzina żagwiowate
Rodzaj żagwica
Gatunek żagwica listkowata
Nazwa systematyczna
Grifola frondosa (Dicks.) Gray
Nat. Arr. Brit. Pl. (London) 1: 643 (1821)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Many Grifola frondosa at the base of an oak tree.jpg

Żagwica listkowata (Grifola frondosa (Dicks.) Gray) – gatunek grzybów z rodziny żagwiowatych (Polyporaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwa polska pojawiła się w pracy Stanisława Domańskiego i in. w 1967[2]. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako huba siedź, huba gałęzista, żagiew gałęzista, żagiew krzaczasta, żagiew cykoriokształtna, wielogłówka listkowata[3]. Synonimów naukowych jest ponad 30[4]:

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owocniki

Jednoroczne, duże do bardzo dużych, o średnicy od 20 do 60 cm, krzaczkowato rozgałęzione, złożone z wielu łopatkowatych kapeluszy wyrastających ze wspólnego pnia. Pojedyncze kapelusze językowate lub półokrągłe, płaskie, 4-10 cm średnicy, cienkie, kruche, o orzechowej, żółtooliwkowej barwie. Brzegi kapeluszy nierówne, powycinane, promieniście pomarszczone. Jeden z najokazalszych owocników znaleziono na Łużycach po stronie niemieckiej. Miał 2 metry obwodu i ważył 20 kg[potrzebne źródło].

Rurki

2-3 mm długie, białawe, zbiegające po trzonie. Pory drobne, około 0,5 mm średnicy[5].

Miąższ

Cienki, do 0,5 cm gruby, biały, mięsisty. Zapach przyjemny, grzybowy, smak łagodny[5].

Zarodniki

Bezbarwne, szeroko owalne, z jednej strony nieco spłaszczone[5].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Rośnie na korzeniach i u podstawy pni i martwych drzew, głównie dębów. Owocniki pojawiają się w sierpniu i wrześniu. Podobnie jak flagowiec olbrzymi występuje na siedliskach antropogenicznych[5].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Pasożyt. Grzyb leczniczy: reguluje ciśnienie krwi, poziom glukozy, insuliny, cholesterolu. Pomaga też w leczeniu otyłości. Stosuje się go jako środek towarzyszący przy leczeniu raka i AIDS. Jest jednym z niewielu gatunków grzybów wielkoowocnikowych wykorzystywanych w medycynie[5].Od 2014 r. w Polsce jest objęty ochroną częściową grzybów[6]. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status V – zagrożony wymarciem[7]. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Austrii, Belgii, Czechach, Niemczech, Danii, Estonii, Litwie, Norwegii, Holandii, Szwecji, Finlandii[3].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Żagiew wielogłowa (Polyporus umbellatus), której owocniki są osadzone na trzonkach centralnie, a ich barwa jest jaśniejsza, biaława do jasnoochrowej.

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Domański S., Orłoś H., Skirgiełło A. Żagwiowate II (Polyporaceae pileateae), szczecinkowcwate II (Mucronosporaceae pileateae), lakownicowate (Ganodermataceae), bondarcewiowate (Bondarzewiaceae), boletkowate (Boletopsidaceae), ozorkowate (Fistulinaceae), In: J. Kochman, A. Skirgiełło (eds.), Grzyby (Mycota) 3: Podstawczaki (Basidiomycotes). Bezblaszkowce (Aphyllophorales). PWN, 1967, Warszawa, pp. 398+ Pls XXXiX (in Polish)
  3. 3,0 3,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Narkiewicz Czesław: "Grzyby chronione Dolnego Śląska", Jelenia Góra, Wydawnictwo Muzeum Przyrodniczego, 2005, ISBN 83-89863-20-0
  6. Dz. U. z 2014 r. Nr 0, poz. 1409 – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów
  7. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.